“Làn gió mới” ở vùng đất núi lửa Nam Đà

Nếu khai thác đúng hướng, Nam Đà sẽ có thêm động lực phát triển bền vững.

Một buổi sáng cuối năm, trong căn phòng làm việc còn khá chật của UBND xã Nam Đà, tỉnh Lâm Đồng, Chủ tịch UBND xã Ngô Xuân Đông vừa xem lại hồ sơ tồn đọng vừa chậm rãi kể về những ngày đầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Giọng ông không cao, không nhiều con số, mà đều đều, như cách người ta nhắc lại một chặng đường nhiều lo toan nhưng cũng lắm niềm vui.

"Thời điểm 1-7-2025, khi xã mới chính thức đi vào hoạt động, thật sự là rất áp lực!" - ông mở đầu câu chuyện.

Xã Nam Đà được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 xã Nam Đà, Đắk Sôr và Buôn Choáh (thuộc huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông cũ). Địa bàn rộng hơn 132 km² với 26 thôn, buôn và hơn 22.500 người dân. Theo ông Đông, sự hợp nhất mở ra không gian phát triển mới nhưng đồng thời đặt chính quyền cơ sở trước hàng loạt bài toán chưa từng có tiền lệ.

Trụ sở xã được xây dựng hơn 30 năm trước, vốn chỉ đủ phục vụ cho một xã. Nay cùng lúc phải bố trí bộ máy của 3 xã hợp nhất, tình trạng quá tải là điều khó tránh. Phòng làm việc thiếu, trang thiết bị chưa đầy đủ, nhiều cán bộ phải dùng chung không gian, làm việc trong điều kiện tạm bợ.

"Cán bộ đông hơn nhưng công việc cũng nhiều hơn rất nhiều" - ông Đông nói. Không chỉ giải quyết nhiệm vụ thường xuyên của cấp xã, bộ máy mới còn phải đảm nhận thêm nhiều chức năng, thẩm quyền trước đây thuộc cấp huyện, cấp tỉnh. Trong khi đó, cán bộ được điều chuyển từ nhiều nơi, trình độ và kinh nghiệm không đồng đều, buộc phải vừa làm vừa học, vừa điều chỉnh cách phối hợp.

Có những ngày, lãnh đạo xã gần như không có khái niệm giờ giấc. "Hết giờ hành chính, anh em vẫn ngồi lại để bàn cho thông việc, để hôm sau, người dân lên không phải chờ" - ông Đông nhớ lại.

Bộ phận một cửa được ưu tiên củng cố sớm. Từ bổ sung máy móc, đường truyền đến sắp xếp lại quy trình tiếp nhận hồ sơ. Nhưng điều ông Đông nhấn mạnh không phải là thiết bị, mà là thái độ phục vụ. Ông kể: "Có nhiều người dân lớn tuổi, chưa quen nộp hồ sơ trực tuyến. Nếu mình chỉ hướng dẫn qua loa thì họ sẽ nản. Vì vậy, cán bộ phải làm cùng dân, chỉ từng bước".

Không dừng lại ở trụ sở xã, các tổ công tác được phân công xuống tận thôn, buôn, vừa tuyên truyền vừa hướng dẫn người dân thao tác trên môi trường số. Cách làm này tốn thời gian nhưng hiệu quả rõ rệt.

Chỉ sau nửa năm, xã Nam Đà đã tiếp nhận hơn 4.000 hồ sơ các loại, trong đó gần 92% là hồ sơ trực tuyến. Đáng chú ý, 100% hồ sơ được giải quyết, gần 99% đúng và trước hạn. "Những con số này cho thấy chính quyền địa phương 2 cấp không làm khó dân như nhiều người từng lo ngại" - ông Đông quả quyết.

Nhắc đến những kỷ niệm đáng nhớ, chủ tịch xã kể về trường hợp ông La Văn Sáng - thương binh hạng 1/4, tuổi cao, sức khỏe yếu. Khi biết ông không thể đi lại để làm thủ tục ủy quyền nhận chế độ, cán bộ xã đã chủ động đến tận nhà hỗ trợ.

"Không riêng gì trường hợp đó. Với người già, người bệnh, chúng tôi xác định phải đến với dân chứ không chờ dân đến với mình" - ông Đông chia sẻ.

Theo ông, chính những việc tưởng như rất nhỏ ấy lại giúp người dân cảm nhận rõ hơn tinh thần của mô hình chính quyền mới: gần dân, sát dân và vì dân.

Cuối tháng 11-2025, mưa lũ lịch sử xảy ra trên địa bàn xã Nam Đà. Hàng trăm căn nhà bị ngập, đời sống người dân đảo lộn. "Lúc đó, nếu bộ máy không vận hành thông suốt thì rất dễ rối. Chính quyền xã vừa huy động lực lượng cứu hộ vừa tổ chức sơ tán dân, đồng thời kết nối các tổ chức, cá nhân để kịp thời hỗ trợ nhu yếu phẩm. Trong đợt lũ ấy, trường hợp gia đình ông Phương Văn Chiến ở thôn Thanh Sơn khiến nhiều người không khỏi trăn trở.

Cả ông Chiến và con gái đều bị khuyết tật nặng, căn nhà cấp 4 bị sập hoàn toàn. "Khi nghe báo cáo, tôi nghĩ ngay nếu không lo được chỗ ở cho họ thì mọi hỗ trợ khác cũng không trọn vẹn" - ông Đông kể.

Xã đã bố trí đất ở từ quỹ tái định cư, đồng thời kêu gọi cán bộ, người dân chung tay đóng góp tiền của, ngày công. Hơn một tháng sau, căn nhà mới được hoàn thành. "Nhìn gia đình họ dọn vào nhà mới, tập thể cán bộ trong xã ai cũng thấy ấm lòng" - chủ tịch xã nói.

Câu chuyện của Chủ tịch UBND xã Nam Đà khép lại khi ngoài sân trụ sở, người dân vẫn ra vào làm thủ tục hành chính. Những chuyển động không ồn ào nhưng đủ để cảm nhận một "làn gió mới" đang lan tỏa ở vùng đất núi lửa, nơi chính quyền cơ sở đang từng ngày chứng minh rằng đổi mới bắt đầu từ sự tận tâm và niềm tin của người dân.