Kịch liệt phản đối sự cáo buộc phi lý của DOC

24 giờ (giờ Hà Nội) ngày 6-7, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đã công bố quyết định sơ bộ trong vụ điều tra chống bán phá giá tôm đối với 2 nước VN và Trung Quốc. Trong đó DOC kết luận các doanh nghiệp (DN) VN đã “bán phá giá” các sản phẩm tôm vào Hoa Kỳ và đưa ra mức thuế chống bán phá giá tạm thời dành riêng cho 4 DN bị đơn bắt buộc từ 12,11% đến 19,60%, 17 DN bị đơn tự nguyện mức thuế trung bình 16,01% và 93,13% cho tất cả các bị đơn khác.

Cách tính thuế của DOC hoàn toàn áp đặt

Một quan chức của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản VN (VASEP) nhận xét: “Bản chất của vụ kiện vốn đã phi lý, nay cách tính để áp thuế cho các DN VN của DOC càng phi lý hơn”. Dự kiến trong ngày hôm nay (8-7), DOC sẽ thông báo cơ sở và cách tính như thế nào để đưa ra mức thuế trên. Tuy nhiên, theo nhiều DN, mức thuế mà DOC đưa ra là không khách quan và hoàn toàn mang tính áp đặt. Bởi lẽ, cách tính các biên phá giá DOC không lấy số liệu do các DN cung cấp mà lấy các số liệu của phía nguyên đơn dựa trên báo cáo tài chính của một công ty của Bangladesh với mức giá bình quân và không thể phân tích các giá nguyên liệu theo size, nên không phản ánh hết yếu tố giá cả hiện nay theo từng size khiến cho mức thuế cao hơn dự kiến. “DOC cũng đã bỏ qua các lợi thế cạnh tranh của sản phẩm tôm VN được tạo nên do điều kiện tự nhiên thuận lợi, môi trường không bị ô nhiễm, hệ sinh thái rừng ngập mặn được bảo vệ, việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến trong quá trình sản xuất tôm, tính cần cù và sáng tạo, chi phí thấp của những người lao động VN đang cố gắng vươn lên để thoát khỏi đói nghèo...”, ông Nguyễn Văn Kịch, Chủ tịch Ủy ban Tôm VASEP, nói.

“Cửa hẹp” cho tôm VN vào đất Mỹ

Mặc dù mức thuế của DOC đưa ra áp dụng cho các DN VN thấp hơn so với mức đề nghị của phía nguyên đơn. Nhưng theo nhận xét của nhiều DN, với việc phải chịu thuế, thị trường Hoa Kỳ đã trở thành “cửa hẹp” cho các DN xuất khẩu tôm của VN, nhất là các DN phải chịu mức thuế 93,13%. Vì khi đó các DN phải bán với giá cao hơn, thị phần sẽ bị thu hẹp. Ông Nguyễn Tín Ngưỡng, Phó Tổng Giám đốc Công ty Chế biến thủy sản và Xuất nhập khẩu Cà Mau (CAMIMEX), 1 trong 4 DN là bị đơn bắt buộc, cho rằng: “Từ nay sản phẩm tôm của CAMIMEX sẽ khó vào được thị trường Hoa Kỳ, vì CAMIMEX bị áp thuế đến 19,60%, nên không thể cạnh tranh được!”. Trong khi hiện tại, thị trường Hoa Kỳ chiếm đến 60% tổng kim ngạch xuất khẩu hằng năm của CAMIMEX với gần 100 triệu USD. May mắn hơn, Công ty TNHH Kim Anh, “anh cả” trong làng xuất khẩu tôm của VN bị áp mức thuế thấp nhất với 12,11%. Tuy nhiên, ông Đỗ Ngọc Quý, giám đốc công ty, chưa dám chắc về khả năng có giữ vững được thị phần tại thị trường Hoa Kỳ hay không, vì theo ông phải còn phụ thuộc vào mức thuế mà DOC đưa ra đối với 4 nước còn lại vào ngày 28-7 tới.

Tổng Thư ký VASEP, ông Nguyễn Hữu Dũng, cho rằng nếu mức thuế DOC áp dụng cho Thái Lan thấp hơn VN từ 3% - 4%, thì xuất khẩu tôm của VN sang Hoa Kỳ sẽ rất khó khăn. Khi đó ngành công nghiệp tôm của VN sẽ bị ảnh hưởng.

Tiếp tục phản đối

Ông Hồ Quốc Lực, Chủ tịch VASEP, cho biết ngay sau khi DOC công bố quyết định sơ bộ, VASEP đã lên tiếng kịch liệt phản đối sự cáo buộc phi lý của DOC và khẳng định các DN VN không bán phá giá sản phẩm tôm, không gây thiệt hại cho ngành đánh bắt và nuôi tôm Hoa Kỳ. Quyết định không công bằng của DOC sẽ ảnh hưởng nguy hại đến cuộc sống và sinh kế của hàng triệu nông dân nuôi tôm ở các địa phương ven biển và hàng chục vạn công nhân trong các nhà máy chế biến tôm của VN, đồng thời gây thiệt hại trực tiếp cho người tiêu dùng tôm và đe dọa việc làm của hàng vạn người lao động Mỹ trong những lĩnh vực liên quan đến sản phẩm tôm nhập khẩu. “VASEP kiên quyết yêu cầu DOC nghiêm túc xem xét lại quyết định không công bằng đó khi họ đưa ra quyết định cuối cùng vào ngày 24-11-2004. Đồng thời sẽ tiếp tục cùng các DN hội viên kiên quyết đấu tranh chống việc áp đặt thuế “chống bán phá giá” bất công trong các giai đoạn tiếp theo của vụ kiện”, ông Lực nói.