Nghịch lý thuế TNCN ở các bệnh viện

Làm “công” bị đóng thuế, làm thêm thì không?

Thực hiện chủ trương xã hội hóa y tế, hầu hết các bệnh viện công lớn trên địa bàn TP như Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Mắt TP... đã xây dựng các khu kỹ thuật, dịch vụ cao cấp dành cho những bệnh nhân có nhu cầu cũng như tạo điều kiện cho các bác sĩ giỏi có “đất dụng võ”. Cộng thêm khoản thu nhập từ các khu dịch vụ này, thu nhập của nhiều bác sĩ tăng cao, lên tới 10- 20 triệu đồng/tháng... và “lọt” vào danh sách phải đóng thuế TNCN.

Tuy nhiên, khi triển khai kiểm tra, kiểm soát thuế tại địa bàn này, ngành thuế đang gặp trở ngại lớn do những bất cập từ chính sách thuế. Nguyên nhân xuất phát từ Nghị định 73 ngày 19-8-1999 của Chính phủ về chính sách khuyến khích xã hội hóa. Theo đó: “Những người thuộc cơ sở công lập, nếu làm thêm ngoài giờ ở tại các cơ sở ngoài công lập được miễn thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao từ phần thu nhập do cơ sở ngoài công lập chi trả”. Với quy định này, thu nhập của các bác sĩ giỏi, có tay nghề cao khi “làm thêm” ở các bệnh viện bán công, dân lập hay tư nhân không phải đóng thuế TNCN. Một mâu thuẫn nảy sinh, bác sĩ ở các bệnh viện công làm ngoài giờ tại bệnh viện của mình thì phải đóng thuế TNCN nhưng nếu làm ngoài giờ tại các bệnh viện ngoài công lập thì không phải đóng thuế.

Bệnh nhân là người thiệt thòi nhất

Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Từ Dũ Phạm Việt Thanh băn khoăn, những năm trước đây, khi dịch vụ khám chữa bệnh tư chưa phát triển, bệnh viện công luôn trong trình trạng quá tải nên xuất hiện tình trạng bác sĩ của bệnh viện công đưa bệnh nhân ra các bệnh viện tư tiến hành phẫu thuật. Bệnh viện Từ Dũ đã nâng cấp cơ sở vật chất, xây dựng khu kỹ thuật, dịch vụ cao cấp để vận động bác sĩ đưa bệnh nhân vào bệnh viện, hạn chế tình trạng đưa bệnh nhân ra ngoài. Tuy nhiên, Nghị định 73 ra đời đã gây khó khăn cho bệnh viện trong việc quản lý. Bác sĩ Nguyễn Song Nguyên, chuyên Khoa 2 phụ sản Bệnh viện Từ Dũ, bức xúc: Một bác sĩ trực sinh một ca đêm mất 3-4 tiếng đồng hồ được 300.000 đồng, tiền taxi (ở Từ Dũ đa số là bác sĩ nữ, nhà ở xa, làm đêm phải đi taxi) hết 100.000 đồng- 150.000 đồng, tiền cho kíp trực hết khoảng 50.000 đồng, thu nhập thực lĩnh còn lại chỉ khoảng 100.000 đồng nhưng khi tính thu nhập chịu thuế thì tính cả 300.000 đồng. Bác sĩ Song Nguyên cho rằng: “Nếu đánh thuế như vậy, không ai muốn làm ngoài giờ và bác sĩ sẽ giao bệnh nhân lại cho ca trực xử lý”.

Theo tiến sĩ- bác sĩ Nguyễn Trường Sơn, Phó Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy, người bị thiệt thòi nhiều nhất không phải là bệnh viện công hay bác sĩ công mà chính là bệnh nhân. Để “tránh” bị đánh thuế, một số bác sĩ sẽ đưa bệnh nhân ra các bệnh viện ngoài công lập phẫu thuật. Nhưng trang thiết bị của những bệnh viện ngoài công lập hiện nay “chắc chắn không thể bằng Chợ Rẫy” nên khả năng rủi ro sẽ cao hơn.

Ông Nguyễn Thái Sơn, Trưởng Phòng Thuế TNCN Cục Thuế TPHCM, cũng thừa nhận “không muốn “làm” quyết liệt với bệnh viện” vì nếu làm mạnh, vô hình trung ngành thuế sẽ “khuyến khích các bác sĩ giỏi trong bệnh viện công ra ngoài làm thêm”. Tương tự, Nghị định 73 cũng khiến ngành thuế khó xử trong việc kiểm soát thuế TNCN với các trường đại học, cao đẳng chuyên nghiệp... trên địa bàn TP.