Nhật Bản đạt bước tiến trong khai thác đất hiếm

Tàu khoan biển sâu Chikyu, do Cơ quan Khoa học và Công nghệ trái đất - biển Nhật Bản (JAMSTEC) vận hành, vừa thành công trong việc thử nghiệm khai thác bùn chứa đất hiếm từ đáy đại dương sâu.

Theo báo Yomiuri, hoạt động khai thác được tiến hành ở độ sâu khoảng 5.700 m ngoài khơi Minamitorishima, một hòn đảo xa xôi cách thủ đô Tokyo khoảng 1.900 km. Đây là một phần trong sáng kiến nghiên cứu quy mô lớn mang tên Chương trình Thúc đẩy đổi mới chiến lược liên bộ (SIP) của chính phủ Nhật Bản.

Với sự hỗ trợ của tàu lặn không người lái điều chỉnh dòng nước, tàu Chikyu đã thả một đường ống xuống đáy biển và sử dụng áp lực nước biển được bơm từ tàu để đẩy bùn đáy biển lên rồi thu giữ. Đây là lần đầu tiên trên thế giới các cải tiến độc đáo được áp dụng vào phương pháp khoan trong khai thác dầu khí dưới đáy biển.

Nhật Bản đã đầu tư khoảng 40 tỉ yên để phát triển thiết bị chuyên dụng trong khuôn khổ SIP, bao gồm thiết bị khai thác có khả năng nghiền bùn và các đường ống hút bùn được gia cố. Năm 2022, chương trình này đã đưa được bùn lên từ độ sâu khoảng 2.400 m ngoài khơi tỉnh Ibaraki. Lần thử nghiệm mới nhất kể trên tiếp tục chứng minh hệ thống có thể hoạt động dưới áp suất cực lớn của biển sâu.

Theo thông báo ngày 1-2 của Bộ trưởng Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Yohei Matsumoto, Nhật Bản dự kiến thử nghiệm khai thác quy mô đầy đủ vào tháng 2-2027, với mục tiêu thu hồi tối đa 350 tấn bùn mỗi ngày. Các quan chức có kế hoạch hoàn thiện báo cáo đánh giá tính sinh lời của dự án vào tháng 3-2028, bao gồm chi phí khai thác.

Các nhà nghiên cứu của Đại học Tokyo lần đầu tiên phát hiện bùn có nồng độ đất hiếm cao gần Minamitorishima vào năm 2013. Các ước tính cho thấy khu vực này chứa ít nhất 16 triệu tấn tài nguyên đất hiếm, tương đương trữ lượng quốc gia lớn thứ ba thế giới. Đất hiếm là một nhóm gồm 17 nguyên tố, bao gồm neodymium và dysprosium, và đóng vai trò thiết yếu trong nhiều công nghệ then chốt. Mặc dù đất hiếm phân bố rộng khắp toàn cầu, Trung Quốc vẫn thống trị ngành này, chiếm khoảng 70% sản lượng khai thác và khoảng 90% công suất tinh luyện. Nhật Bản hiện nhập khẩu từ Trung Quốc khoảng 60%-70% tổng lượng đất hiếm nhập khẩu.