OC cho rằng một số sản phẩm thép chống ăn mòn và thép cuộn cán nguội được sản xuất tại Việt Nam sử dụng thép chất nền của Hàn Quốc hoặc Đài Loan vốn đã né thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ giá của Mỹ.

Thép Việt chịu thuế nặng từ Mỹ - Ảnh 1.

Thép cuộn cán nguội được sản xuất tại Việt Nam nếu sử dụng thép chất nền của Hàn Quốc hoặc Đài Loan sẽ bị Mỹ đánh thuế tới 465% Ảnh: Tấn Thạnh

456% là mức thuế tối đa

Theo hãng tin Reuters, DOC cho biết trong kết luận sơ bộ của cuộc điều tra hồi tháng 7 rằng quá trình sản xuất 2 loại thép này sau khi nhập khẩu vào Việt Nam là chuyển đổi không đáng kể, nhằm giúp tránh thuế chống bán phá giá, chống trợ cấp mà Mỹ đang áp dụng đối với sản phẩm của Đài Loan và Hàn Quốc.

Do đó, DOC sẽ áp dụng biện pháp chống lẩn tránh thuế tạm thời với hai sản phẩm thép nói trên nhập khẩu từ Việt Nam bằng việc thu tiền ký quỹ khi nhập khẩu. Tuy nhiên, thuế này sẽ không áp lên các sản phẩm thép cuộn cán nguội và thép chống ăn mòn được sản xuất từ nguyên liệu của Việt Nam hoặc các nước, vùng lãnh thổ khác.

Quyết định đánh thuế được đưa ra dựa trên sự ghi nhận mức tăng trưởng cao của các lô hàng thép từ Việt Nam sang Mỹ sau khi sản phẩm thép của các nhà cung cấp Đài Loan và Hàn Quốc bị Washington áp thuế cao. Đối với lô hàng thép không gỉ, số liệu của DOC cho thấy kim ngạch xuất khẩu từ Việt Nam sang Mỹ tăng 4.353% từ 23 triệu USD, trong giai đoạn từ tháng 4-2012 đến tháng 12-2015 (thời điểm Mỹ áp thuế sơ bộ với sản phẩm của Hàn Quốc và Đài Loan) lên 1,1 tỉ USD trong giai đoạn từ tháng 1-2016 đến tháng 9-2019. Còn mặt hàng thép cuộn cán nguội xuất khẩu từ Việt Nam sang Mỹ tăng từ 49 triệu USD, giai đoạn tháng 1-2013 tới tháng 2-2016 (thời điểm Mỹ áp thuế sơ bộ với sản phẩm của Hàn Quốc và Đài Loan) lên 498 triệu USD từ tháng 3-2016 đến tháng 4-2019, tương đương mức tăng 922%.

Cần nói rõ mức thuế tối đa 456% áp dụng khi và chỉ khi doanh nghiệp (DN) xuất khẩu thép Việt Nam không chứng minh được nguồn gốc nguyên liệu sử dụng không liên quan đến Đài Loan, Hàn Quốc và cả Trung Quốc.

Không ảnh hưởng lớn

Ông Nguyễn Văn Sưa, nguyên Phó Chủ tịch Hiệp hội Thép, cho biết từ tháng 3-2018, khi Mỹ áp dụng biện pháp hạn chế nhập khẩu thép và nhôm theo Mục 232 Đạo luật Thương mại mở rộng năm 1962 (Trade Expansion Act) dưới hình thức tăng thuế nhập khẩu (một số sản phẩm thép và nhôm nhập khẩu vào Mỹ sẽ phải chịu mức thuế 25% với thép và 10% với nhôm), Hiệp hội Thép đã nhiều lần khuyến cáo DN trong nước nghiên cứu kỹ quy định của Mỹ để tránh những vụ kiện như thế. Cụ thể, hiệp hội khuyến cáo DN xuất khẩu thép sang Mỹ nên sử dụng nguyên liệu thép trong nước.

Cũng theo ông Sưa, lượng thép Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ đã giảm đáng kể tính từ đầu năm đến nay. Việc áp thuế lên đến 456% đối với một số sản phẩm thép sản xuất tại Hàn Quốc hoặc Đài Loan sau đó nhập về Việt Nam để gia công trước khi xuất khẩu sang Mỹ dưới dạng thép không gỉ và thép cán nguội về cơ bản không ảnh hưởng lớn đến các DN xuất khẩu thép Việt Nam bởi DOC đã có quá trình điều tra kéo dài trước khi ban hành quyết định cuối cùng ngày 16-12. Các DN Việt đã có đủ thời gian để chuyển đổi sản xuất, không sử dụng nguyên liệu thép cán nóng (để sản xuất thép cán nguội (CR) và thép chống ăn mòn (CORE)) có nguồn gốc từ Trung Quốc hoặc Hàn Quốc, Đài Loan. Một số khác sử dụng thép cán nóng từ nguồn này cũng đã tìm thị trường tiêu thụ khác.

Tổng giám đốc một DN sản xuất thép lớn ở phía Nam nhìn nhận quyết định áp thuế nói trên của DOC không ảnh hưởng nhiều đến xuất khẩu thép sang Mỹ. "Hiện Formosa Hà Tĩnh đã sản xuất được nguyên liệu thép dùng trong sản xuất tôn lẫn thép cán nguội và thép chống gỉ (thép mạ, thép phủ màu). Ngoài ra, còn có nguồn nhập khẩu từ Ấn Độ phục vụ cho nhu cầu sản xuất trong nước" - vị tổng giám đốc này nêu thực tế và cho biết thêm DN ông vừa xuất lô hàng tôn sang Mỹ hồi tháng 11 vừa qua.

Thanh Nhân - Xuân Mai