Ngày đầu thi tốt nghiệp THPT: Đề phân hóa cao, dự kiến phổ điểm 6-7

Ngay sau khi kết thúc môn thi ngữ văn sáng 11-6, cô Văn Trịnh Quỳnh An, giáo viên ngữ văn Trường THPT Gia Định (TP HCM), đánh giá đề thi năm nay không đánh đố, lắt léo câu chữ nhưng không dễ, tính phân hóa khá cao.

Đề văn hướng tới tư duy đổi mới, sáng tạo

Theo cô Quỳnh An, ở phần đọc hiểu (4 điểm), ngữ liệu được lựa chọn là văn bản nghị luận bàn về phát minh máy in của Gutenberg và vai trò của công nghệ trong việc lan tỏa tri thức. Đây là một văn bản hay, thú vị, có tính gợi mở. Các câu hỏi được thiết kế theo hướng tăng dần mức độ nhận thức: Nhận biết - thông hiểu - vận dụng. Nhìn một cách khách quan, phần đọc hiểu không phải quá khó.

Trong khi đó, phần viết (6 điểm) cũng thể hiện rõ tinh thần đổi mới. Câu nghị luận xã hội (2 điểm), thay vì những chủ đề quen thuộc như ước mơ, nghị lực hay cống hiến, đề đặt ra câu hỏi: "Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam?". Đây là vấn đề mang tính thời sự, hướng người học đến tư duy đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, khoa học - công nghệ và trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc tạo ra những đột phá cho đất nước.

Điểm đáng chú ý nhất của đề thi ngữ văn là câu nghị luận văn học (4 điểm). Bài thơ "Những chiếc lá" của nhà thơ Nguyễn Đình Thi là ngữ liệu ngoài sách giáo khoa, đúng định hướng mà Bộ GD-ĐT công bố từ nhiều năm nay. Bài thơ không khó về ngôn từ nhưng giàu tính biểu tượng và chiều sâu suy tưởng. Ngoài ra, thơ văn xuôi của Nguyễn Đình Thi chưa bao giờ là dễ hiểu bởi nhiều tầng sâu triết lý. Thể thơ cũng mới lạ và khó với thí sinh lần đầu tiếp cận.

Hình ảnh những chiếc lá xuất hiện xuyên suốt tác phẩm không chỉ là đối tượng miêu tả của thiên nhiên mà còn trở thành biểu tượng cho hành trình cống hiến của con người. Từ khi còn xanh trên cành, che mát cho đời, đến lúc rụng xuống, được nhặt về nhóm lửa sưởi ấm mái nhà, những chiếc lá vẫn tiếp tục mang lại giá trị. Đó là một triết lý nhân sinh đẹp đẽ về sự cho đi, về ý nghĩa của một đời sống hữu ích.

Tuy nhiên, chính chiều sâu ấy cũng khiến bài thơ trở thành một thách thức đối với thí sinh. Nếu chỉ dừng lại ở việc kể lại hình ảnh lá rụng, nhặt lá, đốt lửa, bài viết sẽ khó đạt điểm cao. Muốn làm tốt, thí sinh phải nhận ra tầng nghĩa biểu tượng, và thông điệp nhân văn mà tác giả gửi gắm.

Cô Trịnh Thu Tuyết - giáo viên ngữ văn, Hệ thống Giáo dục Hocmai - ấn tượng với câu 5 khi yêu cầu thí sinh trình bày suy nghĩ về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) như thế nào để tạo nên sự "cộng hưởng trí tuệ" trong bối cảnh có những đột phá về khoa học - công nghệ hiện nay. Câu hỏi này vừa thể hiện tư duy khái quát, vừa mang tính cập nhật với những vấn đề rất mới mẻ, thiết thực của thời công nghệ số, có ý nghĩa thực tiễn với việc học tập và cuộc sống hằng ngày của thí sinh. Đây cũng là vấn đề khá quen thuộc được đặt ra trong nhà trường phổ thông những năm gần đây.

Thầy Võ Minh Nghĩa - thành viên Hội đồng Bộ môn Ngữ văn TP HCM, Tổ trưởng chuyên môn Ngữ văn Cụm chuyên môn số 6 THPT, công tác tại Trường THPT Nguyễn Du - nhận xét đề thi ngữ văn năm 2026 rõ ràng là một bước tiến của Bộ GD-ĐT trong việc đặt thí sinh vào "kỷ nguyên vươn mình" khi tăng độ khó lên đáng kể. Đề thi năm nay hoàn toàn nhắm vào thực lực của thí sinh, vào tri thức và cả quá trình rèn luyện, chứ không đơn thuần may rủi là có thể làm được bài.

Nhiều giáo viên dự đoán phổ điểm môn văn sẽ tập trung ở khoảng 6-7. Thí sinh khá, giỏi ở bộ môn ngữ văn có thể thể hiện khả năng cảm thụ văn học, do đó phần viết sẽ phân hóa khá rõ rệt.

Câu hỏi đề toán tích hợp, đa dạng

Theo đánh giá của các giáo viên Tổ toán Hệ thống giáo dục Hocmai, đề thi môn toán chiều 11-6 có tính phân hóa rõ nét.

Hệ thống câu hỏi đa dạng về dạng thức và cấp độ tư duy, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đánh giá năng lực thí sinh. Để đạt kết quả tốt, thí sinh không chỉ cần nắm vững kiến thức, kỹ năng mà còn phải có khả năng vận dụng kiến thức vào các tình huống thực tiễn.

Đáng chú ý, các câu hỏi dạng đúng/sai và trắc nghiệm trả lời ngắn tiếp tục phát huy vai trò trong việc đánh giá năng lực đọc hiểu, tư duy logic và kỹ năng giải quyết vấn đề của thí sinh. Đây được xem là một trong những điểm nhấn của đề thi theo định hướng đổi mới, góp phần nâng cao hiệu quả đánh giá toàn diện năng lực người học, thay vì chỉ kiểm tra khả năng ghi nhớ kiến thức.

Điểm nổi bật của đề thi toán là các câu hỏi có yếu tố tích hợp, sử dụng bối cảnh có ý nghĩa gắn với hình ảnh, tình huống thực tiễn trong sức khỏe và đời sống, khoa học - công nghệ (như bài toán kinh tế, kỹ thuật...) chiếm tỉ trọng lớn, tập trung vào dạng thức câu hỏi trắc nghiệm đúng/sai và trắc nghiệm trả lời ngắn. Thí sinh cần có kỹ năng đọc hiểu và xử lý thông tin; tư duy logic và phân tích tình huống cũng như năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn mới có thể xử lý tốt.

So với đề thi chính thức năm 2025, các câu hỏi thuộc 2 phần này có mức độ phân hóa tốt hơn, đòi hỏi người học nắm vững kỹ năng, nền tảng kiến thức tốt, biết cách kết nối kiến thức trong các mạch kiến thức đã học để xử lý (ví dụ câu 2 - trả lời ngắn - mã 0123).

Nhìn chung, đề thi tốt nghiệp THPT môn toán năm 2026 đã đáp ứng tốt các mục tiêu của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Nội dung đề chú trọng phát triển năng lực tự học, tư duy phân tích, lập luận toán học và khả năng vận dụng kiến thức vào giải quyết các tình huống thực tiễn, bám sát yêu cầu tích hợp liên môn. Dự kiến đỉnh phổ điểm dao động trong khoảng 6 điểm. 

Thí sinh được tiếp sức tối đa

Tại nhiều điểm thi trên cả nước, thí sinh được lãnh đạo các địa phương và lãnh đạo ngành GD-ĐT đến tận nơi thăm hỏi, động viên.

Sáng 11-6, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Minh Sơn đã có mặt tại điểm thi Trường THPT Kim Động, tỉnh Hưng Yên để động viên cán bộ coi thi, lực lượng hỗ trợ và thí sinh. Tại Trường THPT Ô Môn, TP Cần Thơ, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thị Quyên Thanh đã hỏi han các thí sinh và chúc các em tự tin bước vào kỳ thi quan trọng.

Tại TP HCM, nhiều thí sinh bất ngờ khi Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Cường và Giám đốc Sở GD-ĐT Nguyễn Văn Hiếu có mặt tại điểm thi Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong để dặn dò; chúc các em làm bài thi tốt trước khi bước vào môn thi ngữ văn.

Ở hầu hết các điểm thi, lực lượng sinh viên tình nguyện có mặt từ rất sớm để hướng dẫn, hỗ trợ tối đa cho thí sinh hoàn thành ngày thi đầu tiên. B.Lâm - C.Linh - H.Triều

TP Cần Thơ: 13 thí sinh được hỗ trợ đặc biệt

Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, TP Cần Thơ có 13 thí sinh cần hỗ trợ đặc biệt. Trong đó, đa số là thí sinh khiếm thính hoặc khuyết tật nghe nói cần sử dụng thiết bị trợ thính. Các thiết bị được kiểm tra và dán tem trước kỳ thi. Một trường hợp khiếm thính một bên tai cam kết không mang thiết bị vào phòng thi; 1 thí sinh đeo máy hỗ trợ đo đường huyết đã được kiểm tra và dán tem thiết bị.

Về hỗ trợ làm bài thi, 3 trường hợp cần người viết hộ do khuyết tật vận động hoặc chấn thương tay/ngón tay phải sau tai nạn. Các điểm thi liên quan cũng đã lắp đặt camera theo quy định.C.Linh