Với tốc độ phát triển kinh tế cao như hiện nay, đòi hỏi ngành điện phát triển nhanh để đón đầu. Sản xuất thiết bị điện được đánh giá là một ngành đầu tư hấp dẫn.

Kiểm tra tổ máy phát điện tại Nhà máy Thủy Điện Thác Mơ. Ảnh: C.T.V
 
Những bước tiến mới
 
Ông Hoàng Thái An, Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp kỹ thuật điện VN (Velina), cho biết trong những năm gần đây, công nghiệp chế tạo thiết bị điện trong nước đã có những bước phát triển khá. Một số doanh nghiệp (DN) đã sản xuất được các loại động cơ điện, máy biến thế, máy phát điện, khí cụ điện trung và cao thế, sứ cách điện. Máy biến áp của VN đang được xuất sang thị trường Trung Đông, Nhật Bản, châu Phi; sứ cách điện xuất sang Mỹ, Trung Đông; đèn compact và dây điện xuất sang khu vực Mỹ Latin, Trung Đông, Myanmar, Philippines...
 
Ông An cho rằng đến nay, các DN trong nước như Công ty Cổ phần Chế tạo thiết bị điện Đông Anh (EEMC), Công ty Cơ điện Thủ Đức đã chế tạo được các loại máy biến áp 110 KV-220 KV. Đặc biệt, gần đây với sự trợ giúp của Tập đoàn Điện lực VN, EEMC đã tập trung nghiên cứu phát triển thành công sản phẩm máy biến áp 500 KV, cầu dao cao thế 110 KV-220 KV, máy ngắt điện áp cao đến 35 KV. Việc chế tạo thành công sản phẩm siêu cao áp là máy biến áp 500 KV đầu tiên ở VN và khu vực Đông Nam Á là một sự kiện được chú ý. Bên cạnh đó, một số DN sản xuất dây cáp và dây điện từ đã đáp ứng được số lượng cũng như chất lượng cho tiêu dùng trong nước và xuất khẩu như dây và cáp điện Cadivi, dây và cáp điện Vạn Xuân (Vaxuco), dây và cáp điện Thượng Đình (Cadisun)...
 
Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Hữu Hào cũng cho hay ngành cơ khí trong nước đã chế tạo thành công các thiết bị thủy công siêu trọng, siêu trường phục vụ các dự án thủy điện trong nước. Hiện nay, VN chỉ chưa làm được tua-bin, nồi hơi... và đang cần tiếp nhận chuyển giao công nghệ từ các nhà sản xuất nổi tiếng trên thế giới. 
 
Mở ra nhiều cơ hội
 
Theo quy hoạch phát triển ngành thiết bị điện đến năm 2015 và có tầm nhìn đến năm 2025 đã được Bộ Công Thương phê duyệt, mục tiêu đạt mức tăng trưởng bình quân 17%-18%/năm, đáp ứng 70% nhu cầu trong nước về các loại thiết bị đường dây, trạm biến áp; 55% nhu cầu các loại động cơ điện và một số chủng loại máy phát điện thông dụng; tăng kim ngạch xuất khẩu các loại thiết bị điện bình quân 18%/năm. Tổng vốn đầu tư để đáp ứng mục tiêu này vào khoảng 136.000 tỉ đồng, với yêu cầu đưa ngành thiết bị điện VN đạt trình độ tiên tiến trong khu vực về công nghệ, phấn đấu đến năm 2025 có thể sản xuất và cung ứng trọn bộ thiết bị điện trong các công trình đường dây điện và trạm biến áp.
 
Ngoài ra, theo Chủ tịch Velina Hoàng Thái An, nhiều dự án phát triển nguồn điện đang bị chậm tiến độ nên khả năng sản xuất điện không đáp ứng nhu cầu phát triển nhanh của nền kinh tế. Do vậy, bên cạnh nhu cầu chế tạo các thiết bị điện và phát triển hệ thống lưới truyền tải đáp ứng yêu cầu đồng bộ với phát triển nguồn, việc chế tạo các sản phẩm mới tiết kiệm điện cũng là một cơ hội đối với các nhà đầu tư. Trong đó, Velina là thường trực chương trình nâng cao chất lượng điện năng do châu Âu và Hiệp hội ASEAN hỗ trợ, đang đưa vào sử dụng các sản phẩm tiêu dùng tiết kiệm điện, các thiết bị phát điện bằng năng lượng mặt trời hoặc năng lượng gió...
 
Cũng theo ông An, Chính phủ cần có chính sách tiếp sức DN bằng việc thực hiện hàng rào bảo hộ kỹ thuật; giảm thuế nhập khẩu thiết bị để hỗ trợ chương trình năng lượng sạch (sản xuất điện mặt trời, phong điện, nấm năng lượng, các nguồn năng lượng mới và năng lượng tái tạo...).
Minh Ngọc