Chiếc xe U-oát đưa đoàn công tác của tỉnh qua con đường đất đỏ lầy lội vào địa phận xã La Êê (Nam Giang) chết máy giữa chừng, cả đoàn đành xuống lội bộ. Cũng thật ngẫu nhiên, chiếc xe tắt máy ngay đoạn có 2 cây tà vạt đang mùa thu hoạch. Những người đã từng được uống rượu tà vạt đến bên một cây giới thiệu cho cả đoàn cùng nghe về loại nước uống bổ dưỡng này.
Anh Ploong Chiến (thôn Pa Lan, xã La Êê) chủ nhân một cây tà vạt cho biết: “Cây tà vạt chủ yếu mọc hoang nên không thuộc quyền sở hữu của một người nào, tuy nhiên, người Cơ Tu vẫn phân định rạch ròi quyền sở hữu bằng những nguyên tắc chung. Ngoài những cây tà vạt mọc trên đất rẫy của cha ông người nào thì thuộc quyền sở hữu của con cháu người ấy, đối với những cây tà vạt mọc trong rừng, không thuộc quyền sở hữu của người nào, ai tìm thấy trước, làm dấu là thuộc quyền sở hữu của người đó”.
Lấy rượu chiết xuất từ cuống buồng tà vạt. Ảnh: K.CƯƠNG
Tà vạt là một loại cây thuộc họ dừa, người Kinh gọi là dừa núi hay còn gọi là cây đoác. Cây tà vạt có thân cọ, lá dừa, buồng cau, rễ chùm, thường mọc tập trung thành từng cụm ở các triền núi thấp, gần khe, hố. Từ cuống buồng quả và cuống buồng hoa cây tà vạt, người ta có thể chiết xuất ra loại rượu rất ngon, có vị ngọt, đắng và hơi the the, gọi là rượu tà vạt.
Trong cái nóng gay gắt của mùa hè, người ta nhớ đến rượu tà vạt như một loại nước giải khát bổ dưỡng. Rượu tà vạt là loại rượu có thể chế biến phù hợp với khẩu vị của từng người bằng cách bỏ vỏ cây chuồn theo liều lượng. Vỏ chuồn là một loại vỏ cây có công dụng kích thích lên men rượu.
Dưới ánh nắng chói chang của mùa hè, rượu tà vạt tỏa hương thơm lừng. Không kìm chế được, tôi chủ động xin anh Ploong Chiến cốc tà vạt. Thấy tôi uống ngon lành, những người cùng đi cũng muốn nếm thử. Ai cũng tấm tắc khen ngon.
Anh Ploong Chiến cho biết: “Thôn Pa Lan có khoảng 30 gia đình, nhà nào cũng sở hữu cây tà vạt để chiết xuất nước dùng làm đồ uống trong những ngày hè nóng bức hoặc đãi khách xa, bà con đến nhà chơi. Loại nước này còn được bà con bán cho người dưới xuôi lên công tác hoặc công nhân thi công các công trình quanh vùng”.
Hiện nay, rượu tà vạt không chỉ người dân địa phương biết thưởng thức, mà những người Kinh lên miền núi công tác cũng rất thích uống vào các buổi chiều sau những giờ làm việc mệt mỏi. Rượu tà vạt uống đúng liều lượng rất tốt cho sức khỏe, giúp ngủ ngon, ăn ngon miệng. Bởi thế, ngoài việc chiết xuất phục vụ nhu cầu cuộc sống, đồng bào Cơ Tu còn kết hợp làm kinh tế từ loại cây này.
Nhiều người còn mang những hạt tà vạt trên rừng về nhà trồng thành vườn để làm kinh tế. Như khu vườn tà vạt của bà Râm Thị Vời ở thôn Pà Dấu 1, thị trấn Thạnh Mỹ (Nam Giang). Một cây tà vạt trưởng thành thường có 3 - 4 buồng, cho từ 10 - 15 lít/ngày (hiện nay, 1 lít rượu tà vạt có giá khoảng 7 nghìn đồng). Đây lại là loại cây cho buồng thường xuyên nên có thể khai thác quanh năm và khai thác kéo dài từ 15 - 20 năm. Cây tà vạt dễ sống nên việc ươm giống và trồng không đòi hỏi kỹ thuật cao mà giá trị kinh tế mang lại rất lớn.
và quét mã QR
Bình luận (0)