Trước Bệnh viện Vạn Hạnh (quận 10, TP HCM), người đàn ông khoảng 70 tuổi, đi nạng gỗ, bán dạo vé số truyền thống lẫn vé số điện toán, bộc bạch: “Mỗi ngày, tôi mua 30 vé từ một quầy của Công ty Xổ số điện toán Việt Nam (Vietlott) rồi bán lại cao hơn 2.000 đồng/tờ để kiếm thêm 60.000 đồng/ngày. Nếu bị xử phạt, chắc tôi không đủ tiền nộp”.

Cơ quan chức năng chỉ… đề nghị

Tại TP HCM, ngoài các quầy phân phối chính thức, vé số điện toán còn được phân phối bởi nhiều người bán dạo, điểm kinh doanh vé số truyền thống.

Chị Minh Thúy, một đại lý vé số truyền thống tại tỉnh Gia Lai, cho biết trên địa bàn đã xuất hiện vài nơi treo bảng bán vé số điện toán, dù Vietlott chưa triển khai kinh doanh tại đây. Vé số điện toán bán ở Gia Lai do một đại lý của Vietlott ở Đà Nẵng cung cấp.

Bán vé số dạo nuôi sống nhiều gia đình khó khăn
Bán vé số dạo nuôi sống nhiều gia đình khó khăn

Tại TP Hà Nội, Vietlott dự kiến triển khai kinh doanh từ ngày 5-12 nhưng nhiều ngày qua, vé số điện toán đã xuất hiện trên khắp tuyến phố. Nhiều người bán xác nhận vé số điện toán ở Hà Nội có nguồn gốc từ TP HCM.

UBND tỉnh Cà Mau vừa thành lập đoàn kiểm tra hoạt động kinh doanh vé số điện toán do Vietlott chưa mở đại lý nhưng loại vé số này đã được mua bán ở đây.

Giữa tháng 11-2016, bà Nguyễn Thanh Thúy Trang (ngụ phường 2, TP Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp) mua số lượng lớn vé số điện toán từ TP HCM đưa về Đồng Tháp bán. Ngay sau đó, đoàn kiểm tra liên ngành tỉnh Đồng Tháp đã lập biên bản và đề nghị cơ sở bà Trang kinh doanh xổ số điện toán theo đúng quy định.

Chính quyền địa phương quyết định

Do ngại mất thời gian đến quầy của Vietlott nên nhiều người chấp nhận mua vé số điện toán từ các quầy vé số truyền thống hoặc người bán dạo với giá cao hơn từ 1.000 đến 2.000 đồng/vé. Người mua xem số tiền chênh lệch như khoản thù lao cho người bán thay họ đến mua trực tiếp.

Từ thực tế trên, nhiều người băn khoăn liệu những đầu mối mua bán hay người bán dạo vé số điện toán có bị cơ quan chức năng xử phạt khi bán sai mệnh giá, địa bàn phát hành. Thậm chí, còn có giả thiết một người bỏ ra 10.000 đồng mua tờ vé số điện toán 4 số (Max 4D) có dãy số đẹp (thần tài). Sau đó, người khác muốn mua lại với giá 1 triệu đồng thì người bán có bị xử phạt không?

Ông Nguyễn Thanh Đạm, Phó Tổng Giám đốc Vietlott, khẳng định nếu đại lý của Vietlott bán vé sai mệnh giá, không đúng địa bàn phát hành thì sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định. Còn việc người dân mua vé rồi bán lại với giá cao hơn hoặc mua ở đại lý của Vietlott rồi mang đến nơi khác bán thì việc xử phạt hay không thuộc thẩm quyền của chính quyền địa phương đó.

Về trường hợp bà Trang, một cán bộ phụ trách kinh doanh của Vietlott cho rằng cơ quan chức năng có thể xử phạt đại lý xổ số điện toán nếu đại lý đó đưa thiết bị đấu cuối về Đồng Tháp (địa phương Vietlott chưa triển khai kinh doanh) để in vé bởi Thông tư 136/2013/TT-BTC về kinh doanh xổ số điện toán quy định vé chỉ được phát hành tại địa phương Vietlott đã triển khai kinh doanh.

Trong khi đó, ông Huỳnh Ngọc Hùng, Giám đốc Công ty Xổ số kiến thiết Đà Nẵng, nhìn nhận chủ đại lý vé số truyền thống mua vé số điện toán rồi bán tại quầy của mình là chưa đúng cách thức phát hành bởi vé số điện toán chỉ được in ra từ thiết bị đầu cuối của Vietlott.

Còn việc đại lý vé số truyền thống có bị xử phạt khi bán kèm vé số điện toán hay không thì ông Hùng không bình luận.

Bán dạo không phải người kinh doanh

Trao đổi với báo giới về xử phạt người bán dạo, luật sư Lê Văn Hoan (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích kinh doanh xổ số là ngành nghề có tính đặc thù, không đơn thuần mua đi bán lại nên để có căn cứ xử phạt hay không thì ngoài Nghị định 98/2013 (quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, kinh doanh xổ số), còn phải áp dụng Nghị định 78/2012 (sửa đổi Nghị định 30/2007/NĐ-CP về kinh doanh xổ số).

Theo đó, kinh doanh xổ số là hoạt động được tổ chức theo nguyên tắc doanh nghiệp thu tiền bán vé và trả thưởng cho người mua vé trúng thưởng. Mặt khác, doanh nghiệp kinh doanh xổ số chỉ được kinh doanh trên địa bàn toàn quốc hoặc tại từng khu vực theo quy định của Bộ Tài chính. “Với các quy định này, tôi cho rằng đối tượng bị xử phạt theo Nghị định 98/2013 không phải là người bán vé số dạo” - luật sư Lê Văn Hoan nói.

Luật sư Phạm Minh Tâm (Đoàn Luật sư TP HCM) cho rằng người bán dạo không phải là người kinh doanh xổ số. Khái niệm kinh doanh đã được Luật Doanh nghiệp giải thích: Là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình, đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi. “Nếu có chứng cứ cho rằng vi phạm trong việc kinh doanh vé số không đúng địa bàn thì chỉ có thể xử phạt đại lý hoặc công ty xổ số” - luật sư Tâm nhận định.

Bài và ảnh: Thy Thơ