Đêm qua huyện Hoàng Su Phì, hai bên đường, người dân cứ để xe máy bên vệ đường suốt đêm, rồi leo lên chòi cao ngủ mà không lo bị mất cắp bao giờ. Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn dày đặc núi đá, đá được xếp thành những bức tường cao khoảng nửa mét, quây những mảnh ruộng chỉ rộng bằng bốn, năm chiếc chiếu đôi, để ngăn trâu lợn không vào phá vườn. Mới thấy, kiếm được miếng ăn trên vùng núi đá này thật kỳ công. Dốc Na Khê có thật nhiều cua gấp chão, cua tay áo, Tuấn chạy xe chậm rì rì, anh bảo: "-Nếu chạy nhanh thì đến đỉnh dốc, cả xe phải say hết!"…

Nhìn con đèo chênh vênh bên bờ vực, tôi cảm thấy “ghê ghê”... 

Đã nhìn thấy Nhà Vương, đó là cung thất của vua mèo Vương Chí Sình ngay xưa, nằm ở nơi thật đẹp, với những vườn sa mộc cao vút.   Cột cờ Lũng Cú cách huyện lỵ Đồng Văn 25km, là điểm cực Bắc của Tổ quốc. Đây là vùng cửa gió làm mọi người khi leo lên đỉnh cột cờ cứ phải chao đảo, lắc lư…
 
Sau khi thăm thú ở Đồng Văn, phía trước của tôi là vượt đèo Mã Pí Lèng. Thế nhưng lại không có tuyến xe khách, hỏi giá xe ôm: 700.000 đồng, không kém một xu! Vẫn phải đi thôi!

Vừa tới chân đèo, nói thật, tôi đã "lạnh sống lưng"… Con đường vắt qua đèo hoàn toàn cắt vào núi đá, y như sợi chỉ nhỏ xiết chặt con khủng long khổng lồ bằng đá, làm nó phải vặn mình tạo ra con đường nhỏ này vậy. Từ mặt đường đến đáy vực phải sâu đến khoảng 800m.

"Bác tài xe ôm" chở tôi tên là Tuyền, người dân tộc Tày. Qua mấy cung đường vượt núi đá thật đẹp, rồi cũng đến đèo Mã Pí Lèng. Tôi đã đi nhiều con đèo, như đèo Pha Đin ở Lai Châu; đèo Bông Lau trên Quốc lộ 4A; đèo Khau Liêu ở Cao Bằng v.v... Nhưng đều đi bằng ô tô nên không có cảm giác "ghê ghê" như qua đèo Mã Pí Lèng lần này.
Vừa tới chân đèo, nói thật, tôi đã "lạnh sống lưng"… Con đường vắt qua đèo hoàn toàn cắt vào núi đá, y như sợi chỉ nhỏ xiết chặt con khủng long khổng lồ bằng đá, làm nó phải vặn mình tạo ra con đường nhỏ này vậy. Từ mặt đường đến đáy vực phải sâu đến khoảng 800m.
Đường vượt đèo khá nhỏ, những hàng lan can phía miệng vực đều móp mép vì bị ô tô, xe máy thường xuyên húc phải. Một trận bão mới đây làm đổ cột điện chống xuống mặt đường và bứng cây cổ thụ từ đỉnh núi cao, càn đổ hàng lan can dài hơn 70 mét.
Mã Pí Lèng là con đèo chạy qua dải núi đá như cái hàm ếch, một số đoạn đường chìa hẳn ra ngoài, dưới là vực sâu thăm thẳm. Cũng may chỉ có độ khoảng 4km con đèo chạy quanh hàm ếch, gọi  là dốc Mã Pí Lèng là như vậy, còn từ đó trở xuống, dốc tuy khúc khuất nhưng không quá nguy hiểm.
Ở Đồng Văn cứ có mưa nhẹ là con đèo này giăng đặc mây mù, cách hơn hai mét đã không nhìn thấy nhau. Còn trời mưa hay trời tối, không ai dám qua lại. "Bác tài" Tuyền bảo, tai nạn xảy ra trên đèo khá thường xuyên; gần đây nhất, một người đi xe máy rơi xuống vực sâu do trời mù, ngày nào cũng tìm mà phải một tuần sau mới thấy xác.
Dưới đáy vực Mã Pí Lèng là con sông Nho Quế trắc nết, mượn đường sang Hà Giang rồi qua hẻm núi nhỏ, đổ nước vào Trung Quốc. Từ trên đèo nhìn xuống, những bản làng thơ mộng quần tụ bên con sông nhỏ nhắn; những nương ngô chỉ còn thân lá, vàng xác sau mùa thu hoạch; những dải khói lam chiều bám trên ngọn cây, không muốn tan hẳn… Cảnh đẹp như bức tranh thuỷ mặc không mấy nơi sánh được...
 
Theo Phan Thiết Nhân (Quảng Ninh Online)