Thanh tra Chính phủ (TTCP) vừa ban hành kết luận thanh tra việc chấp hành pháp luật trong quản lý và sử dụng đất đai, trong đó có đất có nguồn gốc từ nông, lâm trường quốc doanh tại Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam, Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam và Tổng công ty Chè Việt Nam.

Kết luận của cơ quan thanh tra đã đề cập đến việc xử lý, sắp xếp lại nhà, đất thuộc sở hữu Nhà nước theo Quyết định số 09/2007/QG-TTg ngày 19-1-2007. Trong đó, Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam, tính đến thời điểm thanh tra, tập đoàn đã xử lý, sắp xếp đối với 43 cơ sở nhà, đất, với tổng diện tích đất là 15,39 ha, diện tích nhà là 42.198 m2. Cụ thể, có 11 cơ sở nhà, đất tại TP HCM; 2 cơ sở nhà, đất tại TP Hà Nội và 30 cơ sở nhà, đất trên địa bàn các tỉnh Bình Thuận, Đắk Lắk, Gia Lai, Kon Tum.

Theo TTCP, trên cơ sở Nghị định 167 của Chính phủ ngày 31-12-2017 về sắp xếp, xử lý tài sản công (thay thế Quyết định 09 nêu trên), đến nay Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam còn lại 716 cơ sở nhà, đất phải thực hiện sắp xếp, xử lý.

Tổng công ty Chè không còn hồ sơ về liên doanh, liên kết khi thanh tra đất đai  - Ảnh 1.

Tổng công ty Chè có nhiều tồn tại trong việc liên doanh, liên kết

Kết quả thanh tra cho thấy, cơ sở nhà đất tại số 177 Hai Bà Trưng (quận 3, TP HCM) và số 56 Nguyễn Du, quận Hai Bà Trưng (Hà Nội) được Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam cho một số đơn vị thuê một phần diện tích làm văn phòng làm việc là chưa phù hợp quy định của Luật Đất đai năm 2013. Theo báo cáo của tập đoàn này, việc cho thuê này nhằm phát huy hiệu quả tài sản đã đầu tư và nguồn thu được hạch toán theo quy định, nộp nghĩa vụ tài chính vào ngân sách nhà nước.

Cơ quan thanh tra cũng chỉ rõ việc cho thuê đất, mượn nhà, để xảy ra tình trạng lấn chiếm, hoặc không sử dụng gây lãng phí tại Nhà E1, phố Tạ Quang Bửu (Hà Nội), các cơ sở tại đường Xô Viết Nghệ Tĩnh (quận Bình Thạnh, TP HCM).

Đối với Tổng công ty Lâm nghiệp, TTCP cho biết còn 76 cơ sở nhà, đất trong trong quá trình kê khai, báo cáo, lập phương án sắp xếp lại, xử lý theo Nghị định 167 của Chính phủ.

Kết quả kiểm tra tại thửa đất số 67 Ngô Thì Nhậm (quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) cho thấy, theo biên bản làm việc giữa Tổng công ty Lâm nghiệp VN và Công ty Thương mại lâm sản Hà Nội, 12 gian nhà tầng 1 có diện tích hơn 343 m2 thuộc quyền quản lý và sử dụng của Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam.

Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng có các văn bản xác nhận khu đất có vị trí đắc địa này này nằm trong danh mục tài sản cố định đã được tính vào giá trị doanh nghiệp để cổ phần hóa của tổng công ty.

Tuy nhiên, năm 2007, Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đã thực hiện thủ tục đổi tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích trên cho Công ty Cổ phần Thương mại lâm sản Hà Nội. Cơ quan thanh tra nhấn mạnh việc này là vi phạm nhiều quy định pháp luật.

Tại Tổng công ty Chè, TTCP đã thanh tra một số nội dung về đất góp vốn liên doanh, liên kết tại doanh nghiệp này. Cơ quan thanh tra cho biết theo hồ sơ tài liệu được cung cấp cho thấy, liên quan đến 12 khu đất với tổng diện tích hơn 68.587 m2, trước khi cổ phần hoá, Hội đồng quản trị, Ban giám đốc Tổng công ty chè đưa đi góp vốn liên doanh, liên kết bằng giá trị quyền sử dụng các khu đất, thoái vốn, chuyển nhượng giá trị đầu tư. "Đơ vị báo cáo đến nay không còn hồ sơ, tài liệu hoặc không cung cấp đầy đủ tài liệu liên quan"- kết luận TTCP nêu rõ.

Trong đó, với lô đất tại số 25D Cát Linh, quận Đống Đa (Hà Nội), Tổng công Chè ký hợp đồng với Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội thuê 60,9 m2 đất có thu tiền thuê đất hàng năm. Cơ sở nhà, đất này được Tổng công ty đem góp vốn liên doanh liên kết với Công ty TNHH sản xuất thương mại Nhật Minh (hợp đồng số 237 ngày 23-7-2009) để xây dựng Khu nhà Trung tâm thương mại và dịch vụ. Giá trị nhà và giá trị lợi thế từ quyền sử dụng đất thuê 60,9 m2 được Tổng công ty và bên liên doanh xác định là 3,5 tỉ đồng.

Theo TTCP, việc Tổng công ty Chè sử dụng một số cơ sở nhà, đất góp vốn liên doanh, liên kết, thoái vốn, bán tài sản tại các doanh nghệp Nhà nước không được chủ sở hữu chấp thuận, không thông qua đấu giá là chưa thực hiện đúng quy định của pháp luật.

Tại kết luận, TTCP kiến nghị Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Công an chỉ đạo Cơ quan điều tra xác minh để xử lý theo quy định pháp luật đối với vi phạm trong quản lý, sử dụng nhà, đất: Số 67 Ngô Thì Nhậm (quận Hai Bà Trưng, Hà Nội); Số 25D Cát Linh, quận Đống Đa (Hà Nội); Khu đất 1.500 m2 tại phố Trần Khát Chân (Hà Nội); kho Cổ Loa, huyện Đông Anh (Hà Nội); số 126 phố Lạch Tray (TP Hải Phòng); số 341 Vạn Mỹ ( TP Hải Phòng); khu đất 13.147 m2 tại huyện Lương Sơn (Hoà Bình); khu đất 11.022 m2 tại huyện Mộc Châu (Sơn La)... Tổng số gồm 12 cơ, sở nhà đất.

Đáng chú ý, cơ quan thanh tra đề nghị Tổng công ty Chè Việt Nam cung cấp hồ sơ, tài liệu đề cơ quan chức năng điều tra, xử lý vi phạm trong việc sử dụng nhà đất, góp vốn liên doanh liên kết không xin ý kiến chủ sở hữu, thoái vốn không thông qua đấu giá, ký các hợp đồng cho thuê nhà đất vi phạm quy định của pháp luật về đất đai.

Minh Chiến