Các doanh nghiệp (DN) sản xuất đầu cuối Hàn Quốc, Nhật Bản đánh giá cao sản phẩm công nghiệp chế tạo của DN Việt Nam có chất lượng khá tốt, đáp ứng nhu cầu của đối tác và mong muốn DN Việt "lớn" nhanh hơn nữa, kết nối hiệu quả hơn nữa để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Những tín hiệu lạc quan

Theo ông Suttisak Wilanan, Phó Giám đốc Công ty Reed Tradex (Thái Lan), với hàng chục hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương và đa phương, Việt Nam có lợi thế lớn  mà các nhà sản xuất khó có thể tìm thấy ở một quốc gia khác vào thời điểm này dựa trên chuỗi giá trị. Bên cạnh những ưu đãi thuế quan, cải cách trong nước đã mở ra nhiều cơ hội cho đầu tư nước ngoài. Nhiều DN nước ngoài, kể cả công ty toàn cầu như Samsung, LG, Intel, Canon... đều đang hoạt động tại Việt Nam.

Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ TP HCM được đánh giá cao - Ảnh 1.

Nhiều doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ TP HCM tự tin tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn quốc tế

Dẫn con số đầu tư của Nhật tại Việt Nam đã tăng từ 2,15 tỉ USD năm 2016 lên 9 tỉ USD năm 2017 và 70% DN Nhật cho biết sẽ mở rộng kinh doanh trong 1-2  năm tới, ông Takimoto Koji, Trưởng đại diện Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) tại TP HCM đánh giá Việt Nam ngày càng trở thành địa điểm đầu tư thu hút đầu tư FDI, trong đó có Nhật Bản. Các DN Nhật Bản mong muốn được đẩy mạnh kết nối, hợp tác với các DN Việt Nam hơn nữa, nhất là các DN trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp nhằm nâng cao tỉ lệ nội địa hóa.

Khảo sát của các Hiệp hội DN nước ngoài tại Việt Nam như Jetro (Nhật Bản), EuroCham Việt Nam (Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam), Amcham Việt Nam (Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam)… cũng cho thấy DN các nước này lạc quan về môi trường kinh doanh và mong muốn tiếp tục ổn định, mở rộng đầu tư sản xuất tại Việt Nam. Cùng với đó, các nhà đầu tư nước ngoài mong muốn tăng cường liên kết với DN trong nước để gia tăng giá trị, trên cơ sở DN cung ứng nội địa phải không ngừng cải tiến, đổi mới công nghệ sản xuất để nâng cao chất lượng sản phẩm.

Nhiều DN trong ngành công nghiệp hỗ trợ khẳng định, DN nội hoàn toàn có khả năng đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng, kỹ thuật cao, quan trọng hơn là có thể tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, để giá thành có thể cạnh tranh, DN nội cần cải thiện quy trình vận hành của nhà máy. Trong đó, cần nâng cao năng suất, tiết giảm chi phí không cần thiết, giảm nhân công và thời gian thừa tại các khâu vận hành, tiết giảm diện tích mặt bằng, giảm lượng hàng tồn kho, cải thiện kỹ thuật sản xuất…

Cần đẩy mạnh liên kết

Theo ông Takimoto Koji, tỉ lệ nội địa hóa (LPR) của Việt Nam hiện còn thấp so với các nước trong khu vực, mới chỉ đạt 33,2% (năm 2017) phần nào gây khó khăn, làm giảm khả năng cạnh tranh của các DN Nhật Bản đang đầu tư tại Việt Nam. Vì vậy, DN Nhật rất muốn đẩy mạnh kết nối, hợp tác với DN Việt Nam, nhất là các DN lĩnh vực sản xuất công nghiệp, công nghiệp hỗ trợ để nâng sức cạnh tranh.

Trong mối liên kết này, không chỉ Nhật mà các nhà đầu tư đến từ Hàn Quốc, Châu Âu đều xác định yêu cầu đầu tiên là chất lượng, tiếp theo đó là giá cả, sự chuyên nghiệp, độ tin cậy… Riêng về chất lượng, Việt Nam cần xác lập các tiêu chuẩn công nghiệp, tiêu chuẩn an toàn tương tự các nước ASEAN và không ngừng cải tiến, đổi mới công nghệ sản xuất để nâng cao chất lượng sản phẩm, năng suất lao động, hạ giá thành sản phẩm… Đó là những cơ sở vững chắc để tham gia vào các chuỗi giá trị toàn cầu.

Bà Lê Nguyễn Duy Oanh - Phó giám đốc Trung tâm phát triển công nghiệp hỗ trợ TP (Sở Công Thương TP HCM) - cho biết, hiện nhu cầu cung ứng sản phẩm CNHT nội địa cho các DN FDI đầu cuối rất lớn. Chỉ tính riêng Tập đoàn Samsung, theo kế hoạch đến năm 2020, tập đoàn này cần đến 500 DN cung ứng sản phẩm. Tuy nhiên, hiện số lượng cung ứng chỉ đáp ứng được một phần rất nhỏ, khoảng 50 DN. Trong đó, gần 30 DN đạt nhà cung ứng cấp 1.

Tổ chức nghiên cứu phát triển Nhật Bản thì cho biết Chính phủ Nhật Bản đang có dự án hỗ trợ 10 DN công nghiệp hỗ trợ Việt Nam tại Hà Nội và TP HCM. Qua thời gian đầu hỗ trợ cho thấy, năng lực và kỹ thuật sản xuất của DN Việt Nam rất tốt và hoàn toàn đáp ứng tiêu chuẩn chuỗi cung ứng toàn cầu. Về phía Chính phủ Nhật Bản sẽ cố gắng thực hiện nhiều dự án hỗ trợ như trên để tăng hiệu quả kết nối giữa DN Nhật Bản với DN Việt Nam.

TP HCM đang tích cực hỗ trợ DN công nghiệp hỗ trợ nâng cao chất lượng quản trị, sản xuất cũng như kết nối với các đơn vị mua hàng. Giám đốc Sở Công Thương TP HCM Phạm Thành Kiên cho biết Sở đang tăng cường làm việc với các chuyên gia, hội ngành nghề và DN trên địa bàn nhằm xây dựng danh mục sản phẩm chủ lực, từ đó có chính sách hỗ trợ phát triển, kết nối tìm kiếm thị trường tiêu thụ. Cũng theo ông Kiên, TP HCM đã ký kết với 50 địa phương của các quốc gia trên thế giới, các hội ngành nghề cần chủ động kết nối với chính quyền để hỗ trợ DN xúc tiến tìm kiếm thị trường.

Bên cạnh đó, để hỗ trợ các DN công nghiệp hỗ trợ của thành phố nâng cao năng lực quản trị, cải tiến sản xuất để nâng cao năng lực cạnh tranh, hiện nay, Trung tâm Phát triển Công nghiệp hỗ trợ thành phố đang tích cực kết nối các DN tham gia vào các chương trình đào tạo như: Chương trình Phát triển DN bền vững (SCORE); Chương trình đào tạo DN phát triển toàn diện của Cơ quan hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) theo phương pháp 5S-Kaizen; Chương trình tư vấn cải tiến DN do các chuyên gia của Samsung thực hiện.

Hoài Nhân