Trên thị trường thế giới, giá USD tăng mạnh trong 2 ngày qua, sau khi Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), bà Janet Yellen, cho rằng có cơ sở để nâng dần lãi suất USD. Mặt khác, USD cũng được hỗ trợ đi lên trong bối cảnh nước Mỹ đón chờ lễ nhậm chức của tân Tổng thống Donald Trump.

3 tuần, USD mất giá gần 2%

Ngày 20-1, Ngân hàng (NH) Nhà nước công bố tỉ giá trung tâm 22.193 đồng/USD, tăng 13 đồng so với ngày trước. Như vậy, đây là phiên tỉ giá trung tâm tăng mạnh thứ hai liên tiếp, sau khi tăng 16 đồng vào ngày 19-1.

Lượng kiều hối về nhiều vào dịp Tết Ảnh: TẤN THẠNH
Lượng kiều hối về nhiều vào dịp Tết Ảnh: TẤN THẠNH

Tuy USD quốc tế và tỉ giá trung tâm tăng nhưng giá USD tại các NH thương mại trong nước tiếp tục giẫm chân tại chỗ ở mức 22.510 đồng/USD mua vào, bán ra 22.610 đồng. Nếu tính từ đầu năm 2017 đến nay, tỉ giá USD/VNĐ tại các NH thương mại đã giảm gần 200 đồng/USD, từ 22.800 đồng/USD xuống còn 22.610 đồng/USD.

Trên thị trường tự do, giá USD tự do rơi một mạch từ đỉnh 23.400 đồng/USD về 22.800 đồng/USD, giảm 1.600 đồng/USD (tương đương 2%).

Giới phân tích nhận định trong vài tháng cuối năm 2016, giá USD tăng giá chủ yếu là do các biến động chính trị trên thế giới, nhất là khi Thủ tướng Ý từ chức, ông Donald Trump đắc cử Tổng thống Mỹ, FED tăng lãi suất…

Tranh thủ các yếu tố này, giới đầu cơ tại Việt Nam kỳ vọng VNĐ sẽ mất giá thêm 1% nên tích cực thu gom USD, làm cho tỉ giá VNĐ/USD vùn vụt đi lên. Thế nhưng, trong tháng 12-2016, NH Nhà nước đã bán ngoại tệ, lập tức thị trường bình ổn và đến đầu tháng 1-2016, giá USD bắt đầu đi xuống buộc giới đầu cơ phải bán USD để cắt lỗ, làm cho tỉ giá VNĐ/USD giảm trong 3 tuần liên tiếp.

Áp Tết, cung ngoại tệ nhiều hơn cầu

Trong khi đó, lượng kiều hối chuyển về Việt Nam thường tăng mạnh thời điểm gần Tết nguyên đán. Đại diện Công ty Kiều hối Đông Á cho biết tổng doanh số chuyển về trong mùa Tết nguyên đán sẽ tăng 20%-25%.

Tuy chưa thống kê nhưng lãnh đạo Công ty Kiều hối Sacombank cho hay nếu các tháng bình thường, một kiều bào gửi về cho người thân 700-800 USD thì đến tháng Tết, gửi về khoảng 1.000 USD. Do đó, doanh số kiều hối vào dịp sát Tết luôn tăng mạnh, khiến mỗi ngày, nhân viên của công ty phải di chuyển tổng cộng đến 400 km (bình thường chỉ 200 km) để chi trả tận nhà người thụ hưởng.

Một lãnh đạo NH Sài Gòn Thương Tín cho rằng người tiếp nhận kiều hối thường chuyển đổi USD sang VNĐ để chi tiêu vào dịp Tết nên cung ngoại tệ lúc này trở nên dồi dào, góp phần kéo giảm tỉ giá. Mặt khác, nhu cầu USD của doanh nghiệp vào thời điểm cận Tết không lớn, tạo điều kiện cho giá USD đi xuống. Điều này thể hiện khá rõ khi gần đây, NH Nhà nước đẩy mạnh thu mua USD từ các NH thương mại.

Còn lãnh đạo NH Xuất nhập khẩu Việt Nam nhận định doanh nghiệp xuất khẩu liên tục bán USD để giải quyết các vấn đề tài chính vào dịp Tết. Do đó, nguồn cung USD tại các NH thương mại hết sức dồi dào buộc phải bán lại cho NH Nhà nước hàng trăm triệu USD/ngày.

Chủ một điểm thu đổi ngoại tệ tại TP HCM nhìn nhận là vài ngày gần đây, người bán USD nhiều hơn người mua.

Theo TS Bùi Quang Tín (Trường ĐH Ngân hàng TP HCM), trong khi cuối năm âm lịch lượng kiều hối về nhiều, doanh nghiệp lại tăng cường chuyển USD sang VNĐ để mua hàng hóa, nguyên liệu đáp ứng cho sản xuất hàng Tết làm cho nguồn cung dư thừa, áp lực USD tăng giá sẽ bị triệt tiêu.

Mặt khác, năm 2016, lạm phát dưới 5%, tỉ giá chỉ tăng 1,1%-1,2%, lãi suất ổn định… cũng làm giảm tâm lý găm giữ ngoại tệ. Giới đầu cơ cũng bán USD để kinh doanh vào dịp Tết nhằm bù đắp thua lỗ sau một thời gian “ôm” USD.

Giá vàng giảm

Cuối ngày 20-1, giá vàng SJC được các doanh nghiệp niêm yết mua vào 36,3 triệu đồng/lượng, bán ra 36,6 triệu đồng/lượng, giảm 50.000 đồng/lượng so với phiên trước. Giá vàng trong nước đã quay đầu giảm sau nhiều phiên tăng do ảnh hưởng từ giá thế giới, khi kim loại quý này trên sàn quốc tế lùi sâu về sát ngưỡng 1.200 USD/ounce.

Theo các công ty, giá vàng trầm lắng trước thời điểm nhận chức của tân tổng thống Mỹ và những thông tin tích cực từ nền kinh tế Mỹ giúp đồng USD tăng giá mạnh. Trong khi đó, dù dịp Tết cổ truyền ở các nước châu Á đang đến gần nhưng nhu cầu mua vàng vật chất không tăng cao như kỳ vọng cũng là một nguyên nhân khiến thị trường vàng trở nên trầm lắng. T.Phương

Thy Thơ