Cổ phần hóa trong ngành điện rất phức tạp

- Bộ trưởng Hoàng Trung Hải: Đợt phát hành trái phiếu thực tế cũng chỉ thu được từ 500 đến 1.000 tỉ đồng. Số tiền này chưa ăn nhằm gì so với nhu cầu đến 3 - 4 tỉ USD. Mặt khác, việc phát hành trái phiếu quốc tế cũng gặp khó khăn vì tình hình tài chính của Tổng Công ty Điện lực VN (VNE) cũng chưa khả quan.

. Thế còn bảo lãnh Chính phủ...

- Như vậy đâu khác gì chuyển rủi ro sang Chính phủ. Các doanh nghiệp phải tự bảo đảm về tài chính của mình, chứ Chính phủ làm sao có thể bao hết cho các doanh nghiệp trên đất nước này.

. Hiện có nhiều nhà đầu tư bên ngoài kêu gọi EVN giảm tỉ lệ sở hữu Nhà nước xuống để họ tham gia. Ý kiến của bộ trưởng về việc này ra sao?

- Hiện ngành điện đang trong quá trình sắp xếp lại để hình thành thị trường cạnh tranh nên các nhà máy điện cũng như các công ty phân phối điện, truyền tải điện cũng đang trong quá trình sắp xếp. Vì thế, việc hạ tỉ lệ sở hữu Nhà nước đột ngột sẽ làm ảnh hưởng đến việc điều hành sản xuất trên cả hệ thống. Mà ngành điện là ngành hệ thống, nếu mất đi sự liên kết sẽ dẫn đến khủng hoảng trong việc bảo đảm cung cấp điện. Hiện nay, EVN vẫn là doanh nghiệp Nhà nước. Nhiệm vụ bảo đảm cung cấp điện là nhiệm vụ chính trị lớn mà họ phải đáp ứng kể cả trong điều kiện lỗ. Nếu tỉ lệ sở hữu Nhà nước được đẩy xuống thấp thì dễ gặp trường hợp người ta chỉ lo lợi ích cổ đông mà sẵn sàng quên đi nhiệm vụ quan trọng kia.

Nói tóm lại, quá trình cổ phần hóa trong ngành điện rất phức tạp và hết sức khó khăn.

. Bộ trưởng nói tình hình tài chính EVN chưa khả quan, nhưng có thông tin hiện EVN đang có quan hệ tín dụng trên 10 tổ chức tín dụng... Bộ trưởng có nắm được thông tin này?

- EVN là cơ quan có sử dụng nguồn vốn rất lớn, vào khoảng 3-4 tỉ USD/năm, do đó là một khách hàng rất lớn đối với bất kỳ tổ chức tín dụng nào. Tuy vậy, mối quan hệ khách hàng ấy có giữ được hay không là phụ thuộc vào việc ngày nào khả năng thanh toán của EVN còn. Khi nào khả năng thanh toán của EVN kém đi thì các ngân hàng sẽ “đóng cửa” ngay.

. Bộ Công nghiệp đã có biện pháp gì hạn chế tình trạng bán điện qua cai thầu?

- Đề án tăng giá điện đã hoàn thành, đã được Bộ Tư pháp thẩm định, nay đến tay Bộ Tài chính, sau đó sẽ trình Chính phủ quyết định. Cũng như các lĩnh vực khác, một khi thị trường chưa hoàn hảo thì bao giờ cũng có nhiều cấp trung gian và người ta có thể hưởng được chênh lệch không chính đáng. Nhưng nếu ta tạo được một thị trường cạnh tranh thì cấp trung gian sẽ mất dần đi như các thị trường hàng hóa khác. Riêng thị trường điện, muốn đưa sản phẩm đến tận tay người tiêu dùng phải mất đến... 30 năm. Nghe qua thì thấy thời gian rất dài, nhưng đối với nước ta thời gian trên đã nhanh hơn so với nhiều nước. Lộ trình này đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt là 24 năm. Nếu thực hiện được đúng lộ trình này thì quá tốt...