Gia đình là nền tảng để TP HCM quét sạch ma túy

Năm 2025, tội phạm ma túy tại TP HCM tăng mạnh với 5.790 vụ và 15.240 đối tượng bị phát hiện. Tội phạm len lỏi từ đường dây xuyên quốc gia đến từng khu chung cư. Trước tình hình đó, để hiện thực hóa mục tiêu "TP HCM không ma túy" vào năm 2030, 168 phường, xã, đặc khu xác định cuộc chiến này phải tiến hành quyết liệt, lấy gia đình làm nền tảng cốt lõi.

Chốt chặn vững chắc

Ma túy không chỉ là "kẻ sát nhân thầm lặng" tàn phá sức khỏe, làm suy kiệt tinh thần và tước đoạt tương lai của người sử dụng, mà còn là ngọn nguồn của muôn vàn bi kịch đau lòng khác.

Khi một thành viên sa chân vào ma túy, gánh nặng kinh tế lập tức đè nặng lên vai những người thân trong gia đình. Của cải tích cóp nhiều năm nhanh chóng tiêu tán, nợ nần chồng chất. Đau xót hơn, không khí gia đình luôn ở trong trạng thái căng thẳng, ngột ngạt. Hậu quả tất yếu là vợ chồng mâu thuẫn, ly tán; con cái chán nản bỏ học và cả gia đình phải đối mặt với sự kỳ thị vô hình từ xã hội.

Hệ lụy ấy không dừng lại sau cánh cửa mỗi ngôi nhà mà còn nhanh chóng tràn ra cộng đồng. Tội phạm trộm cắp, cướp giật gia tăng không ngừng; nguy cơ lây nhiễm HIV qua đường tiêm chích trở thành nỗi ám ảnh; nguồn lao động trẻ của thành phố bị suy giảm nghiêm trọng. Vì vậy, xây dựng gia đình không ma túy chính là giải pháp mang tính căn cơ, là chốt chặn vững chắc nhất để bảo vệ toàn bộ cấu trúc của xã hội trước làn sóng ma túy.

Phương châm "mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi gia đình là một pháo đài, mỗi địa bàn là một trận địa" đang được TP HCM áp dụng mạnh mẽ trên diện rộng. Lộ trình đặt ra rất cụ thể: Đến năm 2026, thành phố phấn đấu đạt 30% địa bàn cấp xã không ma túy; ít nhất 30% khu phố, ấp đạt tiêu chí sạch ma túy. Cùng với đó là việc bảo đảm 100% cơ sở giáo dục, y tế, cơ quan, doanh nghiệp hoàn toàn trong sạch, tiến tới phủ xanh toàn bộ thành phố vào năm 2030.

Tuy nhiên, mọi quyết tâm chính trị hay chỉ tiêu hành chính chỉ có thể trở thành hiện thực khi có sự đồng lòng, chủ động từ mỗi người dân.

Sức mạnh từ sự hiệp lực

Để bảo vệ gia đình khỏi cơn lốc ma túy, việc nâng cao nhận thức và thiết lập hệ thống phòng vệ từ sớm là yếu tố quyết định.

Cha mẹ không thể phó mặc con cái cho nhà trường, mà cần dành thời gian lắng nghe, thấu hiểu và giáo dục kỹ năng sống cho trẻ, đặc biệt là năng lực nhận diện, từ chối những lời dụ dỗ từ bạn bè xấu. Những buổi trò chuyện cởi mở trong bữa cơm gia đình về tác hại của chất gây nghiện sẽ giúp giới trẻ hình thành "bộ lọc" đúng đắn.

Với thanh thiếu niên, phụ huynh cần tinh tế giám sát các mối quan hệ bạn bè, thói quen sinh hoạt để kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường. Sự giám sát này phải bao quát từ những hành vi nguy cơ nhỏ nhất như hút thuốc lá điện tử, cho đến các loại ma túy tổng hợp thế hệ mới đang ngụy trang dưới vỏ bọc bánh kẹo, nước giải khát.

Bên cạnh đó, mỗi gia đình cần thiết lập mối liên kết chặt chẽ với chính quyền và cộng đồng dân cư. Khi phát hiện người thân hay hàng xóm có biểu hiện bất minh, nguyên tắc tối thượng là tuyệt đối không bao che. Việc dũng cảm báo ngay cho công an phường - xã, tổ dân phố là hành động thiết thực nhất. Rất nhiều chuyên án lớn thời gian qua đã được bóc gỡ thành công nhờ vào những nguồn tin tố giác của nhân dân.

Các hộ dân cần tích cực tham gia những mô hình như "Gia đình văn hóa không ma túy", tự giác nhắc nhở nhau kiểm soát các khu vực nhạy cảm. Đồng thời, kiến tạo một lối sống lành mạnh bằng cách khuyến khích các thành viên tham gia hoạt động thể thao, văn hóa. Khi một gia đình tràn ngập tình yêu thương và sự gắn kết, ma túy sẽ không còn khe hở để chen chân. Các gia đình có người nghiện cần gạt bỏ mặc cảm, chủ động đưa người thân đi cai nghiện tự nguyện hoặc bắt buộc.

Bài học từ chương trình "3 giảm" (giảm phạm pháp hình sự, ma túy, mại dâm) của TP HCM vẫn còn vẹn nguyên giá trị thực tiễn: Chính quyền quyết liệt, xã hội đồng lòng, gia đình chủ động. Khi hàng triệu tổ ấm cùng dệt nên một mạng lưới phòng thủ kiên cường, mục tiêu về một TP HCM vắng bóng ma túy vào năm 2030 chắc chắn sẽ thành hiện thực.