Người ta lại đua nhau đi chụp ảnh. Chạy xe qua phố, thấy cũng nhiều tươi vui. Khi tiết còn mát, áo nhẹ tà bay, phơ phất trong gió ấm thì thưởng một nét xuân mãn cho kết cái mùa sắp qua, âu cũng là cái nét thú của kỳ kinh.

Lá sấu năm rụng hai lần, thảm vàng hè phố những bước qua. Độ khi hạ đỉnh, cái nóng như nung như rang, sấu xanh đã có, sấu chín đã ương, giữa một trưa hè im ắng bởi chảo lửa quần quét, mặt hè vàng rực một thảm sấu diệp lạc, cái đẹp có sự huy hoàng trong khắc nghiệt của nhiên dã.

Hàng sấu cổ thụ trên hè phố Phan Đình Phùng đẹp đến nao lòng trong thảm lá vàng rơi kín hè giữa hai hàng gốc cổ. Những ngày xuân mãn, mưa như bất chợt rủ vài cội trắng rụng hoa đầy gốc, thúng bó loa kèn, như điểm thêm cho tháng tư ngày mê hoặc trong hương hoa sấu dịu của tiết man mác.

Hà Nội nhiều sấu. Nhưng đẹp nhất là phố Phan Đình Phùng. Trên đường Trần Phú, lá sấu cũng rụng nhiều, nhưng khung cảnh phố không nhiều nét trầm mặc, không có những dấu xưa lịch sử như kiến trúc nhà thờ Cửa Bắc, như những đoạn tường rào rêu phong trong thoáng hiện những mỹ cảm kiến trúc Pháp xưa, cũng không cả vỉa hè độc nhất vô nhị rộng thênh với hai hàng cây lớn.

Tháng tư. Mùa loa kèn nở. Thiếu nữ bên hoa. Thiếu phụ u nhã. Phố trong lất phất mưa bay, hè trong thềm đẫm long lanh giọt vắt tầng trời, thêm cộng những sinh khí tươi xinh từ nét cười môi nắng của nắm tay dắt dìu thiếu phụ, của phong tư anh nguyệt thiếu nữ, loa kèn rung rinh bên gió khẽ nhẹ lay vòng ôm đầy ngực, như những hồ điệp của kinh xưa thành cũ.

Cổng Bắc Môn ghi dấu Nguyễn Tri Phương, Hoàng Diệu của lịch sử dân tộc chống ngoại xâm. Vết đại bác còn hằn phá tường thành vết cũ. Vẫn sừng sững như nhắc nhớ những khoảnh khắc ghi đẹp này trên phố, có hồn thiêng anh linh của anh hùng dân tộc đã ngã xuống. Tích vết lịch sử trầm lặng bên sinh trường tươi mới của ngàn năm.

Người đi trên phố, có lúc nhìn thảm vàng lạc diệp như khoảnh khắc miền cổ tích, như thể từ trong văn minh xa xưa vốn đã tồn tại những đẹp đẽ đó, một thoáng tái hiện như ước mơ con người vốn thuộc tính, giấu sâu trong khảm thức, chợt bung...

Người đi đi ngoài phố...

Trần Đăng Khoa