Mỹ - Iran: Hy vọng mới từ đề xuất 14 điểm

Iran đang xem xét đề xuất của Mỹ về việc chấm dứt xung đột giữa lúc nỗ lực ngoại giao tiếp tục được xúc tiến thông qua nước trung gian Pakistan.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Pakistan Tahir Andrabi ngày 7-5 cho biết nước này kỳ vọng vào một thỏa thuận sớm giữa Mỹ và Iran. Quan chức này từ chối đưa ra mốc thời gian cụ thể, cũng như không tiết lộ về chi tiết các nỗ lực ngoại giao đang diễn ra. Thay vào đó, ông nhấn mạnh Pakistan vẫn giữ thái độ tích cực, lạc quan và hy vọng các bên sẽ sớm đạt được giải pháp.

Nhận định lạc quan về tiến trình đàm phán cũng được Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng hôm 6-5. Nhà lãnh đạo này đánh giá Washington đã có "các cuộc đàm phán rất tốt" với Tehran trong 24 giờ qua và hai bên "rất có thể sẽ đạt được thỏa thuận". Tổng thống Mỹ cũng khẳng định Iran đã đồng ý không sở hữu vũ khí hạt nhân, "cùng một số vấn đề khác", nhưng không đưa ra thêm chi tiết. Ngoài ra, trả lời phỏng vấn đài Fox News, ông Donald Trump bày tỏ niềm tin rằng một thỏa thuận tiềm năng với Iran có thể được hoàn tất trong vòng 1 tuần.

Trước đó, tờ The Wall Street Jornal đưa tin Mỹ và Iran đang làm việc với các nhà trung gian để xây dựng một khuôn khổ nối lại đàm phán nhằm chấm dứt xung đột và mở lại eo biển Hormuz. Các cuộc đàm phán mới có thể bắt đầu tại thủ đô Islamabad - Pakistan vào tuần tới.

Trong khi đó, theo đài ABC News, Mỹ và Iran đang đàm phán về một bản ghi nhớ nhằm phá vỡ thế bế tắc tại eo biển Hormuz, đồng thời thiết lập lộ trình để hai bên hướng tới một thỏa thuận hạt nhân toàn diện hơn. Bản ghi nhớ gồm 14 điểm này đã được Mỹ gửi đến Iran thông qua Pakistan.

Nếu được chấp thuận, văn kiện này sẽ mở ra giai đoạn đàm phán kéo dài 30 ngày. Trong đó, cả hai bên có thể thảo luận các vấn đề then chốt như năng lực hạt nhân của Iran và việc khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz.

Tài liệu cũng bao gồm điều khoản cấm Iran làm giàu uranium trong 10 năm. Theo nguồn tin, thời hạn này đã được rút xuống từ 20 năm trong tiến trình đàm phán cho tới nay.

Các nội dung khác là Iran từng bước nới lỏng việc kiểm soát eo biển Hormuz, đồng thời Mỹ cũng sẽ dần dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran trong vòng 30 ngày; Mỹ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, giải ngân số tài sản Iran đang bị phong tỏa...

Các quan chức Mỹ nhấn mạnh vẫn còn một số vấn đề cần giải quyết, trong đó có yêu cầu của Iran về việc thu phí tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz. Ngoài ra, việc dỡ bỏ các biện pháp hạn chế kinh tế, như lệnh trừng phạt hoặc phong tỏa tài sản, sẽ được thực hiện từng bước và phụ thuộc vào các cơ chế xác minh.