Kiểm định ĐH để bằng cấp được quốc tế công nhận

- Tiến sĩ Trương Chí Hiền: Trong đào tạo, muốn được quốc tế công nhận thì các ĐH trong nước phải đào tạo theo chuẩn quốc tế. Hiện nay, hầu hết các trường quốc tế đều thông qua tiêu chí kiểm định chất lượng để giao dịch và công nhận lẫn nhau. Ví dụ: Trường ĐH Bách khoa TPHCM đang xúc tiến chương trình liên kết với Middlesex University (Anh) đào tạo ĐH và sau ĐH về công nghệ thông tin, phía đối tác cử đoàn kiểm định độc lập đến kiểm định chất lượng trường theo một tiêu chí chung được hai bên công nhận. Sau khi kiểm định công nhận tổng thể chất lượng của trường, có một đoàn thứ hai chuyên về đào tạo đến kiểm định về ngành mà ĐH này muốn liên kết. Khi kiểm định và công nhận về chất lượng đào tạo ngành thì mới tiến hành các bước tiếp theo là mở ngành và tuyển sinh. Sau này, Trường ĐH Heriot-Watt (Anh) thảo luận với Trường ĐH Bách khoa TPHCM liên kết đào tạo, khi biết đã có kết quả kiểm định công nhận từ Middlesex University, trường này tin tưởng và tuyên bố không cần thực hiện kiểm định nữa.

Một ví dụ khác là chương trình đào tạo kỹ sư Việt - Pháp tại Trường ĐH Bách khoa TPHCM, dù là chương trình của Pháp nhưng khi khóa đầu tiên tốt nghiệp họ đã mời một tổ chức kiểm định độc lập - Ủy ban Bằng kỹ sư Pháp (CTI)- đến kiểm định nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy trang thiết bị, phỏng vấn sinh viên, phỏng vấn nhà tuyển dụng..., sau đó họ mới cấp bằng và công nhận các kỹ sư này như các kỹ sư tốt nghiệp tại Pháp. Lưu ý là để được phép cấp bằng kỹ sư của Pháp, ngay các trường tại Pháp cũng phải thực hiện các thủ tục kiểm định này của CTI.

. Hiện nay, nhiều ĐH trong nước còn tỏ ra bất cập trước các yêu cầu này. Theo ông, để rút ngắn khoảng cách về chất lượng đào tạo các trường trong nước cần chuẩn bị gì trước?

- Thật ra, chúng ta phải đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn trong kiểm định chất lượng đào tạo của các nước, chứ không phải chỉ chú trọng riêng một yếu tố nào. Theo tôi, Bộ GD-ĐT đã vạch ra lộ trình kiểm định chất lượng trường ĐH là kịp thời, tạo điều kiện cho các trường tự đánh giá chất lượng đào tạo cũng như có kế hoạch cải tiến, hướng các trường đi vào quỹ đạo của xu thế hội nhập. Tuy nhiên, bộ đề ra kế hoạch đến tháng 10-2005 thì 10 trường tham gia đợt đầu đánh giá chất lượng đào tạo phải xong phần tự đánh giá là quá căng thẳng cho các trường.

. Có ý kiến cho rằng, Bộ GD-ĐT quản lý chương trình khung khá chặt (đến 80%), làm giảm tính tự chủ của các trường trong việc cập nhật chương trình để liên thông quốc tế, ông có đề nghị gì với bộ nhằm tháo gỡ khó khăn này?

- Tỉ lệ 80% trên có thể đúng ở một ngành của một trường nào đó chứ không đúng hết với tất cả các ngành. Với khối ngành kỹ thuật, con số trên dao động nhiều ít tùy theo ngành, nhiều ngành không đến 80%. Theo tôi đó không phải là vấn đề. Tôi muốn góp ý rằng hiện nay kiểm định bộ đưa ra cũng chỉ là kiểm định tổng thể trường ĐH, chưa kiểm định chất lượng chương trình đào tạo. Nên từng bước hướng đến việc kiểm định các chương trình đào tạo. Tôi nghĩ rằng thông qua kiểm định thì bộ sẽ giảm đi sự can thiệp vào chuyên môn của các trường, tạo điều kiện nhiều nhất cho các trường tự chủ, tạo điều kiện cho các trường dễ dàng trong tổ chức đào tạo mà không phải lo lắng nhiều về chất lượng đào tạo như hiện nay.

. Như vậy, kiểm định chất lượng là mấu chốt của bài toán liên thông bằng cấp với quốc tế?

- Khi được kiểm định chất lượng thì uy tín của trường tăng, có điều kiện trao đổi sinh viên với các trường quốc tế. Quyền lợi người học cũng được bảo đảm vì được quốc tế công nhận, việc học tiếp ở các trường nước ngoài thuận lợi. Khi chương trình đã kiểm định, người lao động có thể tham gia các tổ chức nghề nghiệp trong vùng hoặc khu vực để có giấy phép hành nghề... Trong tương lai, khi kiểm định được quốc tế công nhận sẽ thu hút cả sinh viên người nước ngoài.

. Xin cám ơn ông.