Vào đầu mùa khô, Công ty Điện lực TPHCM đã khẳng định nguồn điện năm nay khá dồi dào và đủ để cung cấp điện cho sinh hoạt của người dân và sản xuất của các doanh nghiệp (DN). Thế nhưng thực tế không phải như vậy, nhiều DN đang kêu trời vì tình trạng cúp điện đột xuất tràn lan thời gian gần đây ảnh hưởng mạnh đến kế hoạch sản xuất kinh doanh của họ. Doanh nghiệp lãnh đủ Có mặt tại trụ sở một công ty may trên đường Nguyễn Duy, P.12, Q.8-TPHCM chiều 26-6, chúng tôi chứng kiến tình trạng công nhân đứng ngồi la liệt trên sàn xưởng may đợi có điện. Ông tổng giám đốc công ty này (đề nghị không nêu tên) bức xúc cho biết: Cả tháng nay khu vực này thường xuyên bị cúp điện đột xuất, hầu như cách một ngày cúp một ngày. Cách đây một tuần, điện lực thông báo cúp ngày thứ bảy, nhưng rồi họ lẳng lặng cúp luôn ngày thứ hai, thứ tư và thứ năm, từ 9 giờ đến 11 giờ, có điện vào giờ nghỉ trưa một chút sau đó lại cúp tiếp từ 13 giờ đến 15 giờ. Ông còn cho biết: Công ty ông sử dụng máy ép vải và dàn ủi hơi với công suất rất lớn, thường phải vận hành máy khoảng 1 giờ mới đủ nhiệt độ để sản xuất. Nhưng khi máy vừa báo đủ nhiệt độ thì điện lại cúp. Hàng loạt công nhân phải ngồi chờ vật vờ, DN không dám cho công nhân nghỉ vì phải chờ có điện để sản xuất bảo đảm tiến độ giao hàng. Theo hợp đồng với phía đối tác, hàng trễ một ngày sẽ bị trừ 1% tổng giá trị đơn hàng, trễ 7 ngày thì coi như đơn hàng đó bị hủy luôn. Hiện DN ông đang phải đối mặt với việc bị hủy một đơn hàng lên đến 500.000 USD. Tình cảnh của Công ty Giày Gia Định nằm ở Quốc lộ 13, P. Hiệp Bình Chánh, Q. Thủ Đức - TPHCM cũng tương tự. Ông Nguyễn Chí Trung, tổng giám đốc công ty, than thở: Tình trạng cúp điện tràn lan không báo trước làm thiệt hại rất lớn cho DN. Theo ông Trung, trong hợp đồng mua bán điện có quy định không được cúp điện đột xuất, cúp điện phải báo trước bằng văn bản cho khách hàng nhưng ngành điện hầu như quên hẳn quy định này. Máy đang hoạt động đột nhiên dừng lại vừa hư hỏng sản phẩm vừa tổn hại rất lớn đến tuổi thọ của máy móc. Là công ty xuất khẩu 100% sản lượng hàng, hiện đang phải đối mặt với việc bị chậm tiến độ giao hàng và có nguy cơ bị phạt, trong khi 2.000 công nhân lại thường xuyên chịu cảnh ngồi chơi vì không có điện...
Hàng loạt đơn vị khác như: Công ty Cổ phần Nhựa Sài Gòn, Công ty Cổ phần Bibica... cũng kêu trời vì tình trạng cúp điện ngang xương. Ông Lại Anh Việt, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Nhựa Sài Gòn, cho biết cả chục ngày qua nhà máy bị cắt điện đột xuất liên tục mà không hề được ngành điện báo trước. Sau mỗi lần bị cắt điện, khi có điện trở lại phải vận hành máy móc hoạt động vài giờ để làm nóng gây lãng phí rất lớn (thiệt hại ít nhất 10%, chưa kể công nhân nghỉ làm nhưng DN phải trả lương). Đau hơn là tình trạng của Bibica (xưởng sản xuất ở Bình Dương). Ông Nguyễn Quốc Hoàng, Giám đốc sản xuất Bibica, than: Mỗi mẻ sản xuất có khối lượng nguyên liệu từ 500 kg đến 1.000 kg. Khi mất điện thì toàn bộ số hàng trên đều phải hủy bỏ, không thể tái chế được vì điều kiện an toàn vệ sinh không còn bảo đảm...

Khó kiện điện lực

Đặt vấn đề DN có thể kiện nhà cung cấp điện với lý do cắt điện đột xuất gây thiệt hại cho DN? Ông Vũ Thế Cường, Trưởng Phòng Kỹ thuật Công ty Điện lực TPHCM, đã dẫn khoản 2 điều 27 của Luật Điện lực: “Trường hợp ngừng hoặc giảm mức cung cấp điện khẩn cấp do sự cố, do bất khả kháng mà bên bán điện không kiểm soát được có nguy cơ làm mất an toàn nghiêm trọng cho người, trang thiết bị hoặc do thiếu nguồn điện đe dọa đến an toàn của hệ thống điện... thì đơn vị phát điện, truyền tải điện, phân phối điện được ngừng hoặc giảm mức cung cấp điện đối với bên mua điện để xử lý...”.

Ngành điện lại kêu thiếu nguồn

Theo thông báo của Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia (A0), sản lượng điện hằng tuần cung cấp cho TPHCM đủ đáp ứng nhu cầu phụ tải và Tập đoàn Điện lực VN cam kết cố gắng ưu tiên cung cấp điện cho TPHCM và TP Hà Nội. Tuy nhiên, do sự cố nguồn nên một số khu vực của TPHCM bị mất điện vào giờ cao điểm sáng (từ 9 giờ 30 đến 11 giờ 30) và cao điểm chiều (từ 14 giờ 30 đến 19 giờ) làm ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân và sản xuất của các DN. Cụ thể do sự cố nguồn từ các nhà máy điện Phả Lại, Uông Bí, Cà Mau (sản lượng điện của ba nhà máy này chiếm khoảng 11% tổng sản lượng của hệ thống điện quốc gia) đã ảnh hưởng trực tiếp đến việc bảo đảm cung cấp điện của toàn hệ thống, trong đó có TPHCM, gây sụt giảm tần số. Trong tháng 6, nhiều tuyến trên địa bàn TPHCM đã bị gián đoạn cung cấp điện gây ra việc cắt điện tự động theo tần số vào giờ cao điểm.

Ngoài ra, theo ông Vũ Thế Cường, Trưởng Phòng Kỹ thuật Công ty Điện lực TPHCM: Tại thời điểm này, nhu cầu sử dụng điện của TPHCM đã tăng 10% so với cùng kỳ năm ngoái, tương đương với gần 200 MW. Đồng thời, nhu cầu sử dụng điện của toàn quốc cũng tăng mạnh, lên đến gần 13.000 MW... cũng góp thêm khó khăn cho ngành điện...

Theo thông tin từ Tập đoàn Điện lực VN, trong 6 tháng cuối năm 2008 (chủ yếu vào quý IV), nguồn điện sẽ được bổ sung thêm 1.992 MW từ các nhà máy Nhơn Trạch, Cà Mau, Thủy điện A Vương, Tuyên Quang, Bản Vẽ, Buôn Kuốp... khi đó việc cung cấp điện trong những tháng cuối năm mới tương đối ổn định.

Ngọc Mai - Nguyễn Hải