Mô hình "Bà kinh doanh" tại Nhật Bản

Sau khi buộc tạp dề, họ bắt tay vào việc giã thịt heo chiên xù, thái sợi bắp cải.

Với vốn liếng kinh nghiệm làm việc trong các nhà hàng và quán ăn đêm trước đây, bà Masako Taniguchi, 85 tuổi, là đầu bếp chính và cũng là "gương mặt đại diện" của quán. Khi khách rời quán, bà luôn mỉm cười tiễn họ. "Nghe mọi người nói "ngon lắm", tôi thấy rất xứng đáng" - bà Taniguchi bày tỏ.

Quán nói trên do Công ty Ukiha no Takara, trụ sở tại TP Ukiha, tỉnh Fukuoka, lập ra vào năm 2019. Ông Mitsuru Okuma - 45 tuổi, chủ tịch kiêm giám đốc điều hành công ty - cho biết họ đang biến những kỹ năng tích lũy suốt đời của người cao tuổi như nấu nướng, phục vụ, thời trang… thành công việc có trả lương trong các quán cà phê, quầy ẩm thực và lễ hội cộng đồng, góp phần đưa người lớn tuổi - kể cả người mắc chứng sa sút trí tuệ - trở thành trung tâm của kinh tế địa phương.

"Tôi thường nghe họ nói những câu như "chúng tôi không sống được chỉ với lương hưu" hay "chúng tôi không ra ngoài vì không có xe hay không có tiền". Việc người cao tuổi kiếm được tiền và chi tiêu tại địa phương sẽ tạo ra những cộng đồng khu vực năng động" - ông Okuma nói về cơ duyên nảy sinh ý tưởng trên.

Hãng tin Kyodo cho biết cơ hội việc làm đặc biệt khan hiếm với những người trên 75 tuổi ở Nhật Bản, bất kể nhiều người vẫn còn động lực và khả năng làm việc. Hiện có khoảng 50 người cao tuổi ký hợp đồng với công ty Ukiha no Takara, phần lớn là phụ nữ. Sau khi trao đổi với những người tham gia, doanh nghiệp tập trung vào lĩnh vực ăn uống và may mặc. Công ty vận hành nhiều quán cà phê trong tỉnh Fukuoka, đồng thời bán quần monpe (loại quần lao động truyền thống của Nhật Bản) và khoai lang sấy khô qua mạng. "Mô hình "Bà kinh doanh" không phải là phúc lợi xã hội, mà là trao cơ hội" - ông Okuma nói.

Ý tưởng này đang lan rộng ra ngoài Fukuoka và trở thành cảm hứng để cô Moe Oga, 29 tuổi, mở một quầy ăn cho bà của mình tại tỉnh Wakayama. Bà của Oga từng quản lý một quán ăn nhỏ nhưng đã phải đóng cửa tiệm trong đại dịch COVID-19, sau đó mắc chứng sa sút trí tuệ. Oga kể về "Quán bar của bà" mà cô khai trương vào cuối năm ngoái: "Tôi muốn tạo ra một không gian để các thế hệ trò chuyện và truyền cảm hứng cho nhau".

Một "Quán cà phê của bà" khác dự kiến ra mắt vào tháng 3 tới tại tỉnh Kumamoto. Bà Yukiko Tsukamoto - 51 tuổi, quản lý một cơ sở hỗ trợ người cao tuổi ở Kumamoto - nhớ lại những cụ bà, cụ ông tại đây trông trẻ trung hơn hẳn khi tập dượt trông nom một quầy hàng tại lễ hội hồi tháng 10 năm ngoái.