MTTQ hướng về cơ sở, gần dân và vì dân

Đại hội Đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031 với chủ đề "Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển" sẽ diễn ra từ ngày 11 đến 13-5 tại Trung tâm Hội nghị quốc gia, TP Hà Nội. Hơn 1.300 đại biểu, trong đó có 1.138 đại biểu chính thức, sẽ tham dự đại hội.

Tiếp tục phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc

Đây là sự kiện chính trị - xã hội quan trọng, là dấu mốc lịch sử, mở đầu cho nhiệm kỳ vận hành bộ máy với tầm vóc và chặng đường phát triển mới khi các tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ chuyển về trực thuộc MTTQ Việt Nam.

Trong ngày làm việc đầu tiên (11-5), các đại biểu tham dự đại hội sẽ tham gia Lễ viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Lăng Bác; dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ và họp phiên trù bị.

Bước vào ngày làm việc thứ 2 (12-5), đại hội họp phiên toàn thể, nghe báo cáo kết quả ngày làm việc thứ nhất; tiến hành nghi thức khai mạc chính thức; nghe báo cáo chính trị của đại hội; chiếu phim phóng sự về kết quả công tác MTTQ nhiệm kỳ qua và các đại biểu trình bày tham luận.

Trong ngày làm việc này, lãnh đạo Đảng, Nhà nước sẽ phát biểu chỉ đạo đại hội. Tiếp đó, các đại biểu sẽ thảo luận, thông qua đề án nhân sự; hiệp thương cử Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa XI.

Trong ngày làm việc thứ 3 (13-5), đại hội tiến hành phiên bế mạc. Các ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa XI ra mắt đại hội...

Ông Nguyễn Tiến Dĩnh - Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ - cho rằng MTTQ phải thực sự hướng về cơ sở, sát dân và gần dân hơn. Mọi vấn đề của người dân phải được MTTQ nắm bắt kịp thời để phản ánh, xây dựng chính sách phù hợp tâm tư, nguyện vọng. "Công tác giám sát, phản biện xã hội cũng cần thực hiện nghiêm túc, bài bản, nâng cao chất lượng để đáp ứng yêu cầu của nhân dân" - ông nhìn nhận.

Theo ông Vũ Văn Tiến, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, trong mọi tiến trình lịch sử cách mạng Việt Nam, MTTQ luôn là cầu nối vững chắc giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân. Đại hội XI là dấu mốc quan trọng, điểm khởi đầu, mở ra giai đoạn phát triển mới của MTTQ Việt Nam. Đây cũng là thời điểm đặt ra yêu cầu phải nâng cao hơn nữa vai trò nòng cốt chính trị của MTTQ trong xây dựng, củng cố và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, thực sự trở thành "điểm tựa niềm tin" của nhân dân.

Ông Tiến cho rằng thực tế hiện nay đòi hỏi đội ngũ cán bộ MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội phải thật sự gần dân, sát dân, trọng dân, hiểu dân, vì dân. Đội ngũ này cần có bản lĩnh chính trị vững vàng, kỹ năng đối thoại, khả năng thuyết phục, tinh thần trách nhiệm để bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân.

Hoạt động của MTTQ cũng cần chuyển từ phong trào hình thức sang những hành động chạm tới đời sống nhân dân. Từ việc nắm bắt tình hình theo lối truyền thống sang ứng dụng chuyển đổi số, dữ liệu xã hội số..., MTTQ cần lắng nghe nhanh hơn, thấu hiểu sâu hơn tâm tư, nguyện vọng, tình cảm, để phản ánh kịp thời tiếng nói của nhân dân.

Đổi mới mạnh mẽ

Ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, cho hay điểm đáng chú ý tại Đại hội XI là tư duy đổi mới mạnh mẽ theo hướng "lấy người dân làm trung tâm". Nhiều nội dung liên quan chuyển đổi số, xây dựng "Mặt trận số", đổi mới phương thức tập hợp nhân dân, tăng cường đối thoại, lắng nghe ý kiến từ cơ sở... được nghiên cứu, hoàn thiện để đưa vào chương trình hành động nhiệm kỳ mới. Thêm một điểm mới là sử dụng mạnh mẽ công nghệ vào công tác tổ chức khi lần đầu tiên, ứng dụng "Đại hội XI - MTTQ Việt Nam" với nhiều tính năng hữu ích được đưa vào hoạt động.

Đặc biệt, điểm mới của Dự thảo Báo cáo chính trị là 7 chương trình hành động của nhiệm kỳ tới. Trong đó, tiếp tục kế thừa và phát huy 6 chương trình hành động nhiệm kỳ 2024-2029; đồng thời bổ sung chương trình "Tham gia phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, xây dựng xã hội số; đẩy mạnh chuyển đổi số trong hệ thống MTTQ Việt Nam".

Về đề án nhân sự, dự kiến số lượng ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa XI là 405 người; số lượng ủy viên Đoàn Chủ tịch là 72 người (tại Đại hội Hiệp thương 70 người). Dự kiến số lượng Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa XI là 12 người; số lượng Phó Chủ tịch không chuyên trách là 8 người.

Theo bà Hà Thị Nga, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, dù số lượng ủy viên Ủy ban MTTQ khóa XI dự kiến không tăng so với khóa X, song cơ cấu thành phần có sự chuyển dịch rất đáng kể. Điểm mới cốt lõi là việc gia tăng mạnh mẽ số lượng các chuyên gia, trí thức và cá nhân tiêu biểu trong các thành phần kinh tế. Cụ thể, số lượng nhân sĩ, trí thức và chuyên gia trong các lĩnh vực khoa học kỹ thuật, luật pháp, giáo dục, y tế... dự kiến sẽ tăng thêm 21 người.

Đáng chú ý, lần đầu tiên MTTQ Việt Nam chú trọng mở rộng sự hiện diện của các đại diện từ các tập đoàn kinh tế và doanh nghiệp tư nhân trực tiếp sản xuất tại các địa bàn trọng điểm. Bên cạnh đó, tính dân chủ và sự đa dạng còn được khẳng định qua tỉ lệ người ngoài Đảng tham gia Ủy ban MTTQ dự kiến đạt trên 50% - cho thấy MTTQ Việt Nam luôn là "mái nhà chung" rộng mở của mọi tầng lớp nhân dân.