Đừng bỏ lỡ cơ hội vào ĐH khi chờ điểm thi

Ngày 16-6, Báo Người Lao Động tổ chức talkshow trực tuyến với chủ đề "Nhìn lại đề thi tốt nghiệp THPT 2026, dự đoán điểm, chọn ngành", trong khuôn khổ chương trình "Đưa trường học đến thí sinh" lần thứ 25 - năm 2026.

Điểm chuẩn có thể tăng nhẹ

Các chuyên gia cho rằng sau kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, thí sinh không nên lo lắng về điểm số mà cần chuẩn bị chiến lược đăng ký nguyện vọng phù hợp để gia tăng cơ hội trúng tuyển ĐH.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay khép lại với hơn 1,2 triệu thí sinh tham dự. Theo các chuyên gia, đề thi năm nay hoàn thành tốt mục tiêu vừa phục vụ xét tốt nghiệp, vừa tạo cơ sở để các trường ĐH tuyển chọn thí sinh.

TS Nguyễn Đức Nghĩa, nguyên Phó Giám đốc ĐHQG TP HCM, đánh giá công tác tổ chức thi diễn ra an toàn, nghiêm túc. Đáng chú ý, đề thi môn toán được nhiều thí sinh nhận xét "dễ thở" hơn so với năm trước, phổ điểm trung bình dự kiến dao động trong khoảng 5-7. Các môn khoa học xã hội cũng được dự báo có mặt bằng điểm tương tự.

Ở góc độ tuyển sinh, PGS-TS Bùi Hoài Thắng, Trưởng Phòng Đào tạo Trường ĐH Bách khoa - ĐHQG TP HCM, nhận định đề thi có tính phân hóa tốt, bám sát định hướng Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Điều này giúp các trường ĐH thuận lợi hơn trong việc lựa chọn thí sinh phù hợp cho từng nhóm ngành đào tạo.

Trong khi đó, ThS Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó trưởng Phòng Phụ trách Phòng Tuyển sinh - Truyền thông và Quan hệ doanh nghiệp Trường ĐH Tài chính - Marketing, cho biết tâm lý chung của thí sinh sau kỳ thi khá thoải mái. Nhiều em tự tin với bài làm của mình và kỳ vọng đạt 5-7 điểm trở lên ở các môn thi.

Từ những tín hiệu ban đầu, các chuyên gia cho rằng điểm chuẩn năm nay có khả năng tăng nhẹ. Theo TS Nguyễn Đức Nghĩa, khi môn toán có độ khó giảm so với năm 2025, mặt bằng điểm xét tuyển nhiều ngành có thể nhích lên.

Đối với nhóm ngành kỹ thuật - công nghệ, PGS-TS Bùi Hoài Thắng cho rằng áp lực cạnh tranh sẽ lớn hơn do số lượng thí sinh tăng trong khi chỉ tiêu tuyển sinh không biến động nhiều. Bên cạnh đó, các chính sách hỗ trợ đào tạo lĩnh vực STEM, vi mạch bán dẫn và công nghệ chiến lược cũng góp phần thu hút thêm thí sinh vào nhóm ngành này.

Ở khối ngành kinh tế, marketing, truyền thông, ThS Nguyễn Thị Kim Phụng dự báo điểm chuẩn cũng có thể tăng nhẹ do phần lớn tổ hợp xét tuyển đều có môn toán.

Bên cạnh yếu tố điểm thi, các chuyên gia nhìn nhận xu hướng lựa chọn ngành nghề của thí sinh cũng sẽ tác động đến điểm chuẩn. Những lĩnh vực đang nhận được nhiều sự quan tâm như trí tuệ nhân tạo (AI), khoa học dữ liệu, vi mạch bán dẫn, chuyển đổi số, logistics, thương mại điện tử hay marketing được dự báo tiếp tục thu hút lượng lớn hồ sơ đăng ký. Điều này có thể khiến mức độ cạnh tranh ở một số ngành tăng cao hơn so với các năm trước.

Theo PGS-TS Bùi Hoài Thắng, mùa tuyển sinh năm nay còn chứng kiến sự xuất hiện của nhiều ngành học mới nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Các ngành liên quan đường sắt tốc độ cao, thiết bị bay không người lái hay những lĩnh vực đang thiếu hụt nhân lực như địa chất, khai thác khoáng sản mở ra thêm lựa chọn cho thí sinh. Việc dòng thí sinh phân bổ sang nhiều nhóm ngành khác nhau được kỳ vọng sẽ góp phần giảm áp lực cho một số ngành "nóng" truyền thống.

Các chuyên gia cũng lưu ý việc dự báo điểm chuẩn ở thời điểm hiện tại chỉ mang tính tham khảo. Thí sinh không nên vì những dự đoán ban đầu mà vội vàng điều chỉnh định hướng học tập hoặc thay đổi ngành nghề yêu thích. Mọi đánh giá chính xác hơn cần chờ phổ điểm chính thức, được Bộ GD-ĐT công bố trong thời gian tới.

Chiến lược chọn nguyện vọng sẽ quyết định

Theo các chuyên gia, khoảng thời gian chờ công bố điểm thi tốt nghiệp THPT là "thời điểm vàng" để thí sinh tìm hiểu ngành học, trường học và phương thức xét tuyển, thay vì chỉ tập trung dự đoán điểm số.

Không ít thí sinh lo ngại mặt bằng điểm số năm nay có thể cao hơn, từ đó làm giảm cơ hội trúng tuyển vào ngành học mong muốn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, thay vì dành quá nhiều thời gian để so sánh đề thi hay dự đoán điểm chuẩn, thí sinh nên chủ động tìm hiểu thông tin chính thống từ các cơ sở đào tạo ĐH.

ThS Nguyễn Thị Kim Phụng cho rằng thí sinh cần dành thời gian nghiên cứu kỹ chương trình đào tạo, học phí, học bổng, môi trường học tập cũng như cơ hội việc làm sau tốt nghiệp. Việc xác định đúng ngành học phù hợp với năng lực và sở thích sẽ quan trọng hơn nhiều so với việc chỉ quan tâm đến điểm chuẩn.

Một điểm mới của mùa tuyển sinh năm nay là thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng và muốn tham gia xét tuyển ĐH phải đáp ứng ngưỡng đầu vào tối thiểu theo quy định. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận xét số lượng nguyện vọng này vẫn đủ để xây dựng chiến lược xét tuyển hiệu quả.

PGS-TS Bùi Hoài Thắng khuyến nghị thí sinh nên chia nguyện vọng thành 3 nhóm: nhóm mơ ước, nhóm có khả năng trúng tuyển cao và nhóm an toàn. Việc sắp xếp thứ tự nguyện vọng cần dựa trên mức độ yêu thích ngành học, thay vì chạy theo điểm chuẩn hay xu hướng đám đông.

TS Nguyễn Đức Nghĩa nhấn mạnh thí sinh cần nắm chắc các quy định tuyển sinh năm 2026, đặc biệt là những ngành có điểm sàn như sức khỏe, sư phạm và luật. Bên cạnh đó, thí sinh phải theo dõi sát các mốc thời gian nộp minh chứng, đăng ký nguyện vọng và xác nhận nhập học để tránh mất quyền lợi.

Đối với những em đã tham gia các kỳ thi riêng như đánh giá năng lực, đánh giá tư duy hay V-SAT, các chuyên gia cho biết toàn bộ dữ liệu sẽ được đồng bộ lên hệ thống xét tuyển chung. Điều quan trọng là thí sinh phải nhập chính xác mã trường, mã ngành khi đăng ký nguyện vọng.

Các chuyên gia cũng lưu ý những thí sinh đã nộp hồ sơ xét tuyển thẳng hoặc thuộc diện ưu tiên xét tuyển thẳng vẫn phải thực hiện đăng ký nguyện vọng trên hệ thống chung của Bộ GD-ĐT theo đúng thời gian quy định. Đây là khâu mà nhiều thí sinh thường mắc lỗi trong các mùa tuyển sinh trước, có thể dẫn đến việc mất cơ hội trúng tuyển dù đã đủ điều kiện.

Trong trường hợp cảm thấy điểm thi chưa phản ánh đúng kết quả bài làm, thí sinh hoàn toàn có quyền nộp đơn phúc khảo. Theo TS Nguyễn Đức Nghĩa, kết quả phúc khảo nếu có thay đổi vẫn được cập nhật lên hệ thống trước thời điểm các trường ĐH thực hiện xét tuyển chính thức. Vì vậy, quyền lợi xét tuyển của thí sinh vẫn được bảo đảm.

Bên cạnh việc lựa chọn ngành nghề phù hợp, các chuyên gia cũng khuyến khích thí sinh cân nhắc các ngành học liên ngành để mở rộng cơ hội việc làm trong tương lai. Những lĩnh vực như AI, khoa học dữ liệu, chuyển đổi số, logistics, thương mại điện tử, marketing hay quản trị kinh doanh tiếp tục được đánh giá là có nhu cầu nhân lực lớn trong những năm tới.

Đáng chú ý, năm nay Trường ĐH Tài chính - Marketing tiếp tục tuyển sinh tại 2 phân hiệu Huế và Quảng Ngãi. Theo đại diện nhà trường, đây là cơ hội để thí sinh khu vực miền Trung theo học tại trường với chi phí sinh hoạt thấp hơn, song vẫn được hưởng đầy đủ các chính sách hỗ trợ, học bổng và chương trình đào tạo tương tự cơ sở chính tại TP HCM.