"Máy tính cũ - tri thức mới" là đội hình thuộc chiến dịch Mùa hè xanh của Trường ĐH Công nghệ Thông tin TP HCM. Thành lập từ năm 2008, nhiệm vụ chính của đội là tiếp nhận các thiết bị, linh kiện máy tính cũ từ các cá nhân, đơn vị và doanh nghiệp, sau đó sửa chữa, tân trang, lắp ráp thành bộ máy hoàn chỉnh. Các bộ máy này sẽ được gom lại xây dựng thành phòng máy và tặng các trường học, địa phương vùng sâu vùng xa chưa có điều kiện tiếp xúc máy tính. Ngoài ra, định kỳ 3 tháng, đội sẽ tổ chức đi bảo trì máy tại các nơi đã trao tặng.

Gom máy tính cũ, tái chế tặng vùng sâu vùng xa - Ảnh 1.

300 bộ máy tính đã được nhóm tình nguyện trao tặng các trường học, địa phương

Hơn 10 năm thành lập là hơn 10 năm đội nỗ lực tìm kiếm nguồn máy, kỹ lưỡng tháo rã từng thùng máy, kiểm tra và tận dụng từ vỏ máy, màn hình, bàn phím đến từng linh kiện như bo mạch chủ, ổ cứng, RAM, CPU, quạt tản nhiệt... Linh kiện gom được có cái còn sử dụng được; có cái phải mày mò, sửa chữa. Thường thì để lắp ráp hoàn chỉnh một bộ máy, đội phải góp thêm tiền mua một số thiết bị, linh kiện còn thiếu do hư hỏng, không tái sử dụng được. Do đó, để tái sinh một bộ máy cũ, đội phải hì hục khoảng 1-2 tháng.

Hành trình hơn 10 năm đó còn là những chuyến đi tuổi trẻ đầy nhiệt huyết của cả nhóm. Nhận được thông báo có doanh nghiệp hay đơn vị nào cho máy cũ, dù gần hay xa, đội lại lên lịch chạy xe máy đến nơi chở về. Tái chế máy cũ thành công, họ lại liên hệ với chính quyền địa phương, các cơ sở Đoàn vùng sâu, vùng xa xem nơi nào cần máy để chở đến tận nơi trao tặng, hỗ trợ lắp đặt.

Hơn 10 năm qua, đội đã đến các huyện vùng ven TP HCM như Củ Chi, Cần Giờ hay tới các tỉnh như Bình Dương, Bình Phước, An Giang, Gia Lai, Đắk Lắk..., góp phần phổ cập tri thức, phổ cập tin học và công nghệ đến các trường vùng sâu, vùng xa.

Bạn Trịnh Minh Toàn, đội trưởng đội hình "Máy tính cũ - tri thức mới" năm 2017, chia sẻ khi được hỏi về sự gắn bó của mình với đội: "Không có gì lớn lao đâu. Với mình, đội đã là ngôi nhà thứ hai rồi. Chính vì vậy, dù có đi đâu, làm gì thì nhà vẫn là nơi để về".

Không chỉ Toàn, rất nhiều "anh lớn" là thành viên của các thế hệ trước vẫn thường đến đội chơi vào giờ nghỉ trưa và cuối tuần. Tiến An, thành viên đội hình "Máy tính cũ - tri thức mới" năm 2017, bày tỏ: "Đội không chỉ là ngôi nhà thứ hai mà còn là nơi mà chúng tôi chia ngọt sẻ bùi với nhau. Vào đội rồi, mình còn học được nhiều hơn về kỹ năng, kiến thức, sự gắn bó".

Có lẽ với tình cảm gắn bó đó mà ngoài sự tham gia của các sinh viên Trường ĐH Công nghệ Thông tin, đội còn thu hút sinh viên từ các trường ĐH khác: Khoa học Xã hội và Nhân văn, Ngân hàng, Công nghệ, Khoa học Tự nhiên...

"Máy tính cũ - tri thức mới" là một trong số ít phong trào tình nguyện kết hợp với chuyên môn để phát huy tối đa nguồn lực từ sinh viên. Năm 2014, chương trình nhận được Giải thưởng Hồ Hảo Hớn do Ban Thường vụ Thành Đoàn TP HCM trao tặng. Đến nay, phong trào đã chuyển giao hơn 25 phòng máy với gần 300 bộ máy tính cho các trường học, địa phương vùng sâu, vùng xa chưa có điều kiện tiếp xúc với máy tính, công nghệ... 

Giúp tra cứu thông tin về liệt sĩ

Vừa qua, đội hình "Máy tính cũ - tri thức mới" đã tặng một bộ máy cho Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Củ Chi (TP HCM) để các cán bộ nơi đây tra cứu thông tin mộ phần liệt sĩ hỗ trợ thân nhân đến viếng. Bộ máy được đội mang đến tận nơi và lắp đặt cho các cán bộ quản lý nghĩa trang.

Phần mềm tra cứu thông tin liệt sĩ do sinh viên đội chuyển giao công nghệ Trường ĐH Công nghệ thông tin TP HCM viết, cung cấp thông tin vị trí mộ phần của liệt sĩ cho thân nhân dựa trên các thao tác tìm kiếm đơn giản qua quê quán, họ tên, năm sinh, năm mất...

Sắp tới, đội hình "Máy tính cũ - tri thức mới" sẽ trao tặng một phòng máy gồm 11 bộ máy cho huyện Củ Chi. Dù còn khó khăn, thiếu thốn linh kiện nhưng đây là nỗ lực đáng trân trọng của đội hình trên con đường đưa tri thức, công nghệ đến các địa phương vùng sâu, vùng xa.

Bài và ảnh: MỸ ANH