Cá trích dính trắng lưới. Ảnh: Đăng Khoa
 
Được mùa 
 
6 giờ 30 phút sáng, khu vực bãi biển sát chân mũi Nghinh Phong (Bãi Sau, TP.Vũng) nhộn nhịp hẳn. Trên chiều dài khoảng 200m biển Bãi Sau (tính từ chân dốc Nghinh Phong về hướng ngã ba Thùy Vân-Hoàng Hoa Thám), gần 20 chiếc ghe đầy ắp cá vừa được kéo lên bờ. Vài người đàn ông áo quần ướt sũng đang nhanh tay kéo giũ từng tấm lưới bám đầy cá.
 
Những con cá trích sáng bóng, tươi rói to hơn ngón tay rơi ào ào trên nền chiếc bạt nhựa màu xanh. Thi thoảng, vài con vung vãi trên nền cát, cánh phụ nữ nhặt vội ném vào bên trong chiếc bạt rồi nhanh tay phân loại, cân ký bán cho đầu nậu, người bán lẻ hoặc vài người dân địa phương.
 
Mồ hôi chảy từng dòng trên gương mặt đen sạm, tay thoăn thoắt gỡ lưới, nhưng anh Bột (nhà ở đường Hoàng Hoa Thám, phường 2) vẫn vui vẻ trả lời những câu hỏi của người hiếu kỳ, đại loại như: tên cá, mùa cá, giá bán, khối lượng cá đánh bắt được mỗi ngày… “Ngày nhiều ngày ít, tùy vận may, nhưng hôm nay chắc cũng được gần 2 tạ”, anh Biển - anh trai của anh Bột cũng đang gỡ lưới góp chuyện.
 

Cá trích là một trong những loại cá dễ đánh bắt nhất. Ở Việt Nam, ngư dân thường gọi các loài cá trích mà họ đánh bắt được theo những cái tên rất riêng. Theo đó có hai loại cá trích là cá trích ve và cá trích lầm. Cá trích ve mình lép, nhiều vảy trắng xanh, thịt trắng, thơm, béo nhưng nhiều xương. Cá trích lầm mình tròn, ít vảy, nhiều thịt hơn nhưng thịt cá đỏ và không thơm ngon như trích ve. Ngư dân từ vùng biển Quảng Nam trở vào đến Bà Rịa-Vũng Tàu thường gọi tên dân gian cá trích cỡ nhỏ là cá de, khi cá lớn lên thì gọi là cá trích hay cá mắt tráo.

Khu vực này có khoảng 20 ghe lưới trích, đa phần là ngư dân nghèo, quanh năm bám biển nhưng vì ít vốn liếng không thể đầu tư tàu cá công suất lớn nên chỉ đánh bắt gần bờ. Từ tháng 9 đến tháng 4 hàng năm, hầu hết số ghe này tập trung ở Bãi Trước đánh cá rựa, cá đối, số khác lên bờ làm thuê. Đến mùa cá trích về, họ hùn nhau 3-4 người chung một ghe ra biển lưới cá.
 
Theo anh Biển, cá trích thường di chuyển theo đàn vào gần bờ kiếm ăn trong các rạn đá vào buổi sáng sớm. Chúng bơi sát mặt nước, đớp bọt tạo thành từng đốm li ti như hạt mưa lớn, chỉ cần thả lưới, quây lại khoảng 20 phút sau kéo lưới, nếu may mắn trúng luồng (đàn) cá, mỗi mẻ lưới kéo được cả tạ.
 
Ngày may mắn trúng luồng cá di chuyển, mỗi ghe cũng được vài tạ cá trích.
 
Mỗi chuyến ra khơi vào mùa này, trung bình mỗi ghe cũng đánh bắt được từ 40 - 45 kg cá/ngày. Ngày trúng có khi được vài tạ. Giá thu mua cá trích tại bãi trung bình khoảng 15.000 đồng/kg. Giá bán lẻ từ 20.000 - 25.000 đồng/kg. Mùa này cá trích về nhiều nên giá thu mua của đầu nậu chỉ vào khoảng 10.000 đồng/kg.
 
Ngoài tay lưới sử dụng từ các năm trước, đánh cá trích không tốn nhiều chi phí (tiền dầu khoảng 50.000 đồng/ngày), thời gian lao động ít, chỉ cần 3 đến 4 tiếng đồng hồ/ngày (dong ghe ra biển từ khoảng 4 giờ sáng và quay về bến lúc 6 giờ 30), so với các công việc lao động chân tay khác, nghề lưới cá trích nhàn nhã hơn nhiều.
 
 “Tuy nhiên, do tận dụng bãi tắm làm bến cá nên các phần việc như: kéo ghe vào bờ, gỡ lưới, phân loại cá, cân ký… đều phải làm nhanh gọn và phải dọn dẹp vệ sinh sạch sẽ khu vực này trước khi bãi biển đông khách”, anh Nguyễn Văn Mười (nhà số 161/4 Trương Công Định, phường 3) gắn bó với nghề lưới trích gần 20 năm, nói thêm.
 
Có thể khai thác thành sản phẩm du lịch
 
Có mặt tại khu vực biển Bãi Sau vào buổi sáng cuối tuần, có khá nhiều người dân địa phương đang đợi chiếc ghe đầu tiên cập bến để mua được mẻ cá tươi nhất về chế biến bữa ăn gia đình. Chị Nguyễn Thị Tình (nhà ở đường Huyền Trân Công Chúa) cho biết, ăn loại cá này vừa không sợ tẩm hóa chất, lại rất tươi, béo và lành tính nên tranh thủ cuối tuần rảnh rỗi chị vừa đi bơi biển tăng cường thể chất và đợi mua cá trích luôn.
 
Đổ cá vào cần xé bán cho đầu nậu.
 
Chú Sang (nhà ở số 1 Xô Viết Nghệ Tĩnh, phường Thắng Tam, TP.Vũng Tàu) cũng cho biết, mỗi sáng, sau khi tắm biển, chú Sang thường ghé vào chuyện trò và phụ ngư dân gỡ lưới. Chú Sang bảo, công việc này khiến ký ức tuổi thơ với những ngày tháng rong ruổi câu cá, bắt cua cùng lũ bạn ùa về. “Họ là những người lao động nghèo nhưng rất giàu tình cảm, chất phác, tôi có thể bông đùa với họ mà chẳng sợ mất lòng”, chú Sang tếu táo.
 
Ngoài người dân địa phương, khách du lịch hiếu kỳ thấy cảnh đánh cá cũng tụm lại xem khá đông. Một nhóm du khách từ Bình Dương đang hỏi mua cá cho biết, đã có lần họ mua cá trích ở đây, cá tươi và giá rất rẻ, lần này họ mua luôn 10kg để về làm quà cho người thân.
 
Ông Trần Tuấn Việt, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh cho biết, trong khi TP.Vũng Tàu đang thiếu sản phẩm du lịch, việc đưa nghề đánh bắt cá trích gần bờ vào tour tuyến phục vụ du khách là ý tưởng hay nhưng muốn làm được phải có sự đồng thuận của các cấp, ngành.
 
Theo Minh Hiền (Bà Rịa-Vũng Tàu Online)