Trong bài phát biểu khai mạc Đại hội đồng Y tế thế giới lần thứ 79 (WHA79) tại TP Geneva - Thụy Sĩ ngày 18-5, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus đã nhắc tới các đợt bùng phát virus Ebola và Hanta mới cùng với lời cảnh báo: "Đây chỉ là những cuộc khủng hoảng mới nhất trong thế giới đầy biến động của chúng ta. Từ xung đột, khủng hoảng kinh tế, biến đổi khí hậu đến việc cắt giảm viện trợ, chúng ta đang sống trong thời kỳ khó khăn, nguy hiểm và đầy chia rẽ".
Theo đài Al Jazeera, tin tức về các vụ bùng phát dịch bệnh trên đã khiến các nhà lãnh đạo thế giới và cơ quan y tế đặt câu hỏi về tác động đối với hoạt động đi lại quốc tế và sự phối hợp xuyên biên giới trong việc kiểm soát chúng. Giữa lúc WHO đang đối mặt khó khăn về tài chính, vấn đề được quan tâm nhiều là liệu thế giới hiện đã chuẩn bị tốt hơn cho một đại dịch mới hay chưa. Trong bài phát biểu trên, ông Tedros nhìn nhận WHO đã trải qua một giai đoạn khó khăn do bị cắt giảm ngân sách đột ngột và mạnh. Hồi tháng 5-2025, ông từng cảnh báo rằng y tế toàn cầu sẽ gặp rủi ro nghiêm trọng nếu thiếu sự hỗ trợ tài chính và cơ quan này đang phải đối mặt "sự gián đoạn lớn nhất đối với nguồn tài chính y tế toàn cầu" trong nhiều thập kỷ.
Nhóm chuyên gia đầu tiên thuộc Văn phòng khu vực châu Phi của Tổ chức Y tế thế giới đã đến TP Bunia, tỉnh Ituri - CHDC Congo hôm 18-5 để hỗ trợ chiến dịch ứng phó dịch Ebola. Ảnh: Văn phòng khu vực châu Phi của Tổ chức Y tế Thế giới
Cuộc khủng hoảng càng trầm trọng hơn sau khi Mỹ, quốc gia từng đóng góp gần 1/5 ngân sách của WHO, chính thức rút khỏi tổ chức này vào tháng 1 năm nay. Điều này buộc ngân sách chương trình cho các dự án của cơ quan này trong giai đoạn 2026-2027 được ấn định ở mức hơn 6,2 tỉ USD, giảm 9% so với năm trước. Vì vậy, WHO phải cắt giảm một số chương trình quan trọng. Theo các chuyên gia, việc cắt giảm tài trợ cho WHO đã trực tiếp làm suy yếu các nỗ lực giám sát dịch bệnh, từ đó ảnh hưởng đến khả năng sẵn sàng và ứng phó hiệu quả với các đợt bùng phát dịch và đại dịch.
Khi dịch bệnh bùng phát, WHO đóng vai trò hỗ trợ điều phối liên lạc và các nỗ lực ứng phó giữa các quốc gia, triển khai chuyên gia, hỗ trợ xét nghiệm phòng thí nghiệm và tổ chức các hoạt động khẩn cấp. "Việc làm suy yếu WHO thông qua cắt giảm ngân sách có nguy cơ làm chậm quá trình phát hiện dịch bệnh, làm chậm thời gian phản ứng và làm giảm khả năng của thế giới trong việc ngăn chặn các mối đe dọa mới nổi trước khi chúng lan rộng toàn cầu" - bác sĩ chuyên khoa truyền nhiễm Krutika Kuppalli từ TP Dallas, bang Texas - Mỹ nhận định với đài Al Jazeera.
Ngoài chuyện kinh phí, WHO còn đang chật vật trong nỗ lực thuyết phục các nhà lãnh đạo thế giới đồng thuận về một hiệp ước phòng chống đại dịch vào năm 2026. Các quốc gia thành viên Liên hợp quốc hiện vẫn chưa đồng thuận về nội dung liên quan đến Cơ chế tiếp cận mầm bệnh và chia sẻ lợi ích (PABS). Lý do là các nước còn bất đồng về việc làm sao bảo đảm mọi quốc gia đều được tiếp cận công bằng vắc-xin và phương pháp điều trị sau khi dữ liệu về mẫu bệnh phẩm được chia sẻ.
Nhiều nước tăng cường phòng dịch
Bộ Y tế Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo hôm 19-5 cho biết ít nhất 131 ca tử vong và hơn 500 ca nghi nhiễm virus Ebola được ghi nhận tại nước này. Ngoài ra, một ca tử vong và một ca nghi nhiễm được ghi nhận tại nước láng giềng Uganda. Các chuyên gia dự báo số ca bệnh sẽ còn tăng khi công tác giám sát được thắt chặt.
Dịch Ebola khởi phát từ cuối tháng 4 tại Bunia, thủ phủ tỉnh Ituri - CHDC Congo và nhanh chóng lan sang các khu vực khác. WHO hôm 17-5 tuyên bố đợt bùng phát Ebola này là tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế, đồng thời cử một đội ngũ chuyên gia đến CHDC Congo để hỗ trợ. Trong khi đó, nhà chức trách nước này thông báo mở 3 trung tâm điều trị Ebola tại tỉnh Ituri.
Nhiều quốc gia đã kích hoạt hệ thống giám sát nhằm ngăn chặn nguy cơ xâm nhập của các virus Ebola và Hanta. Ấn Độ đã đặt tất cả các sân bay trong tình trạng báo động và tiến hành kiểm tra sàng lọc nghiêm ngặt hành khách đến từ các vùng dịch, dù chưa ghi nhận ca nhiễm nào trong nước. Tương tự, Thái Lan cũng ráo riết theo dõi lịch trình của du khách từ các khu vực có nguy cơ cao, đồng thời đặt toàn bộ hệ thống bệnh viện trong trạng thái cảnh giác, sẵn sàng ứng phó và cách ly kịp thời.
Trong khi đó, Indonesia siết chặt kiểm tra tại các cửa khẩu quốc tế, đặc biệt giám sát du khách từ vùng dịch Ebola và sẵn sàng chuyển ca nghi nhiễm đến bệnh viện chỉ định. Riêng hòn đảo du lịch Bali còn ứng phó với mối đe dọa từ virus Hanta khi chủ động tăng cường giám sát dịch tễ, tập trung kiểm soát nguy cơ truyền bệnh tại cửa khẩu và các khu vực công cộng nhằm bảo vệ người dân lẫn du khách.
Huệ Bình
và quét mã QR
Bình luận (0)