MỆNH LỆNH TỪ TRÁI TIM (*): Quyết tâm hoàn thành mục tiêu

Sáng 25-6, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà - Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo 515 quốc gia) - chủ trì hội nghị sơ kết thực hiện nhiệm vụ 6 tháng đầu năm 2026; triển khai phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm của Ban Chỉ đạo. Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại trụ sở Chính phủ, kết nối với 34 địa phương và 7 quân khu.

Đã quy tập 1.255 hài cốt liệt sĩ

Theo báo cáo của Bộ Quốc phòng, trong 6 tháng đầu năm 2026, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tiếp tục được triển khai mạnh mẽ. Bộ Quốc phòng duy trì hoạt động của 24 đội tìm kiếm, quy tập tại Lào, Campuchia và trong nước.

Đến nay, các đơn vị đã tìm kiếm, quy tập được 1.255 hài cốt liệt sĩ, trong đó có 314 hài cốt trong nước, 173 hài cốt tại Lào, 768 hài cốt tại Campuchia và 3 mộ tập thể tại Tuyên Quang. Việc rà phá bom mìn, vật nổ cũng được đẩy nhanh với diện tích hơn 5.742 ha, đạt trên 25% kế hoạch; riêng khu vực lõi Vị Xuyên - Tuyên Quang đạt gần 59%.

Cùng với tìm kiếm, quy tập, việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ được xác định là nhiệm vụ then chốt nhằm xác định danh tính bằng công nghệ ADN.

Theo Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, bộ đã ban hành quy trình kỹ thuật về lấy mẫu, vận chuyển, bàn giao, bảo quản, lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ; tổ chức tập huấn trên toàn quốc. Đến nay, 7 quân khu đã hoàn thành tổ chức làm trước, lấy mẫu đối với hơn 15.400 mộ liệt sĩ; thành lập 297 tổ, đội lấy mẫu với hơn 3.600 cán bộ, nhân viên tham gia. Các đơn vị liên quan đã thu, lưu trữ 93.464 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ, trong đó hơn 53.000 mẫu đã được phân tích và đồng bộ vào cơ sở dữ liệu.

Bộ Công an cũng triển khai đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin; phối hợp với các chuyên gia nghiên cứu, hoàn thiện tiêu chuẩn kỹ thuật về thu thập, bảo quản mẫu sinh phẩm. Bộ Công an còn xây dựng đề án mở rộng tàng thư ADN, nâng cao năng lực giám định ADN phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đang được triển khai đồng bộ giữa các ngành, địa phương. Đến nay, các đơn vị giám định ADN đã tổ chức tiếp nhận 8.157 mẫu hài cốt liệt sĩ từ các địa phương. Viện Pháp y Quân đội đã giám định 92 mẫu (trong đó 20 mẫu có kết quả giải trình tự gien).

Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia phối hợp với Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng triển khai kế hoạch thu thập, rà soát, xác minh, bổ sung, đính chính 559 mộ liệt sĩ, an táng trong Nghĩa trang Liệt sĩ Lộc Bình (tỉnh Lạng Sơn), Nghĩa trang Liệt sĩ Quảng Uyên (tỉnh Cao Bằng) bằng phương pháp thực chứng.

Cùng với đó, việc xây dựng cơ sở dữ liệu về liệt sĩ, mộ liệt sĩ, nghĩa trang liệt sĩ và dữ liệu ADN đang được đẩy nhanh theo hướng "đúng, đủ, sạch, sống". Văn phòng Ban Chỉ đạo 515 quốc gia phối hợp với Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) hoàn thành đưa vào khai thác phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ và phần mềm theo dõi tiến độ, kết quả Chiến dịch 500 ngày đêm…

Nhiệm vụ chính trị đặc biệt

Tại hội nghị, báo cáo về tình hình triển khai ở TP HCM, ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND thành phố, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 TP HCM - cho biết thành phố xác định công tác tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thể hiện trách nhiệm, sự tri ân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, việc đẩy nhanh tiến độ lấy mẫu ADN được xem là bước quan trọng nhằm phục vụ công tác đối chiếu, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, từng bước trả lại tên tuổi cho những người đã hy sinh nhưng chưa được xác định thông tin. Cùng với việc lấy mẫu ADN, TP HCM đang tích cực thu thập thông tin, xác minh, khảo sát thực địa, tìm kiếm các khu vực có khả năng còn mộ tập thể liệt sĩ. Trên cơ sở chỉ đạo của Ban Chỉ đạo 515 quốc gia, Ban Chỉ đạo 515 TP HCM đã rà soát các hồ sơ, tư liệu lưu trữ, đối chiếu thông tin, gặp gỡ nhân chứng, các tổ chức, cá nhân liên quan để từng bước làm rõ các địa điểm nghi vấn…

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt thiêng liêng, thể hiện sâu sắc đạo lý "uống nước nhớ nguồn", "đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc ta. Phó Thủ tướng ghi nhận Ban Chỉ đạo 515 các cấp đã được kiện toàn, hoạt động nền nếp hơn, phương pháp chỉ đạo có nhiều đổi mới. Nhiều quân khu và địa phương đã thể hiện rõ sự quyết liệt, chủ động trong triển khai nhiệm vụ. Một số đơn vị, địa phương được đánh giá cao như Quân khu 2, 3, TP HCM, Tuyên Quang… đã có cách làm sáng tạo, hiệu quả.

Đặc biệt, Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" đã đạt kết quả bước đầu quan trọng. Trong đó, quy tập được 1.255 hài cốt liệt sĩ; thu nhận gần 1.000 mẫu hài cốt để giám định ADN.

Phó Thủ tướng đề nghị toàn hệ thống chính trị dồn sức cho chiến dịch này, bởi "chậm ngày nào là có lỗi với lịch sử, với liệt sĩ và thân nhân liệt sĩ". Từ nay đến cuối năm, phấn đấu tìm kiếm, quy tập khoảng 3.000 hài cốt liệt sĩ; cơ bản hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt chưa xác định thông tin; hoàn thành thu nhận mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ; giám định trên 9.000 mẫu hài cốt. Bên cạnh đó, hoàn thành rà phá bom mìn tại các địa bàn trọng điểm; xây dựng cơ sở dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống", kết nối liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư... 

(Còn tiếp)

______________

(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 22-6