Kiên nhẫn với vàng, chứng khoán nửa cuối năm

Dù chưa hết 6 tháng đầu năm nhưng thị trường tài chính trong nước cũng như thế giới đã trải qua những đợt biến động rất mạnh khiến giới đầu tư nhiều phen chao đảo. Chứng khoán tăng mạnh rồi giảm sâu. Vàng, bạc lên đỉnh lịch sử rồi bốc hơi hàng chục triệu đồng. Bất động sản loay hoay phục hồi nhưng thanh khoản ì ạch. Vậy trong nửa cuối năm, nhà đầu tư nên làm gì?

Lý do vàng giảm sốc

Ngay trong ngày 10-6, những người nắm giữ vàng trong nước vô cùng thảng thốt khi nhìn thấy giá vàng tiếp tục "cắm đầu" xuống chỉ còn 133,3 triệu đồng/lượng mua vào và 138,3 triệu đồng/lượng bán ra, thấp nhất kể từ tháng 10 năm ngoái. Mức giá này giảm 5,5 triệu đồng/lượng so với hôm trước và mất gần 30 triệu đồng chỉ trong một tháng. Còn so với mốc hơn 190 triệu đồng/lượng hồi đầu năm, giá vàng đã giảm tới hơn 52 triệu đồng, một con số ít người tưởng tượng được. Giá vàng thế giới cũng lao dốc không phanh về dưới 4.170 USD/ounce, áp sát mức đáy hồi tháng 3-2026.

Chia sẻ tại talkshow "Cơ hội đầu tư chứng khoán, vàng, bất động sản nửa cuối năm 2026?" do Báo Người Lao Động tổ chức ngày 10-6, chuyên gia tài chính Phan Dũng Khánh cho rằng diễn biến giảm sâu của vàng đã khiến nhiều nhà đầu tư bất ngờ. Bởi, theo nguyên tắc thông thường, giá vàng thường tăng khi nhà đầu tư tìm kênh trú ẩn trước căng thẳng địa chính trị hay áp lực lạm phát. Tuy nhiên, lần này, thị trường vàng lại đang phản ứng ngược.

Vậy nguyên nhân do đâu? Ông Khánh phân tích trong khoảng 2-3 năm qua, vàng và bạc liên tục thiết lập các mốc giá cao mới. Sau một chu kỳ tăng kéo dài, khả năng sinh lời của kim loại quý đối với những nhà đầu tư tham gia ở vùng giá cao sẽ giảm đáng kể. "Sau giai đoạn tăng nóng, dư địa tăng của giá vàng, bạc gần đây trở nên kém hấp dẫn. Cách đây 3 - 4 năm khi giá vàng ở mức 1.000 USD/ounce, việc tăng gấp đôi sẽ dễ dàng hơn rất nhiều so với khi giá đã vượt ngưỡng 5.000 USD/ounce vào tháng 1 năm nay. Để đẩy giá cao hơn nữa từ vùng đỉnh cần một lượng tiền khổng lồ, điều này làm giảm bớt sức hút của vàng" - ông Khánh nói.

Theo chuyên gia này, một nguyên nhân quan trọng khác là sự gia tăng của lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ. Khi lợi suất tăng, dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang các tài sản tạo ra thu nhập ổn định, trong khi vàng vốn không mang lại lợi suất.

Bên cạnh đó, dù hoạt động tích trữ của các ngân hàng trung ương, một yếu tố góp phần nâng đỡ giá vàng trong vài năm qua, vẫn diễn ra nhưng tốc độ mua không còn mạnh như trước. Theo số liệu từ Hội đồng Vàng thế giới (WGC), lực mua vàng từ các tổ chức và các ngân hàng trung ương trong nhiều năm qua là rất lớn. Tuy nhiên, trong 6 tháng gần đây, dù việc mua tích trữ vẫn duy trì nhưng mức độ và tốc độ mua đã bắt đầu giảm đi, ảnh hưởng tiêu cực đến giá vàng.

Ngoài ra, đồng USD duy trì xu hướng tăng giá đang tạo thêm sức ép lên thị trường vàng. Trong bối cảnh lạm phát tại Mỹ vẫn là vấn đề cần theo dõi, kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) sớm hạ lãi suất đã giảm đáng kể. "Trong năm 2026, khả năng FED không hạ lãi suất là khá cao. Thậm chí, một số dự báo đã bắt đầu tính đến khả năng FED có thể tăng lãi suất trở lại vào cuối năm nay hoặc năm sau để kìm lạm phát. Đây là kịch bản chưa từng được nhắc đến vào đầu năm" - ông Khánh nói.

Cần xác định mục tiêu mua vàng

Ở góc độ khác, TS Châu Đình Linh, chuyên gia tài chính - ngân hàng, cho rằng cần phân biệt rõ giữa việc nắm giữ vàng như một tài sản tích lũy và đầu tư vàng với mục tiêu đầu cơ.

Theo ông, những người mua vàng để tích sản dài hạn thường ít bị ảnh hưởng bởi biến động ngắn hạn. Ngược lại, nhóm nhà đầu tư sử dụng vàng như một công cụ đầu cơ, với tỉ trọng lớn trong danh mục, đang đối mặt với rủi ro đáng kể khi giá liên tục đi xuống.

TS Châu Đình Linh cũng cho rằng những thay đổi trong chính sách quản lý thị trường vàng đang góp phần kéo giá vàng trong nước giảm nhanh hơn. Việc sửa đổi Nghị định 24/2012 theo hướng mở rộng nguồn cung, tăng tính minh bạch trong giao dịch, yêu cầu thanh toán qua ngân hàng, quản lý hóa đơn và dữ liệu giao dịch, cùng với hoạt động thanh tra, giám sát chặt chẽ hơn đang tác động rõ rệt đến thị trường.

Bên cạnh đó, những đề xuất liên quan đến việc hình thành sàn giao dịch vàng trong tương lai cũng được kỳ vọng sẽ giúp thị trường vận hành minh bạch và hiệu quả hơn. "Những yếu tố này cộng hưởng khiến giá vàng trong nước giảm theo xu hướng thế giới, đồng thời thu hẹp đáng kể khoảng cách giữa giá vàng trong nước và quốc tế. Nếu trước đây chênh lệch có lúc lên tới khoảng 30 triệu đồng/lượng thì nay chỉ còn khoảng 5 triệu đồng/lượng. Những nhà đầu tư xem vàng là tài sản đầu cơ đang chịu áp lực lớn hơn và cần cân nhắc lại tỉ trọng nắm giữ trong danh mục đầu tư" - TS Châu Đình Linh nhận định.

Chứng khoán phân hóa mạnh

Với thị trường chứng khoán, dù VN-Index hồi phục hơn 10 điểm trong phiên ngày 10-6 nhưng tâm lý nhà đầu tư vẫn khá thận trọng, tài khoản vẫn thua lỗ nặng nề và thanh khoản của thị trường chung vẫn thấp sau thời gian lao dốc. Các chuyên gia cho rằng sự phân hóa mạnh của dòng tiền đang khiến thị trường rơi vào trạng thái "xanh vỏ, đỏ lòng", khi chỉ số tăng nhưng phần lớn danh mục của nhà đầu tư vẫn giảm.

Ông Nguyễn Huy Bằng, giám đốc Phòng Tư vấn đầu tư Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), nhận định việc VN-Index điều chỉnh khoảng 5%-7% sau giai đoạn tăng nóng là diễn biến bình thường. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là mức độ phân hóa rất mạnh của thị trường trong nửa đầu năm. Cụ thể, đầu năm 2026, dòng tiền chủ yếu tập trung vào nhóm cổ phiếu có yếu tố vốn nhà nước nhưng chỉ diễn ra trong thời gian ngắn và số lượng cổ phiếu hưởng lợi không nhiều. Đến tháng 2 và tháng 3, khi xung đột chính trị tại Trung Đông leo thang, nhóm cổ phiếu dầu khí và hóa chất tăng mạnh theo giá dầu nhưng cũng nhanh chóng hạ nhiệt. "Từ tháng 3 đến nay, nhóm cổ phiếu họ Vingroup tăng liên tục, đóng góp chủ yếu vào mức tăng của chỉ số. Trong khi đó, phần lớn cổ phiếu khác không được hưởng lợi từ xu hướng chung. Kết quả là nhiều mã vẫn tiếp tục dò đáy dù VN-Index liên tục lập các cột mốc mới" - ông Bằng nói.

Một tín hiệu khác khiến giới đầu tư lo ngại là thanh khoản suy giảm đáng kể. Nếu đầu năm giá trị giao dịch bình quân trên thị trường đạt khoảng 28.000 - 30.000 tỉ đồng mỗi phiên thì hiện chỉ còn dao động 15.000 - 18.000 tỉ đồng, có ngày xuống chỉ còn 13.000 tỉ đồng, thấp nhất trong nhiều năm. Điều này phản ánh tâm lý thận trọng và sự suy yếu của dòng tiền.

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư Công ty Chứng khoán An Bình (ABS), cho rằng nguyên nhân chính khiến dòng tiền rút khỏi các tài sản rủi ro đến từ áp lực lạm phát, lãi suất toàn cầu duy trì ở mức cao và những bất ổn địa chính trị.

Theo ông Minh, thị trường từng kỳ vọng FED sẽ hạ lãi suất trong nửa đầu năm 2026. Tuy nhiên, lạm phát kéo dài cùng những rủi ro địa chính trị khiến kịch bản này thay đổi. Thậm chí, một số dự báo hiện nay cho rằng FED có thể không giảm lãi suất trong năm nay. "Yếu tố lạm phát và lãi suất cao khiến nhà đầu tư giảm khẩu vị rủi ro, chuyển sang trạng thái phòng thủ. Quan điểm "cash is king" (tiền mặt là vua) đang trở nên phổ biến. Không chỉ cổ phiếu, nhiều loại tài sản khác như vàng hay Bitcoin cũng chịu áp lực điều chỉnh trong những tuần gần đây" - ông Minh nhận định.