Lao đao vì giá trứng giảm sâu

Các trang trại chăn nuôi gà đẻ quy mô lớn đang lỗ hàng tỉ đồng mỗi ngày. Để duy trì hoạt động, nhiều trang trại phải giảm đàn, trông chờ giá trứng tăng trở lại.

Lỗ 500-800 đồng/trứng

Theo tìm hiểu của phóng viên, thị trường trứng gà đang bị khủng hoảng cục bộ. Một số tập đoàn chăn nuôi nhập đàn gà đẻ cùng lúc mà không rải vụ, dẫn đến dư thừa nguồn cung trứng. Ngoài ra, trong những tháng cuối năm ngoái, khi thị trường Campuchia "hút" mặt hàng trứng, nhiều người đổ xô tăng đàn, góp phần đẩy nguồn cung lên cao vào thời điểm này.

Nguồn trứng tồn kho của các tập đoàn chăn nuôi hiện có giá bán ra chỉ 1.200 - 1.300 đồng/trứng, thậm chí loại tồn kho cũ hơn có giá xả hàng còn 500 - 600 đồng/trứng. Nhiều người thu mua nguồn trứng cũ này mang ra lề đường, chợ dân sinh bán với giá 900 - 1.000 đồng/trứng. Cũng bởi trứng tồn kho được đẩy ra tiêu thụ với giá rẻ nên các trại chăn nuôi buộc phải giảm giá trứng mới để cạnh tranh. Trong đó, trứng cỡ lớn chỉ còn 1.400 đồng, cỡ trung 1.000 đồng, cỡ nhỏ 600 đồng/trứng.

Đáng nói hơn là giá thành sản xuất trứng hiện nay khoảng 1.800 - 1.950 đồng/trứng, cao hơn mức đáng kể so với giá bán. Tính sơ bộ, người chăn nuôi đang lỗ khoảng 800 đồng mỗi trứng. Số lỗ càng tăng cao khi quy mô sản xuất càng lớn, gây áp lực lớn đối với người chăn nuôi.

Ông Lê Văn Hòa - chủ trại hơn 1 triệu con gà đẻ tại xã Chợ Gạo, tỉnh Đồng Tháp - cho biết mỗi ngày lỗ đến 700 - 800 triệu đồng nên phải xả đàn sớm khi gà mới đẻ được 8 tháng, thay vì xả đàn sau chu kỳ đẻ 12 - 15 tháng như thông lệ. Ông cũng chủ động không nhập gà con hậu bị bởi không còn khả năng bù lỗ, khi chỉ 3 tháng qua đã lỗ tới hàng chục tỉ đồng.

"Phải đến cuối năm nay mới có hy vọng giá trứng tăng trở lại sau khi trại chăn nuôi không còn khả năng duy trì hoạt động, dẫn đến nguồn trứng thiếu hụt. Tuy nhiên, khi đó sẽ chỉ có các tập đoàn hưởng lợi nhờ có chuỗi cung ứng khép kín, trụ được qua thời điểm khó khăn này" - ông Hòa nêu thực tế.

Với giá thành chăn nuôi lên đến 2.200 đồng/trứng do giá cám tăng nhiều đợt, trại gà đẻ 300.000 con của ông Nguyễn Văn Ngà (tỉnh Lâm Đồng) đang ghi nhận mức lỗ 500 đồng/trứng. Để giảm thiệt hại, bên cạnh thải đàn sớm, trại của ông cũng thải loại thêm những con gà mái không đẻ được hoặc đẻ không đều, nhằm tiết kiệm chi phí chăn nuôi.

Ngăn cạnh tranh không lành mạnh

Thực tế, những hộ chăn nuôi gà đẻ quy mô nhỏ lẻ với số lượng 5.000 - 10.000 con có thể cầm cự đến chu kỳ thải loại rồi tạm ngưng nuôi, bỏ trống chuồng. Còn những trại chăn nuôi quy mô lớn buộc phải duy trì vận hành để tránh hư hỏng chuồng trại, thiết bị và xoay vòng vốn để trả lãi ngân hàng, đáo hạn nợ.

Bà Lâm Thúy Ái, Tổng Giám đốc Công ty CP Mebi Farm, bày tỏ bức xúc trước tình trạng trứng gà giá rẻ bán tràn lan trên thị trường. Theo bà, phần lớn trong số này là trứng "cận date" hoặc đã hết hạn sử dụng. Nhiều lô trứng không còn bảo đảm chất lượng hoặc độ tươi đáng lẽ phải bị tiêu hủy hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng, nhưng lại được đem bán dưới dạng hàng thanh lý giá rẻ để đưa tới tay người tiêu dùng. Điều này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị trường trứng và quyền lợi của người tiêu dùng. Đồng thời, tạo ra môi trường cạnh tranh thiếu lành mạnh, khiến người tiêu dùng hiểu lầm rằng nhà sản xuất "ăn dày", còn nhà bán lẻ đẩy giá để hưởng lợi cao.

Thông tin chi phí sản xuất trứng đã tăng khoảng 35% so với trước đây, bà Ái cũng cho biết những doanh nghiệp làm ăn bài bản không dám cắt giảm chất lượng để hạ giá thành, bởi nếu các chỉ tiêu chất lượng xuống dưới ngưỡng quy định có thể bị xem là sản xuất hàng giả. Trong khi đó, hàng kém chất lượng vẫn xuất hiện tràn lan trên thị trường. Các doanh nghiệp sản xuất trứng sạch rất khó duy trì hoạt động nếu không được hỗ trợ trực tiếp về thuế, phí và chi phí kiểm nghiệm. "Đồng thời cần tăng cường kiểm soát hàng trôi nổi để tránh cạnh tranh bất bình đẳng với sản phẩm đạt chuẩn" - bà Ái kiến nghị.

Ông Trương Chí Thiện, Tổng Giám đốc Công ty CP Thực phẩm Vĩnh Thành Đạt, cho biết hiện trứng gà cỡ lớn (từ 60 g/trứng trở lên) đã tiêu thụ ổn định hơn nhưng trứng gà nhỏ vẫn rất khó bán. Ông cho rằng một trong những nguyên nhân chính khiến giá trứng giảm sâu là bởi thị trường Việt Nam chủ yếu tiêu thụ trứng tươi với thời hạn sử dụng ngắn, trong khi số lượng doanh nghiệp chế biến trứng còn ít và quy mô hạn chế. Vì vậy, khi sản lượng tăng mạnh sẽ dễ dẫn tới tình trạng dư cung.

Theo ông Thiện, trên thế giới, trứng được chế biến thành nhiều sản phẩm như trứng lỏng, bột trứng... để cung cấp cho các nhà máy thực phẩm. Tuy nhiên, sản lượng dư thừa của Việt Nam lại chỉ xuất hiện theo chu kỳ ngắn, không đủ để duy trì hoạt động liên tục của một nhà máy sản xuất bột trứng. "Mặt khác, chi phí đầu tư cho lĩnh vực này rất lớn, trong khi nguồn cung bột trứng nhập khẩu từ Ấn Độ và Ukraine hiện có giá khá rẻ, khiến các nhà máy trong nước khó cạnh tranh nếu mua nguyên liệu ở thời điểm bình thường" - ông Thiện phân tích khó khăn.