Người trồng mía sốt ruột, nhà máy đường rề rà

Ngày 19-5, gia đình ông A Tưnh (ở thôn Plei Jơ Drơp, xã Ia Chim, tỉnh Quảng Ngãi) đang như ngồi trên đống lửa vì 7 sào mía đã quá vụ thu hoạch nhưng Công ty CP Đường Kon Tum vẫn chưa cho người thu mua.

Theo ông A Tưnh, gia đình ông ký hợp đồng liên kết với Công ty CP Đường Kon Tum để trồng 7 sào mía. Sau khi ký hợp đồng, doanh nghiệp sẽ đầu tư cày xới, giống và phân bón. Khi thu hoạch, gia đình ông sẽ bán mía cho công ty rồi khấu trừ chi phí đầu tư ban đầu.

Như mọi năm khác, cứ khoảng tháng 1, tháng 2 là công ty cho người thu mua mía. Nhưng năm nay đã gần cuối tháng 5, doanh nghiệp vẫn chưa cho người đến thu mua dù đã cam kết thu mua trước Tết Nguyên đán. Mía để lâu sẽ bị nảy chồi trên thân, cây xốp, nhẹ cân, chất lượng đường giảm nên ảnh hưởng lớn đến thu nhập. Hơn nữa, việc chậm thu mua làm ảnh hưởng đến thời gian mùa vụ. Trong khi đó, do đã ký hợp đồng liên kết nên người dân cũng không thể tự ý chặt bán mía cho đơn vị khác.

Nhìn những ruộng mía được thu mua từ sớm hiện cây con đã cao trên 30 cm nhưng ruộng nhà mình sau mấy trận mưa đã mọc chồi, cỏ mọc um tùm nên ông A Tưnh đã bỏ ý định chuyển đổi thêm 8 sào mì sang trồng mía. "Trồng mì giá cả không ổn định nhưng không liên kết với ai nên tôi thích bán bao nhiêu, bán cho ai thì bán chứ không phải hằng ngày ngóng chờ công ty mía đường như thế này" - ông A Tưnh nói.

Còn ông A Ngêh (thôn Kon Rơ Bang 10, xã Ngọc Bay, tỉnh Quảng Ngãi) cho biết đã liên kết trồng 4 sào mía với Công ty CP Đường Kon Tum được 2 vụ. "Năm trước đến tháng 2 nhà máy đã thu mua xong, 4 sào mía thu được gần 60 tấn, giá khoảng 1 triệu đồng/tấn. Nhưng năm nay đến tháng 5 mới thu mua, chỉ còn 31 tấn. Giá thu mua cũng thấp hơn, chỉ hơn 900.000 đồng/tấn" - ông A Ngêh cho biết.

Ngoài ra, nhiều hộ nông dân sau khi bán mía còn phản ánh bị công ty chậm thanh toán tiền khiến nhiều hộ không có tiền trả nhân công thu hoạch.

Ông Ka Rô Chinh, Phó Chủ tịch UBND xã Ia Chim, cho biết cả xã có khoảng 200 ha đất trồng mía. Những năm qua, nhà máy đường làm việc với các địa phương đề nghị tuyên truyền tăng diện tích trồng mía, bảo đảm vùng nguyên liệu. Nhà máy đường cam kết thu mua toàn bộ sản phẩm cho người dân.

Tuy nhiên, trong thời gian qua, người dân nhiều lần phản ánh và kiến nghị tại các cuộc tiếp xúc cử tri về việc nhà máy đường chậm thu mua mía, chậm thanh toán tiền làm ảnh hưởng đến mùa vụ, quyền lợi của người dân. "Đây là hợp đồng giữa doanh nghiệp và người dân. Chính quyền địa phương chỉ làm công tác vận động, hỗ trợ chứ không thể ép buộc nhà máy phải mua cho dân được" - ông Chinh nói.

Trong khi đó, ông Nguyễn Tiến Cường, Trưởng Phòng Nguyên liệu Công ty CP Đường Kon Tum, cho biết thời gian qua do khan hiếm nhân công chặt mía nên việc thu mua mía của người dân bị chậm. Ngoài ra, những ngày qua trên địa bàn xuất hiện mưa lớn nên chưa thể cho người thu hoạch mía cho người dân. "Công ty đang hối thúc để bà con chặt mía. Nếu thời tiết nắng ráo là chặt 5-7 ngày là xong" - ông Cường nói và cho biết quan điểm của công ty là không để ruộng nào phải để mía lại.