Khối vật chất dẫn điện rộng hàng trăm km lộ ra bên dưới Hawaii

Một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Science Advances cho biết bên dưới đảo Hawaii - Mỹ là một khối vật chất khổng lồ, có thể rộng đến hàng trăm km, làm bằng sắt và đá rắn chắc.

Đó chính là thứ bí ẩn mà các nhà khoa học gọi là "vùng vận tốc cực thấp" (ULVZ).

Theo Live Science, ULVZ là những khối lớn nằm sâu tận 2.900 km bên dưới bề mặt, tức chìm sâu ở đáy lớp phủ, ngay ranh giới với lõi hành tinh.

Chúng được phát hiện vì sóng địa chấn đi qua chúng bị chậm lại bất thường, cho thấy chúng được cấu tạo bằng vật liệu khác biệt so với lớp phủ.

Các ULVZ lớn từng được tìm thấy gần các điểm nóng núi lửa, chẳng hạn như Hawaii, Iceland và quần đảo Marquesas ở Nam Thái Bình Dương.

Trái với suy đoán trước đây rằng ULVZ giống như các khối bột nhão khổng lồ, phân tích mới từ nhà địa chấn học Doyeon Kim từ Đại học Hoàng gia London (Anh) và các cộng sự cho thấy chúng rất rắn chắc và tạo thành bởi vật liệu giàu sắt.

"Vì đây là vật liệu giàu sắt, nó sẽ dẫn điện tốt hơn, và điều đó thực sự sẽ thúc đẩy sự dẫn nhiệt, giúp giữ cho luồng magma tồn tại lâu hơn" - tiến sĩ Kim giải thích mối liên hệ giữa các khối bí ẩn này và các điểm nóng địa chất.

Nói cách khác, chính các khối như khối bí ẩn ở Hawaii đã cung cấp năng lượng cho các điểm nóng địa chất ở gần chúng.

Với phát hiện mới, nhóm tác giả cũng suy ra ULVZ có thể là tàn tích từ quá trình tiến hóa sơ khai nhất của Trái Đất, đặc biệt là từ sự kết tinh của đại dương magma hoặc sự tái kết tinh của dung dịch nóng chảy từ quá trình nóng chảy lớp phủ trong quá khứ.

Tuy nhiên có thể các ULVZ trên khắp hành tinh không có chung nguồn gốc.

Một số có thể hình thành từ sự hút chìm của lớp vỏ đại dương giàu nước xuống sâu trong lớp phủ, một số có thể liên quan đến vật chất từ lõi Trái Đất.

Trước đây, một số nghiên cứu còn cho rằng ULVZ chính là tàn tích của Theia, một hành tinh to bằng Sao Hỏa đã va chạm rồi sáp nhập với Trái Đất sơ khai để tạo nên Trái Đất và Mặt Trăng ngày nay.