Dự án tu bổ Kinh thành Huế gặp khó

Dự án di dời dân cư, giải phóng mặt bằng (GPMB) khu vực 1 Kinh thành Huế giai đoạn 1 được triển khai từ năm 2019, từng được xem là "cuộc di dân lịch sử" tại Huế. Mục tiêu của dự án nhằm bảo tồn không gian di sản, trả lại cảnh quan nguyên gốc cho hệ thống Kinh thành Huế, đồng thời cải thiện điều kiện sống cho hàng nghìn hộ dân sinh sống quanh chân thành, Eo bầu, Hộ Thành hào suốt nhiều thập niên.

Đề nghị cưỡng chế

Sau nhiều năm triển khai, phần lớn các hộ dân đã được bố trí tái định cư tại khu tái định cư Bắc Hương Sơ. Tuy nhiên đến nay, quá trình GPMB vẫn còn nhiều vướng mắc, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ các dự án bảo tồn di tích.

Theo Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực 1 TP Huế - đơn vị phụ trách hợp phần GPMB và tái định cư, giai đoạn 1 thực hiện GPMB tại 11 khu vực với diện tích khoảng 25,5 ha, liên quan đến 2.233 hộ dân phải di dời.

Đến nay, cơ quan chức năng đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ đạt khoảng 99,1%. Tuy nhiên vẫn còn 20 trường hợp chưa được phê duyệt do nhiều nguyên nhân khác nhau.

Trong đó, tại khu vực đàn Xã Tắc còn 2 trường hợp liên quan nhà thuộc sở hữu nhà nước nên phải chờ xác định giá đất cụ thể. Khu vực Lục Bộ còn 15 trường hợp vướng mắc, gồm 10 trường hợp đã niêm yết nhưng chưa phê duyệt và 5 trường hợp phát sinh khó khăn do nhà ở xuống cấp, người dân chuyển sang nơi khác trong khu vực để sinh sống hoặc người được giao nhà đã qua đời nhưng con cháu tiếp tục sử dụng.

Tại khu vực hồ Học Hải còn 3 trường hợp chưa hoàn tất hồ sơ. Trong đó có 2 trường hợp đang được hoàn chỉnh hồ sơ để niêm yết, một trường hợp liên quan nhà thuộc sở hữu nhà nước nhưng chưa xác định được đơn vị quản lý.

Đáng chú ý, hiện vẫn còn 462 trường hợp chưa bàn giao mặt bằng do vướng mắc về tái định cư cho các hộ phụ, chưa đồng thuận nhận tiền bồi thường, hỗ trợ hoặc đang tranh chấp đất đai.

Song song với công tác GPMB, việc dọn dẹp vệ sinh, hoàn trả mặt bằng tại các khu vực Thượng thành, Eo bầu, Hộ Thành hào và tuyến phòng lộ - Trấn Bình Đài cũng đang được triển khai với tổng kinh phí khoảng 35,5 tỉ đồng. Đến nay, khối lượng thực hiện đạt khoảng 78%.

Đối với 7 khu vực còn lại, chủ đầu tư đang trình UBND phường Phú Xuân thẩm định, phê duyệt dự toán chi phí dọn dẹp và hoàn trả mặt bằng để tiếp tục triển khai thi công sau khi được thông qua.

Riêng tại khu vực Eo bầu hiện còn 37 hộ chưa bàn giao mặt bằng. Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực 1 TP Huế cho biết đã tham mưu ban hành quyết định cưỡng chế đối với 26 trường hợp, đồng thời tiếp tục hoàn thiện hồ sơ đối với các trường hợp còn lại.

Ông Nguyễn Trần Nhật Tuấn, Giám đốc Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực 1 TP Huế, cho biết đơn vị đã trình các phương án bổ sung bồi thường, hỗ trợ và tái định cư để làm cơ sở vận động người dân trước khi thực hiện cưỡng chế. Đồng thời, đơn vị cũng đề xuất thực hiện cưỡng chế theo từng cụm tại khu vực Eo bầu nhằm sớm bàn giao mặt bằng cho Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế triển khai các hạng mục bảo tồn di tích.

Nhiều mũi thi công đành tạm dừng

Trong khi đó, ông Phùng Văn Hoàng, Giám đốc Ban Quản lý dự án thuộc Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế, cho biết việc chậm GPMB đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ tu bổ, tôn tạo hệ thống Kinh thành Huế.

Theo ông Hoàng, tại mặt Đông Kinh thành, nhiều đoạn Eo bầu vẫn còn hộ dân chưa di dời nên gói thầu bảo tồn, tôn tạo phải tạm dừng thi công. Đơn vị đã phối hợp với Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực 1 kiểm tra, kiểm đếm thực tế để sớm hoàn tất công tác bồi thường, bàn giao mặt bằng trong năm 2026, qua đó, kết thúc giai đoạn 1 và tiếp tục triển khai giai đoạn 2 tại các khu vực khác.

Hiện nay, có 3 khu vực đang gặp vướng mắc lớn về mặt bằng. Tại mặt Nam Kinh thành Huế, khu vực Eo bầu Nam Sương và dốc kéo pháo trong Công viên Tỳ Bà Trang chưa thể hoàn thành tu bổ, phục hồi do còn vướng GPMB.

Ngoài ra, tại dốc kéo pháo thuộc Eo bầu Nam Hưng hiện chỉ còn một hộ dân nhưng vẫn chưa hoàn tất di dời, khiến phần còn lại của dự án chưa thể triển khai đồng bộ.

Đối với mặt Đông Kinh thành, đoạn từ eo bầu Đông Thái đến Đông Thành Thủy Quan, nhiều hộ dân tuy không còn sinh sống nhưng công tác hoàn trả mặt bằng chưa hoàn tất nên việc thi công vẫn phải tạm dừng.

Riêng dự án kè ngoài mặt Bắc Kinh thành dù đã khởi công từ ngày 5-1 nhưng đến nay vẫn chưa thể triển khai thi công do công tác kiểm kê, bồi thường và GPMB cũng chưa hoàn thành. 

ĐƠN VỊ ĐỒNG HÀNH