Khoanh vùng bảo vệ san hô vịnh Nha Trang

Việc khoanh vùng bảo vệ tạm thời rạn san hô khu vực biển Hòn Chồng - Đặng Tất từ tháng 5 đến hết tháng 8-2026 nhằm giảm thiểu tác động từ con người trong bối cảnh nguy cơ tẩy trắng san hô gia tăng do hiện tượng El Nino. Đây được xem là giải pháp khẩn cấp nhằm hạn chế tác động lên các rạn san hô đang chịu áp lực lớn bởi nắng nóng kéo dài và nhiệt độ nước biển tăng cao.

Các chuyên gia khí hậu cảnh báo El Nino năm 2026 có thể tác động mạnh đến Việt Nam, đặc biệt tại khu vực duyên hải Nam Trung Bộ. Nhiệt độ trung bình từ tháng 6 đến tháng 12-2026 được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5 đến 1,5 độ C. Riêng giai đoạn tháng 6 đến tháng 8, nắng nóng tại khu vực Nam Trung Bộ có khả năng gay gắt hơn cùng kỳ năm 2025 với số ngày nắng nóng tăng cao.

Theo ông Đàm Hải Vân, Giám đốc Ban Quản lý vịnh Nha Trang, trong điều kiện nhiệt độ nước biển vượt ngưỡng 30,5 độ C và kéo dài liên tục từ 2 đến 3 tuần, san hô sẽ xảy ra hiện tượng "tẩy trắng". Đây là quá trình san hô trục xuất các loài tảo cộng sinh sống trong mô của chúng. Khi mất đi lớp tảo này, san hô không còn màu sắc rực rỡ vốn có mà chuyển sang màu trắng nhợt.

Các nhà khoa học cho biết tẩy trắng không đồng nghĩa san hô chết ngay lập tức. Nếu môi trường sớm ổn định trở lại, san hô có thể phục hồi nhờ tái hấp thụ tảo cộng sinh. Tuy nhiên, nếu stress nhiệt kéo dài, san hô sẽ suy kiệt, dễ nhiễm bệnh và có nguy cơ chết hàng loạt.

Trước đó, theo thông tin từ Ban Quản lý vịnh Nha Trang, sau thời gian triển khai nhiều biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt, hệ sinh thái san hô tại Khu Bảo tồn biển vịnh Nha Trang đã xuất hiện những tín hiệu phục hồi tích cực. Tại phân khu bảo vệ nghiêm ngặt Hòn Mun, độ phủ san hô cứng ở nhiều điểm khảo sát đã có xu hướng tăng trở lại so với giai đoạn suy giảm trước đây.

Tuy nhiên, nếu hiện tượng tẩy trắng kéo dài sẽ kéo theo hàng loạt hệ lụy như suy giảm đa dạng sinh học biển, mất nơi cư trú và sinh sản của nhiều loài sinh vật biển, giảm nguồn thức ăn tự nhiên dưới biển. Đồng thời, ngành du lịch lặn biển, nguồn lợi thủy sản và sinh kế của cộng đồng ngư dân địa phương cũng sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Trước nguy cơ tẩy trắng san hô trong mùa nắng nóng năm nay, Ban Quản lý vịnh Nha Trang đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm giảm thiểu tác động lên hệ sinh thái biển.

Trong đó có hoạt động bắt sao biển gai định kỳ 4 lần mỗi tháng và trước mùa sinh sản nhằm hạn chế nguy cơ bùng phát loài địch hại nguy hiểm này. Sao biển gai được xem là một trong những tác nhân có khả năng tàn phá nhanh các rạn san hô nếu phát triển mất kiểm soát.

Các hoạt động làm sạch đáy biển, thu gom rác thải dưới nước và thả tái tạo nguồn lợi thủy sản cũng đang được duy trì để hỗ trợ quá trình phục hồi hệ sinh thái.

Đặc biệt, tạm dừng các hoạt động bơi, lặn biển, tàu và thúng đáy kính trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt Hòn Mun nhằm tạo môi trường ổn định cho san hô phục hồi. Công tác tuần tra, kiểm soát và xử lý các hành vi vi phạm trên vịnh cũng sẽ được siết chặt hơn trong thời gian tới.