Tại TPHCM, ngày 9-7, Bộ Công Thương đã tổ chức hội nghị giao ban xuất khẩu 6 tháng đầu năm 2010, do Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Thành Biên chủ trì.
 
Chiều cùng ngày, Bộ Công Thương cùng các bộ Tài chính, Ngân hàng và Hiệp hội Lương thực VN, các tỉnh, thành ở ĐBSCL tập trung bàn biện pháp xuất khẩu gạo cũng như tiến hành thu mua lúa hè thu đang bị tồn đọng trong dân. Theo thông tin từ hội nghị, tình hình xuất khẩu đang gặp khó khăn, giá gạo xuất khẩu giảm liên tục, thậm chí có một số doanh nghiệp (DN) đang chào giá xuất dưới 350 USD/tấn, giảm khoảng 70 USD/tấn so với giá xuất đầu năm 2010.
 
Theo ông Trần Thành Nam, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang, giá lúa ở địa phương này hiện chỉ còn 2.800 đồng- 2.900 đồng/kg, trong khi trước đó hô hào là không để giá xuống dưới 4.000 đồng/kg. Tương tự, ông Phạm Văn Rạnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Long An, cho biết hiện nay, giá lúa phải từ 3.900 đồng/kg trở lên nông dân mới có lãi. Nếu tỉnh công bố giá thành là 4.000 đồng/kg nhưng không DN nào chịu mua thì ai chịu trách nhiệm nên tỉnh cũng không dám công bố.
 
Ngày 30- 6, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo việc thu mua tạm trữ 1 triệu tấn gạo vụ hè thu này (thời gian thực hiện từ ngày 15- 7 đến 15-  9). Theo đó, ngân sách Nhà nước hỗ trợ 100% lãi suất với thời hạn 4 tháng (từ 15- 7 đến 15- 11) cho DN mua lúa tạm trữ. Các DN thực hiện mua lúa gạo tạm trữ theo cơ chế thị trường và tự chịu trách nhiệm về hiệu quả kinh doanh.
 
Tuy vậy, theo đại diện các địa phương, nếu mua lúa theo giá thị trường thì các DN sẽ không dại gì mua với giá cao. Vả lại, nếu mua theo giá thị trường thì không cần Nhà nước hỗ trợ lãi suất vay, hỗ trợ lãi suất cho DN chắc gì DN sử dụng nguồn vốn này để mua lúa trong dân. Các địa phương cũng yêu cầu Nhà nước nên công  bố giá sàn để người dân không bị thiệt thòi.
 
Ông Trương Thanh Phong, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực VN, cho biết vụ hè thu này chất lượng gạo quá thấp, trong khi thị trường xuất khẩu đòi hỏi gạo phải có chất lượng cao. Vụ hè thu có 3 triệu tấn, tiếp đến là vụ thu đông thêm 800.000 tấn. Trong khi lượng gạo tồn kho của các DN (với giá thu mua cao trước đây) lên đến 1,35 triệu tấn, nếu xuất lúc này sẽ lỗ nặng. Trước tình hình này, hiệp hội chỉ đạo 48 DN thành viên thu mua 1 triệu tấn gạo tạm trữ, với giá thu mua không dưới 3.500 đồng/kg, với giá này DN cầm chắc lỗ nhưng cũng phải thực hiện. Ông Nguyễn Thành Biên cũng đồng ý với giá thu mua 3.500 đồng/kg lúa và yêu cầu các DN phải tiến hành mua ngay để tránh tình trạng giá lúa giảm thêm.
 

Nhiều mặt hàng chủ lực giảm

 
Theo báo cáo của Bộ Công Thương về tình hình xuất khẩu 6 tháng đầu năm có tăng so với cùng kỳ, với tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 32,47 tỉ USD, tăng 17% so với cùng kỳ. Tuy vậy, trong đó, kim ngạch xuất nhiều nhóm hàng chủ lực đang bị giảm như gạo 1,73 tỉ USD (giảm 7,2%), cà phê 921 triệu USD (giảm 11,2% về lượng và giảm 16,6% về giá trị), cao su 656 triệu USD (giảm 5,3%).
NGUYỄN HẢI