"Lá chắn thép" trên biển

Trải qua 60 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành (9.7.1966 - 9.7.2026), Lữ đoàn 171, Vùng 2 Hải quân đã lập nhiều chiến công hiển hách. Từ những chiến hạm săn ngầm trong khói lửa chiến tranh đến lực lượng nòng cốt bảo vệ chủ quyền vùng biển, thềm lục địa phía Nam hôm nay, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 171 luôn phát huy truyền thống Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân.

Xứng danh đơn vị Anh hùng

Ngày 9-7-1966, Trung đoàn 171 (nay là Lữ đoàn 171) được thành lập, đánh dấu sự ra đời của lực lượng tàu tuần tiễu, săn ngầm của Hải quân nhân dân Việt Nam. Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ, lập nhiều chiến công xuất sắc.

Đầu năm 1967, thực hiện chỉ thị của Bộ Tư lệnh Hải quân, các tàu tuần tiễu của Trung đoàn 171 được điều động lên sông Hồng, tham gia bảo vệ thủ đô Hà Nội trước âm mưu đánh phá bằng đường không và đường thủy của đế quốc Mỹ.

Trong điều kiện vừa chiến đấu vừa cơ động, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã thể hiện bản lĩnh kiên cường, quyết tâm bảo vệ các mục tiêu trọng yếu và tuyến giao thông huyết mạch của miền Bắc. Đặc biệt, trong cuộc đấu tranh chống phong tỏa đường biển giai đoạn 1972-1973, Trung đoàn 171 được giao nhiệm vụ chủ trì hiệp đồng với các lực lượng Hải quân rà phá thủy lôi, bom từ trường do Mỹ thả xuống các cửa sông, luồng lạch và hải cảng miền Bắc. Cán bộ, chiến sĩ tàu săn ngầm đã không quản hiểm nguy, trực tiếp rà phá hàng ngàn quả thủy lôi, mở thông các tuyến hàng hải trọng điểm tại Hải Phòng, Quảng Ninh, bảo đảm giao thông vận tải trên biển và dẫn dắt an toàn nhiều lượt tàu vận tải trong nước, quốc tế ra vào cảng.

Sau Hiệp định Paris năm 1973, Trung đoàn 171 tiếp tục thực hiện nhiệm vụ giám sát hoạt động rà quét thủy lôi của Hải quân Mỹ trên vùng biển miền Bắc, duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo và an ninh ven biển. Mùa xuân năm 1975, Trung đoàn 171 tham gia đội hình tiến công hướng biển của Quân chủng Hải quân, phối hợp giải phóng và tiếp quản nhiều căn cứ hải quân, quân cảng của chính quyền Sài Gòn tại Đà Nẵng, Quy Nhơn, Nha Trang, Cam Ranh và các mục tiêu chiến lược khác.

Sau ngày đất nước thống nhất, đơn vị tiếp tục rà quét thủy lôi, bảo đảm thông luồng hàng hải và tham gia chiến đấu bảo vệ chủ quyền vùng biển Tây Nam, góp phần giải phóng đảo Thổ Chu trước sự xâm lấn của lực lượng Khmer Đỏ.

Những chiến công trong chiến tranh đã hun đúc nên bản lĩnh, ý chí và truyền thống vẻ vang của lớp lớp cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 171. Những người lính tàu săn ngầm luôn sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao, xứng danh đơn vị Anh hùng.

Biểu tượng sáng ngời về lòng trung thành

Bước vào thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nhiệm vụ của Lữ đoàn 171 ngày càng nặng nề nhưng cũng hết sức vẻ vang.

Lữ đoàn được giao quản lý, bảo vệ vùng biển rộng lớn trên 300.000 km², từ mũi Ba Kiệm đến cửa Gành Hào, bao gồm khu vực các nhà giàn DK1, các công trình dầu khí và vùng biển tiếp giáp Indonesia, Malaysia. Đây là địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh và kinh tế biển của đất nước.

Trên vùng biển ấy, những con tàu mang phiên hiệu 171 ngày đêm tuần tra, tuần tiễu, trở thành "lá chắn thép" bảo vệ chủ quyền, bảo vệ các hoạt động khai thác dầu khí, giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển kinh tế biển. Với đặc thù là lực lượng tàu săn ngầm, Lữ đoàn 171 đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng như tìm kiếm, phát hiện, bám sát và tiêu diệt tàu ngầm đối phương; bảo đảm cho tàu ngầm ta triển khai và trở về căn cứ an toàn; hộ tống chống ngầm cho các đoàn tàu vận tải, tàu đổ bộ và các lực lượng tác chiến trên biển; đồng thời phát hiện, vô hiệu hóa các hoạt động phá hoại của đối phương trên hướng biển.

Trong dòng chảy lịch sử hào hùng, những tấm gương anh dũng hy sinh trên thềm lục địa phía Nam đã trở thành biểu tượng sáng ngời về lòng trung thành, ý chí và tinh thần trách nhiệm của người lính Hải quân.

Tháng 12-1990, cơn bão số 10 đánh sập nhà giàn DK1/6 Phúc Nguyên. Trong hoàn cảnh vô cùng khắc nghiệt, cán bộ, chiến sĩ vẫn kiên cường bám trụ, giữ vững vị trí đến phút cuối cùng. Cơn bão dữ đã cướp đi sinh mạng thượng úy Nguyễn Hữu Quảng, Phó Chỉ huy trưởng về chính trị; thượng úy chuyên nghiệp Lê Đức Là - quân y sĩ và trung sĩ Hồ Văn Hiền - chiến sĩ cơ điện. Sự hy sinh của các anh đã trở thành biểu tượng bất tử về ý chí giữ biển của người chiến sĩ Hải quân.

Vào cuối năm 1998, cơn bão số 5 (Faith) tiếp tục thử thách ý chí người lính nhà giàn DK1. Nhà giàn DK1/2A Phúc Nguyên bị sóng dữ đánh đổ, đại úy Vũ Quang Chương, Chỉ huy trưởng nhà giàn, đã bình tĩnh chỉ huy bộ đội tổ chức thoát hiểm, là người rời nhà giàn cuối cùng sau khi bảo đảm đồng đội được sơ tán an toàn. Anh đã nhường áo phao cho đồng đội, sau đó cùng với chuẩn úy Lê Đức Hồng - nhân viên radar, chuẩn úy Nguyễn Văn An - nhân viên cơ điện - anh dũng hy sinh giữa biển khơi. Danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân được truy tặng cho đại úy Vũ Quang Chương là sự tri ân, nhắc nhở chúng ta về sự cống hiến, anh dũng hy sinh của người lính Hải quân trong thời bình.

Trải qua 60 năm xây dựng và trưởng thành, Lữ đoàn 171 có 8 tập thể và 5 cá nhân được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân; 158 cán bộ, chiến sĩ anh dũng hy sinh trong khi thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Những hy sinh ấy đã góp phần tô thắm truyền thống vẻ vang của đơn vị và làm nên những giá trị bền vững của người lính Hải quân nhân dân Việt Nam.