Game Việt trước cơ hội bứt phá toàn cầu

Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường game tăng trưởng nổi bật tại Đông Nam Á. Các số liệu năm 2025 cho thấy ngành game đạt 8,5 tỉ lượt tải game và ứng dụng, tăng 39% so với năm 2024. Doanh thu của các nhà phát hành game cũng tăng 69% - theo dữ liệu từ Google Play, công bố tại Ngày hội Game Việt Nam (Vietnam GameVerse) 2026.

Mạnh tay với game lậu

Ở góc độ doanh nghiệp (DN) ngành game trong nước, bà Vũ Minh Hạnh - Giám đốc GameGeek - cho biết thị trường game mobile Việt đang có tiềm năng rất lớn, với 4,9 tỉ lượt tải, xếp thứ 2 toàn cầu. Hệ sinh thái Việt có 210 studio hoạt động tích cực, chủ yếu là Hà Nội, TP HCM. Hơn 27.000 game mới ra mắt, tập trung vào 3 thể loại là hybrid (kết hợp), casual (giải trí) và puzzle (giải đố). Trong 210 studio thì hơn 30% có 5 - 10 năm hoạt động. "Việt Nam đang trong quá trình chuyển dịch từ sản xuất số lượng lớn sang sản phẩm có chiều sâu. Cơ hội tiếp theo là khả năng thu hút vốn quốc tế cùng chính sách hỗ trợ từ Nhà nước" - bà Hạnh nói.

Ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch), nhận định đây là thời điểm phù hợp để ngành game trong nước mở rộng hợp tác, thu hút đầu tư và hướng đến thị trường quốc tế. Hiện nay, Việt Nam xác định game là một trong 6 ngành công nghiệp văn hóa trọng điểm cần ưu tiên đầu tư. Các DN sẽ được hưởng chính sách ưu đãi thuế thu nhập khi đầu tư sản xuất các sản phẩm game khai thác yếu tố lịch sử, văn hóa Việt Nam.

Theo ông Lê Quang Tự Do, ngành công nghiệp game toàn cầu hiện đạt quy mô doanh thu khoảng 200 tỉ USD, trở thành lĩnh vực dẫn đầu trong các ngành công nghiệp giải trí.

DN ngành game cho biết game không chỉ mang lại doanh thu mà còn tạo ra hơn 500.000 việc làm tại Việt Nam. Tuy nhiên, lĩnh vực này vẫn đối mặt nhiều thách thức như thiếu hụt nhân lực chất lượng cao, hạn chế về năng lực phát hành, chỉ số ARPU (doanh thu trung bình trên mỗi người dùng) còn thấp, đồng thời thiếu các IP "đinh" đủ sức thu hút và giữ chân người chơi lâu dài. Khảo sát cũng cho thấy một bộ phận game thủ Việt Nam vẫn có xu hướng sử dụng game lậu thay vì lựa chọn sản phẩm chính thống.

Trong diễn biến liên quan, gần đây, sau các đợt cao điểm xử lý vi phạm sở hữu trí tuệ, nhiều website và ứng dụng phát tán game lậu tại Việt Nam đã bị đóng cửa hoặc ngừng hoạt động, trong đó có HaDoanTV, Daominhha, Tamhongame, ddat14… Các trang này từng cung cấp game crack (bẻ khóa) hoặc bản Việt hóa không bản quyền. Đây là hành vi xâm phạm quyền lợi nhà phát hành, đặc biệt với các game AAA có giá bản quyền khoảng 60 - 80 USD (tương đương 2 - 3 triệu đồng).

Anh Trương Lê Hoài Nam, một game thủ tại TP HCM, chia sẻ việc chơi game lậu tiềm ẩn nhiều rủi ro như mã độc, virus, giật lag, mất tài khoản hoặc dữ liệu cá nhân. "Việc xử lý mạnh các website cung cấp game lậu là một tín hiệu đáng mừng để bảo vệ người dùng cũng như phát triển ngành game lành mạnh" - anh Nam nói.

"Điểm nghẽn" nguồn nhân lực

Về thị trường, phần lớn người dùng vẫn ưu tiên sản phẩm chính thống nhờ có bảo hành và dịch vụ hậu mãi. Do đó, theo các chuyên gia, DN cần tiếp tục nâng cấp trải nghiệm để giữ chân người chơi. Việt Nam hiện nằm trong nhóm dẫn đầu toàn cầu về lượt tải game, đồng thời VNGGames cũng thuộc nhóm 5 nhà phát hành có lượng tải lớn nhất thế giới.

Ông Giuseppe Stasolla - Giám đốc Hệ sinh thái Đông Nam Á, Úc và New Zealand, Google Play - chỉ ra thách thức đầu tiên của ngành game Việt Nam hiện nay là duy trì tăng trưởng dài hạn và bền vững. Vì vậy, các nhà phát triển cần hiểu rõ sự thay đổi của thị trường và nhu cầu của người chơi, đồng thời xây dựng mô hình doanh thu đa dạng nhưng không làm ảnh hưởng trải nghiệm. Các thị trường mới nổi đang thay đổi nhanh về hành vi tiêu dùng, kéo theo yêu cầu mới trong vận hành, phát hành và thương mại hóa sản phẩm. Yếu tố thứ 2 là trí tuệ nhân tạo (AI). AI là xu hướng lớn tác động toàn ngành game toàn cầu. Hiện AI đã có mặt trong hầu hết các khâu từ lập trình, vận hành đến marketing, thậm chí có thể giúp giảm tới 90% thời gian rà soát code, giúp đội ngũ tập trung hơn vào sáng tạo nội dung và trải nghiệm người chơi.

Là nhà phát hành game hàng đầu Việt Nam, ông Lã Xuân Thắng, Giám đốc phát hành trò chơi trực tuyến tại VNGGames (thuộc Tập đoàn VNG), cho hay hệ sinh thái ngành game rất rộng, không chỉ gồm phát triển và phát hành mà còn nhiều hoạt động phụ trợ như marketing, phân tích dữ liệu… Vì vậy, nguồn nhân lực luôn là yếu tố then chốt, được DN cũng như cơ quan quản lý và Chính phủ đặc biệt quan tâm. Thời gian qua, VNGGames cũng phối hợp với Chính phủ và các trường đại học để phát triển chương trình đào tạo, nâng cao chất lượng nhân lực ngành game.

Trước áp lực thiếu hụt nhân sự ngành game, thời gian qua, tại Việt Nam cũng đang đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực này. Trong đó, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) vừa giới thiệu 2 chương trình mới gồm thiết kế đồ họa game và công nghệ điện ảnh số, dự kiến tuyển sinh từ năm 2026. PTIT đặt mục tiêu trở thành đơn vị đào tạo game số 1 Đông Nam Á và top 100 châu Á. Đầu tháng 4, VNGGames và Trường ĐH Công nghệ Thông tin - ĐHQG TP HCM (UIT) ký chương trình đồng đào tạo phát triển game trên Roblox, lần đầu tiên sinh viên Việt Nam có thể phát hành game ra toàn cầu ngay trong quá trình học. Khóa học kéo dài 3 tháng, có 42 sinh viên tham gia, do 14 chuyên gia VNGGames trực tiếp giảng dạy, hướng đến sản phẩm đầu ra có thể phát hành trên Roblox.

Cùng thời điểm, Tập đoàn VNG và Trường ĐH Ngoại thương ký hợp tác giai đoạn 2026 - 2030, nhằm gắn đào tạo với thực tiễn DN và mở rộng cơ hội nghề nghiệp trong ngành công nghệ và game.