Đón đầu nhân lực cho kỷ nguyên số

Sự dịch chuyển của thị trường lao động đang tác động mạnh đến lựa chọn ngành nghề của người học. Không chỉ quan tâm bằng cấp, học sinh ngày càng ưu tiên những ngành đáp ứng nhu cầu nhân lực mới, có khả năng ứng dụng công nghệ và được doanh nghiệp (DN) tham gia đào tạo ngay từ đầu.

Nhiều cơ hội việc làm

Lần đầu tuyển sinh nhưng ngành công nghệ kỹ thuật bán dẫn và vi mạch đã lọt vào tốp 5 ngành có điểm chuẩn xét học bạ cao nhất tại Trường CĐ Kỹ thuật Cao Thắng (TP HCM).

Đáng chú ý, ngành công nghệ kỹ thuật điều khiển và tự động hóa đạt mức điểm chuẩn cao nhất trường với 33 điểm (môn toán nhân hệ số 2), tương đương 24,75 điểm theo thang điểm 30. Như vậy, thí sinh phải đạt trung bình trên 8 điểm/môn mới có cơ hội trúng tuyển.

TS Lê Đình Kha, Hiệu trưởng Trường CĐ Kỹ thuật Cao Thắng, cho biết năm nay trường mở thêm 5 ngành mới gồm: công nghệ kỹ thuật điện và năng lượng tái tạo, công nghệ kỹ thuật bán dẫn và vi mạch, công nghệ kỹ thuật bảo trì thiết bị công nghiệp, công nghệ kỹ thuật tự động hóa trong nông nghiệp, công nghệ tài chính và kinh doanh số.

Dù mới tuyển sinh năm đầu, song các ngành này đều có điểm chuẩn khá cao. Theo TS Kha, điều đó cho thấy nhu cầu nhân lực ở các lĩnh vực công nghệ, tự động hóa và chuyển đổi số đang gia tăng, mở ra nhiều cơ hội việc làm trong tương lai.

Tại Trường Trung cấp Kỹ thuật Nông nghiệp TP HCM, một tín hiệu tích cực khác là ngành thiết kế cảnh quan, hoa viên đã tuyển sinh thành công sau gần 10 năm không mở được lớp. Theo ThS Lương Thế Phúc, Phó Hiệu trưởng nhà trường, quá trình đô thị hóa làm gia tăng nhu cầu phát triển không gian xanh, kéo theo nhu cầu lớn về nhân lực có khả năng thiết kế, thi công và vận hành các hệ thống cảnh quan hiện đại.

Người học không chỉ được trang bị kiến thức chuyên môn mà còn tiếp cận các công nghệ mới như hệ thống tưới tự động, nhà màng và những giải pháp quản lý cảnh quan thông minh. Mức lương khởi điểm của ngành hiện dao động 8 - 12 triệu đồng/tháng và có thể tăng nhanh theo kinh nghiệm, năng lực thiết kế cũng như quy mô dự án.

Doanh nghiệp tham gia đào tạo

Theo ThS Thân Thanh Thanh, Hiệu trưởng Trường CĐ Công nghệ cao Đồng An, xu hướng chọn học nghề đang thay đổi rõ rệt. Phụ huynh và học sinh không chỉ quan tâm chương trình đào tạo mà còn chú trọng khả năng, cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp, mức thu nhập và mức độ gắn kết với DN.

Để đáp ứng yêu cầu đó, nhà trường đẩy mạnh hợp tác với DN trong quá trình đào tạo. Nhiều DN tham gia xây dựng chương trình học, hướng dẫn thực hành và tiếp nhận sinh viên thực tập.

Theo ThS Thanh, ở các vị trí như vận hành hệ thống điện, bảo trì thiết bị hay điều khiển dây chuyền sản xuất, DN thường phải mất nhiều tháng để đào tạo lại nhân sự mới. Nếu sinh viên được tiếp cận môi trường sản xuất thực tế từ sớm thì thời gian thích nghi sau tuyển dụng sẽ giảm đáng kể. Mô hình này cũng giúp DN chủ động phát hiện và tuyển chọn nhân sự ngay trong thời gian đào tạo, đồng thời tiết kiệm chi phí đào tạo lại.

Ở lĩnh vực du lịch, ông Nguyễn Trần Hữu Thắng, Tổng Giám đốc Công ty CP Du lịch Đường thủy TP HCM, cho rằng trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ vận hành nhưng không thể thay thế các giá trị cốt lõi như sự tận tâm, khả năng giao tiếp và tạo trải nghiệm cho du khách.

Hiện ngành du lịch vẫn thiếu khoảng 30%-40% lao động có kinh nghiệm. Những nhân sự biết ứng dụng công nghệ, ngoại ngữ và kỹ năng thực tiễn sẽ có nhiều lợi thế cạnh tranh. Mức lương khởi điểm phổ biến từ 9 - 12 triệu đồng/tháng và tăng nhanh theo năng lực chuyên môn.

Trong khi đó, lĩnh vực nông nghiệp cũng đang chuyển đổi mạnh sang mô hình công nghệ cao và nông nghiệp số. Bà Hồ Thị Ngọc Liên, Đối tác chiến lược nhân sự Tập đoàn De Heus Việt Nam, cho rằng nhiều DN đã ứng dụng phần mềm quản lý sản xuất, công nghệ truy xuất nguồn gốc, robot và các hệ thống tự động hóa trong sản xuất.

Vì thế, nhu cầu tuyển dụng không chỉ tập trung ở các ngành trồng trọt, chăn nuôi, thú y mà còn mở rộng sang quản trị sản xuất, quản trị kinh doanh, cơ điện và tự động hóa.

Theo các chuyên gia, sự thay đổi của thị trường lao động đang tạo ra nhiều cơ hội cho người học biết lựa chọn ngành nghề phù hợp. Những lĩnh vực gắn với công nghệ, tự động hóa, năng lượng xanh, nông nghiệp số hay dịch vụ chất lượng cao được dự báo sẽ tiếp tục cần số lượng lớn nhân lực trong những năm tới.