Nâng cao chuỗi giá trị sản phẩm OCOP

Các chủ thể sản phẩm OCOP ở ĐBSCL đang chạy đua với thời gian để tăng cường sản xuất nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường dịp lễ 30-4 và 1-5.

Mở rộng thị trường tiêu thụ

Tại tỉnh Cà Mau những ngày này, các cơ sở sản xuất sản phẩm OCOP luôn nhộn nhịp. Nhân công tất bật làm việc hết công suất để đáp ứng nhu cầu thị trường tăng mạnh trong dịp lễ.

Ông Nguyễn Văn Miên - Giám đốc Kinh doanh HTX Ba khía Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau - cho hay vào đầu tháng 4-2026, HTX đã tăng cường thu mua nguyên liệu từ người dân. Các sản phẩm OCOP được sản xuất nhiều trong dịp này để cung ứng ra thị trường gồm: ba khía trộn sẵn, ba khía muối nước mắm, tôm khô, mắm tôm…

"Nhiều khách quen liên hệ đặt hàng cách đây hơn một tháng nên ngoài số nhân công làm việc cố định, HTX còn thuê thêm lao động thời vụ hỗ trợ mới đủ sản phẩm cung ứng. Tuy thị trường có nhiều biến động nhưng tôi dự báo sức mua của người tiêu dùng đối với các sản phẩm OCOP trong đợt lễ này vẫn tăng nên HTX đã chuẩn bị mỗi loại từ 1 đến 2 tấn" - ông Miên thông tin.

Không chỉ mang hàng hóa tham gia các phiên hội chợ thương mại, ông Miên còn livestream giới thiệu và bán sản phẩm của HTX trên nền tảng mạng xã hội. Ông cho biết: "Với hàng chục ngàn lượt xem mỗi phiên livestream, HTX có trên dưới 200 khách đặt mua sản phẩm hằng ngày. Cách làm này không chỉ duy trì doanh số bán lẻ ổn định mà còn giúp chúng tôi tiếp cận được các khách hàng tiềm năng trong và ngoài nước".

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT) tỉnh Cà Mau, thời gian qua, ngoài việc đẩy mạnh lồng ghép các chương trình, dự án, chính sách hỗ trợ phát triển sản phẩm OCOP, cơ quan chức năng ở địa phương còn giúp nhiều chủ thể từ hộ kinh doanh "nâng cấp" lên HTX hay doanh nghiệp. Đến nay, toàn tỉnh có 330 sản phẩm được công nhận đạt chuẩn OCOP, gồm 2 sản phẩm 5 sao, 74 sản phẩm 4 sao và 254 sản phẩm 3 sao.

Không chỉ tham gia trưng bày, giới thiệu tại hội chợ, nhiều sản phẩm OCOP của Cà Mau còn được quảng bá trên các trang mạng xã hội và phương tiện truyền thông. Nhiều doanh nghiệp, HTX được tạo điều kiện kết nối, ký kết hợp tác với các chuỗi siêu thị trong nước, đồng thời đưa sản phẩm OCOP tiêu biểu tiếp cận những thị trường nước ngoài như: Úc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, EU…

Gắn kết với du lịch sinh thái, làng nghề

Tại tỉnh Vĩnh Long, bà Sơn Thị Đa Ni (ngụ xã Bình Phú) đã khởi nghiệp thành công với sản phẩm nhang sạch. Sau khi tốt nghiệp đại học ngành sư phạm hóa học và hoàn thành chương trình thạc sĩ, bà vừa công tác vừa ấp ủ ý tưởng biến phụ phẩm nông nghiệp thành sản phẩm có giá trị.

"Năm 2021, tôi bắt đầu nghiên cứu quy trình làm nhang. Ban đầu, tôi thất bại khi dùng bột củ nghệ vì khó cháy. Tôi tiếp tục thử nghiệm, kết hợp thân và lá nghệ trắng với nghệ vàng, tạo ra loại nhang cháy đều, mùi thơm dịu, không gây khó chịu" - bà Ni nhớ lại.

Sản phẩm nhang của bà Ni được kiểm nghiệm cho thấy không chứa hóa chất độc hại, an toàn và thân thiện với môi trường. Sản phẩm này dần được thị trường đón nhận, nhất là các spa và cơ sở chăm sóc sức khỏe. Năm 2023, bà quyết định nghỉ việc để tập trung phát triển mô hình sản xuất nhang sạch.

Nhờ hội phụ nữ địa phương hỗ trợ và tận dụng kênh bán hàng trực tuyến, sản phẩm nhang sạch ngày càng phổ biến, đạt chứng nhận OCOP 3 sao, mang lại thu nhập ổn định cho gia đình bà Ni. Chưa dừng lại, bà còn trồng nghệ hữu cơ, phát triển thêm nhiều sản phẩm như bột nghệ và xà bông, góp phần nâng cao giá trị nông sản và tạo hướng đi bền vững.

Theo thống kê, toàn tỉnh Vĩnh Long có trên 1.100 sản phẩm đạt chuẩn OCOP của hơn 660 chủ thể doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác và hộ kinh doanh. Ông Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long, cho rằng để thúc đẩy phát triển sản phẩm OCOP, cần đặt trong bối cảnh liên kết vùng và mở rộng thị trường tiêu thụ. Khi hạ tầng thương mại và logistics ngày càng hoàn thiện, sản phẩm OCOP của Vĩnh Long không chỉ dừng lại ở thị trường địa phương mà còn có thể vươn ra toàn vùng ĐBSCL và nhiều tỉnh, thành trên cả nước.

"Việc gắn kết sản phẩm OCOP với du lịch sinh thái, làng nghề truyền thống cũng được xem là hướng đi hiệu quả. Khi kết hợp với du lịch, sản phẩm OCOP không chỉ là hàng hóa mà còn trở thành một phần văn hóa đặc trưng của địa phương, qua đó gia tăng giá trị và tạo đầu ra bền vững hơn cho người sản xuất" - ông Tuấn nhìn nhận.

Tại TP Cần Thơ, đến nay, 903 sản phẩm của 454 chủ thể đã được công nhận đạt chuẩn OCOP. Trong đó, 4 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao, 242 sản phẩm 4 sao và 657 sản phẩm 3 sao. Theo ông Trần Phú Lộc Thành, Phó Giám đốc Sở NN-MT TP Cần Thơ, để nâng cao chuỗi giá trị và nhận diện thương hiệu sản phẩm OCOP, sở đã tham mưu cho UBND thành phố nhiều giải pháp.

"Cần Thơ cần phát triển vùng nguyên liệu và nâng cao chất lượng sản phẩm OCOP; chuẩn hóa quy trình sản xuất, bảo đảm tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, chất lượng; khuyến khích ứng dụng khoa học - công nghệ, kỹ thuật cao vào sản xuất, chế biến. Các chủ thể cần xây dựng câu chuyện sản phẩm độc đáo, đậm đà bản sắc địa phương; tăng cường đưa những sản phẩm OCOP này lên các sàn thương mại điện tử" - ông Thành nhấn mạnh