Khai thác lợi thế nông nghiệp, doanh nghiệp Việt “biến nguy thành cơ”

Chiều 24-3, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức “Diễn đàn Doanh nghiệp 2026: Doanh nghiệp Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu – Đổi mới để bứt phá”.

Tại diễn đàn, các chuyên gia nhận định doanh nghiệp đang đối mặt nhiều khó khăn từ xung đột Trung Đông như chi phí đầu vào, vận chuyển tăng, thời gian giao hàng kéo dài.

Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, đây cũng là cơ hội để tái cấu trúc và nâng cấp vị thế trong chuỗi cung ứng.

Chuyên gia kinh tế Đinh Thế Hiển cho rằng doanh nghiệp Việt có cơ hội lớn làm chủ chuỗi cung ứng toàn cầu, nhất là lĩnh vực thực phẩm.

Hiện đơn hàng xuất khẩu tăng trung bình 20% mỗi năm nhưng phần lớn doanh nghiệp vẫn xuất khẩu nguyên liệu hoặc bán thành phẩm, chưa xây dựng thương hiệu. Nếu chuyển sang bán sản phẩm cuối cùng (B2C), dư địa tăng trưởng còn rất lớn.

Theo ông, yếu tố quyết định là tầm nhìn và quyết tâm của lãnh đạo doanh nghiệp. Khi mạnh dạn đầu tư thương hiệu quốc tế, Việt Nam hoàn toàn có thể xuất hiện các doanh nghiệp tỉ đô như Thái Lan hay Hàn Quốc. Đồng thời, cần sự phối hợp giữa chính sách vĩ mô ổn định, vai trò hiệp hội và nỗ lực tự thân của doanh nghiệp.

Ông Phan Minh Thông, Tổng giám đốc Công ty CP Phúc Sinh, cho biết Việt Nam đang nắm lợi thế lớn với nhiều mặt hàng nông sản hàng đầu thế giới như hồ tiêu, điều, gạo, cà phê. Trong bối cảnh bất ổn toàn cầu, lương thực – thực phẩm trở thành lĩnh vực được ưu tiên, góp phần giữ giá nông sản ở mức cao.

Dù Trung Đông chiếm khoảng 11% doanh số, Phúc Sinh đã nhanh chóng chuyển hướng sang Mỹ, châu Âu và châu Á để giảm rủi ro. Theo ông Thông, nông nghiệp chính là “vũ khí” giúp Việt Nam ứng phó với lạm phát và biến động kinh tế.

Ở góc nhìn ngành, bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TPHCM, đánh giá doanh nghiệp đã thích ứng tốt dù logistics phức tạp, giúp xuất khẩu vẫn duy trì mức cao. Tuy nhiên, ngành vẫn chưa khai thác hết tiềm năng do thiếu thương hiệu và phụ thuộc vào một số thị trường lớn.

Bà Chi nhấn mạnh cần chuyển mạnh từ xuất khẩu “lượng” sang “chất”, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp chế biến sâu thông qua tín dụng dài hạn và quỹ đất. Đây là điều kiện then chốt để nâng cao giá trị gia tăng và giúp doanh nghiệp Việt tiến sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.