Phát huy thế mạnh văn hóa ẩm thực để thu hút du lịch

Ẩm thực Việt Nam mang tính vùng miền rõ nét, các món ăn truyền thống được chế biến và kết hợp hương vị một cách hài hòa, tinh tế.

Ẩm thực lôi cuốn khách

Những nét đặc trưng trong văn hóa ẩm thực ở từng vùng miền khác nhau sẽ thể hiện thói quen, phong tục tập quán, lịch sử, văn hóa của vùng miền ấy. Sẽ là một thiếu sót lớn trong hành trình du lịch khám phá mà không có dấu ấn của một món ăn, thức uống nơi vùng đất mình đã đi qua.

Nhiều quốc gia trên thế giới đã và đang nhận thức rất rõ vai trò của văn hóa ẩm thực trong sự phát triển của ngành du lịch. Cùng với các loại hình du lịch sinh thái, du lịch MICE, du lịch tâm linh, du lịch chữa bệnh..., du lịch ẩm thực ngày càng trở nên phổ biến và đóng vai trò không nhỏ trong sự phát triển du lịch ở nhiều địa phương, quốc gia. Ở một số quốc gia như Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, Pháp, Ý... ẩm thực được định vị như một thế mạnh góp phần tạo nên sự khác biệt, thu hút du khách.

Khi đến một vùng đất mới, khách du lịch bao giờ cũng muốn được trải nghiệm những dấu ấn văn hóa khác nhau và văn hóa ẩm thực đã góp phần tạo nên điều đó. Nhiều khách du lịch, chuyên gia, báo chí quốc tế đã ghi nhận và đánh giá cao những nét đặc sắc trong văn hóa ẩm thực Việt Nam, trong số đó, có nhiều món ăn được du khách nước ngoài yêu thích như phở, cơm tấm, gỏi cuốn, bánh mì, bánh đa cua, bún bò Huế, hủ tiếu, bánh bèo, mì Quảng, bánh khọt... Bên cạnh đó, những gia vị để tạo ra các món ăn cũng rất đa dạng, từ các loại rau củ quả đến nước chấm đã tạo nên sự độc đáo cho món ăn Việt Nam. Một bát phở nóng, một ổ bánh mì hay một dĩa cơm sườn tuy quá đỗi quen thuộc trong cuộc sống hằng ngày của người Việt Nam nhưng lại là những món ăn đặc biệt với người nước ngoài bởi hương vị lạ lẫm với cách nêm nếm hết sức đặc biệt mà không thể tìm thấy ở bất kỳ nơi nào khác. Ẩm thực là cách tốt nhất để tìm hiểu về đất nước, con người hay một nền văn hóa.

Ẩm thực nên được ưu tiên số 1

Văn hóa ẩm thực được xem là yếu tố không thể tách rời của du lịch. Hoạt động ẩm thực không chỉ đáp ứng nhu cầu ăn uống cho khách du lịch, tạo ra việc làm và mang lại thu nhập cho một bộ phận người dân địa phương, góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển mà còn có vai trò quan trọng trong việc giới thiệu đến du khách những nét đặc trưng trong bản sắc văn hóa dân tộc. Đã có nhiều ý kiến đề xuất rằng nên chọn ẩm thực là thương hiệu của quốc gia bởi ẩm thực là giá trị sẵn có với một hệ thống nhà hàng, đầu bếp hàng đầu khắp thế giới, vì vậy hoạt động xúc tiến nhanh và tốn chi phí ít nhất.
 
Nói về ẩm thực Việt Nam, đầu bếp Bobby Chinn, Đại sứ Du lịch Việt Nam tại châu Âu, từng chia sẻ: “Ẩm thực là cách quảng bá nhanh nhất hình ảnh một đất nước và một nền văn hóa. Việt Nam có nhiều lợi thế để quảng bá du lịch nhưng ẩm thực nên là ưu tiên số 1. Từ những khu chợ truyền thống hay cách chế biến nguyên liệu là những ví dụ minh họa sinh động có thể hấp dẫn khách du lịch”.

Trong những năm gần đây, ý thức được vai trò của văn hóa ẩm thực trong phát triển du lịch, TP HCM cũng đã đẩy mạnh việc xây dựng một số chương trình xúc tiến du lịch trong đó xem ẩm thực là một sản phẩm du lịch quan trọng như Liên hoan Món ngon các nước, Lễ hội ẩm thực đất phương Nam, Lễ hội Trái cây Nam Bộ... Tuy nhiên, số lượng các chương trình vẫn còn hạn chế, chưa tạo dựng được hình ảnh sản phẩm nổi bật; thiếu các địa điểm cung cấp tư liệu văn hóa ẩm thực đến du khách; các quán đường phố tuy mang phong vị địa phương nhưng lại khó bảo đảm tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm, ảnh hưởng đến mỹ quan và văn minh đô thị, nạn chặt chém du khách cũng là vấn đề nan giải trong du lịch ẩm thực.

Để ẩm thực Việt Nam ngày càng phát huy hơn nữa vai trò thu hút khách du lịch, cần đẩy mạnh việc tổ chức, tham gia các sự kiện quảng bá ẩm thực trong và ngoài nước, các cuộc thi chế biến món ăn; xây dựng các tiêu chí định hướng, bình chọn thương hiệu ẩm thực; có những giải pháp quy hoạch cụ thể, đồng bộ và chặt chẽ trong việc quản lý; nâng cao số lượng và chất lượng các tour du lịch, lớp học nấu ăn dành cho du khách; chuyên nghiệp hóa nguồn nhân lực ẩm thực, ngoài ra, nên tiến hành quy hoạch những khu ẩm thực đường phố chuyên phục vụ du khách.

Bài và ảnh: Lệ Trinh