Giữ tăng trưởng để bảo đảm an sinh xã hội

“Phải đạt GDP 6,5%, khó đến đâu cũng phải giữ mức 6% thì mới bảo đảm công ăn việc làm cho 43 triệu lao động. Nếu giảm thấp hơn nữa, sẽ không bảo đảm an sinh xã hội”. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nhấn mạnh như vậy khi làm việc với lãnh đạo 104 tập đoàn kinh tế, tổng công ty Nhà nước (gọi tắt là tập đoàn, tổng công ty - TĐ-TCT) vào ngày 16-12, tại Hà Nội, để triển khai nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2009.

Không ăn Tết để tìm hợp đồng

Chưa khi nào xuất khẩu lại gặp khó khăn như hiện nay khi khủng hoảng kinh tế toàn cầu cùng lúc tác động tới cả Mỹ, Liên hiệp châu Âu và Nhật - ba thị trường vốn chiếm trên 50% kim ngạch xuất khẩu của VN. Năm 2008, hơn 2 triệu lao động ngành dệt may đã tạo ra kim ngạch xuất khẩu tới 9,1 tỉ USD.

Ông Lê Quốc Ân, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dệt may (Vinatex), cho biết mục tiêu kim ngạch xuất khẩu dệt may của VN năm 2008 đạt 9,5 tỉ USD là khả thi, song không ngờ từ tháng 10, kinh tế Mỹ suy thoái trầm trọng. “Chúng tôi đang rất lo âu vì dệt may tồn tại chủ yếu nhờ xuất khẩu”, ông Ân nhìn nhận. Ông Ân khẳng định Vinatex cố gắng để không một lao động nào mất việc. Trước đó, ông Ân cũng từng cảnh báo, nếu không có những giải pháp quyết liệt, năm 2009 có tới 15% lao động ngành dệt may mất việc.

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải nhận xét vấn đề lớn nhất của xuất khẩu là không có đơn hàng, trong khi lại sử dụng lượng lao động rất lớn. “Các năm trước, vào thời gian này, DN đã có hợp đồng sản xuất đến hết 3 tháng, 6 tháng đầu năm, nhưng năm nay hiện vẫn chưa có. Các bộ, hiệp hội cùng TĐ-TCT phải hỗ trợ để các DN có hợp đồng. Đừng nghỉ Tết, tất cả ra ngoài giành hợp đồng về, công nhân đang chờ đợi!” - Phó Thủ tướng kêu gọi.

Để thúc đẩy xuất khẩu, Thủ tướng đã đồng ý tăng kinh phí xúc tiến thương mại. Tinh thần chung là duy trì việc làm, chăm lo hơn cho người lao động, phối hợp với Công đoàn để giải quyết tình trạng đình công.

1 tỉ USD: Quỹ bù lãi suất?

“Làm sao 1 tỉ USD này cho có hiệu quả, nên chăng sử dụng làm quỹ bù lãi suất để lãi suất giảm đi, làm tăng vốn vay khả dụng? Ví dụ lãi suất hiện nay đang ở mức 10%/năm, những lĩnh vực ưu tiên, không phân biệt thành phần kinh tế, giảm xuống 5%-6% là được. Cảng, điện, nhà ở đang thiếu, giờ hỗ trợ lãi suất để DN vay vốn làm, chứ có mười mấy ngàn tỉ đồng thì làm được mấy công trình” - Thủ tướng gợi ý đối với gói 1 tỉ USD kích cầu tiêu dùng.

Tuy nhiên, ông Trần Bắc Hà, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng Đầu tư- Phát triển (BIDV), đề nghị nên lập quỹ kích cầu đầu tư, hình thành từ dự trữ ngoại tệ, trái phiếu; chỉ nên bố trí 15-20 dự án, không nên dàn đều. Theo ông Hà, nên tiếp tục giảm lãi suất xuống còn 0,65% - 0,7%; không nên cấp bù lãi suất cho ngân hàng thương mại mà khấu trừ vào thuế thu nhập DN 25%. Quỹ hỗ trợ xuất khẩu, lãi suất cho vay nên ở mức 65% lãi suất thương mại bình quân của 6 ngân hàng thương mại lớn nhất. Phần chênh lệch này cũng khấu trừ vào thuế thu nhập DN 2009-2010.

Tổng Giám đốc Vietinbank Phạm Hùng đề nghị nên tiếp tục hạ lãi suất xuống 8%/năm. Ông cũng đề nghị Bộ Tài chính tiếp tục giảm thêm thuế, đặc biệt từ năm 2009 áp dụng thuế thu nhập cá nhân, nên xem xét giảm trần thuế suất từ 35% xuống 25%-30%.

Cắt giảm sản xuất nhưng tăng đầu tư

Thủ tướng yêu cầu TĐ-TCT tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt chung sức, chung lòng dẫn dắt các DN đẩy mạnh sản xuất kinh doanh và mở rộng thị trường tiêu thụ. Trước mắt, Chính phủ huy động sức mạnh tổng hợp thực hiện mọi giải pháp để ngăn chặn suy giảm kinh tế, duy trì tăng trưởng, có như vậy mới đảm bảo an sinh xã hội. Các TĐ-TCT cần bám sát thực hiện 5 nhóm giải pháp của Chính phủ đã đề ra.

Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh TĐ-TCT là yếu tố quyết định GDP đi xuống hay không, quyết định thời gian suy giảm ngắn hay dài. Mỗi đơn vị phải tìm ra con đường của mình. “Sản xuất khó khăn thì phải sản xuất vừa phải để tiêu thụ nhưng đây là cơ hội để đầu tư.

Phải tăng tiền, tăng vốn đầu tư”- Phó Thủ tướng nói. Ông tái khẳng định tổng gói kích cầu năm 2009 tối đa tới 110.000 tỉ đồng. Trong đó, có tới 1,5-2 tỉ USD sẵn sàng bảo lãnh cho DN vay. Vấn đề còn lại là đầu tư cho nhanh, sớm có tác dụng. Dù khó khăn nhưng có vốn, giá vật tư nguyên liệu giảm, DN cần sớm đầu tư để đón đầu khi kinh tế thế giới phục hồi.

Thủ tướng và các Phó Thủ tướng cũng yêu cầu các DN trong nước chủ động liên kết để chia sẻ lợi ích. Sắp tới sẽ sửa đổi luật pháp về đấu thầu để cho phép chỉ định thầu đối với các công trình cấp thiết. Trước mắt, Thủ tướng đã cho phép các DN, địa phương lập danh mục cần chỉ định thầu trình lên để Thủ tướng thay mặt chịu trách nhiệm. Đối với các dự án đình giãn để kiềm chế lạm phát năm 2008 lên tới hơn 39.000 tỉ đồng, các DN cũng lựa chọn để tái khởi động. Năm 2009, ngân sách Nhà nước sẽ bội chi để đủ chi...