Hơn 7.200 mặt hàng vào Nhật hưởng thuế suất 0%

- Ông Phan Thế Ruệ: Nhật là đối tác thương mại lớn thứ ba và là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của VN. Năm 2007, kim ngạch thương mại hai chiều đạt hơn 12 tỉ USD, tăng hơn 3 lần so với năm 2000. Năm 2008, con số này vượt 16 tỉ USD, phá mốc 15 tỉ USD vào năm 2010 mà hai chính phủ dự kiến đề ra. VJEPA tạo cơ hội để doanh nghiệp (DN), người tiêu dùng hai nước tiếp cận các nguồn vốn, công nghệ, nguyên nhiên liệu và hàng hóa một cách hiệu quả nhất.

Đáng lưu ý, đây cũng là lần đầu tiên Chính phủ Nhật khẳng định sẽ hợp tác chặt chẽ với VN để sớm công nhận ta là nước có nền kinh tế thị trường đầy đủ, xác lập quan hệ thương mại bình đẳng giữa hai nước.

. Phóng viên: Thưa ông, với VJEPA, Nhật sẽ mở cửa nhiều hơn cho hàng nông -thủy sản của VN?

- VJEPA được xây dựng dựa trên các chuẩn mực của WTO, thể hiện sự cân bằng về lợi ích và phù hợp với trình độ và năng lực thực hiện của mỗi bên. Trong 10 năm, VN và Nhật sẽ cơ bản hoàn tất lộ trình giảm thuế để xây dựng một khu vực tự do song phương hoàn chỉnh. Theo đó, 94,53% kim ngạch xuất khẩu của VN và 87,66% của Nhật sẽ được miễn thuế nhập khẩu.

Thủy sản, nông sản, hàng dệt may, sắt thép, hóa chất, linh kiện điện tử sẽ có mức cam kết tự do hóa mạnh mẽ nhất. Tại hiệp định này, có 7.264/9.111 mặt hàng VN vào Nhật được hưởng thuế suất 0%. Trong đó, tôm sú, tôm hùm sẽ được áp dụng mức thuế 0% ngay khi hiệp định có hiệu lực (trước đây là 10%-15%).

. Vậy những DN VN thuộc lĩnh vực được hưởng giảm thuế mạnh cần chuẩn bị điều kiện gì để thâm nhập thị trường Nhật?

- Trong điều kiện thuế giảm rất mạnh sẽ có lợi cho những DN nông- thủy sản, dệt may...Do đó, các DN phải tìm hiểu thật kỹ nội dung hiệp định, nắm chắc các quy định của phía Nhật để khi đưa hàng sang thị trường này không bị trả lại hoặc bị ảnh hưởng bởi các quy định của phía bạn.

Chẳng hạn, đối với nhóm nông - thủy sản, để được vào Nhật, DN phải quan tâm đến chất lượng sản phẩm, đặc biệt là các quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm. Một yếu tố khác mà các DN VN phải đặc biệt lưu ý là khâu tiếp cận thị trường của ta còn yếu, do vậy phải nhanh chóng tận dụng cơ hội để thâm nhập, nắm bắt thị trường.

. Có ý kiến lo ngại việc mở cửa thị trường đối với hàng công nghiệp sẽ gia tăng tình trạng nhập siêu của VN đối với thị trường Nhật?

- Tôi là người có nhiều năm theo dõi và chỉ đạo việc xuất khẩu sang thị trường Nhật, nhận thấy khoảng 5- 6 năm nay, cán cân thương mại giữa VN- Nhật Bản luôn cân bằng, riêng năm 2008 còn có xu hướng xuất siêu. Nhập khẩu thì không thể cấm, nhưng muốn chống nhập siêu thì phải tăng cường xuất khẩu.

Với điều kiện của VJEPA, tôi dự đoán cán cân xuất nhập khẩu giữa VN- Nhật Bản sẽ vẫn cân bằng. Phía Nhật dành cho ta những điều kiện về nông - thủy sản vào thị trường bên đó. Do vậy, điều quan trọng là DN VN phải biết cách khai thác thị trường thật hiệu quả.

. Người dân sẽ được hưởng lợi gì khi VJEPA có hiệu lực, thưa ông?

- Trước hết, người dân sẽ được hưởng lợi do VJEPA đã tạo ra được môi trường tốt hơn, cụ thể là thuế giảm hơn và sự hỗ trợ của phía Nhật về kỹ thuật tốt hơn. Điều kiện xuất khẩu sản phẩm của nông dân VN sang Nhật sẽ nhiều hơn. Lộ trình giảm thuế và giảm thuế ngay của hàng Nhật vào VN đã được thực hiện, nên người tiêu dùng sẽ được hưởng lợi từ việc giảm thuế và hưởng lợi từ thị trường để các DN Nhật có thể đưa hàng vào VN tốt hơn, giá rẻ hơn.

Hiện VN và Nhật Bản đang quyết tâm để sớm hoàn tất các thủ tục phê chuẩn trong nước để VJEPA có hiệu lực ngay trong nửa đầu năm 2009, kịp thời đem lại lợi ích tối đa cho DN và người dân hai nước.