Hai phán quyết mang tính bước ngoặt vừa được đưa ra tại Mỹ trong bối cảnh tác động của mạng xã hội đối với trẻ em ngày càng được chú ý.
Hôm 25-3, một bồi thẩm đoàn ở bang California - Mỹ đã phán quyết hãng Meta và dịch vụ YouTube phải chịu trách nhiệm vì thiết kế các nền tảng mạng xã hội gây nghiện, gây hại cho trẻ em. Theo phán quyết, 2 công ty này sẽ bị phạt tổng cộng 6 triệu USD, gồm một nửa là bồi thường thiệt hại, một nửa là tiền phạt mang tính răn đe. Thẩm phán là người có quyết định cuối cùng về mức bồi thường.
Phán quyết trên đánh dấu lần đầu tiên các công ty công nghệ bị xác định phải chịu trách nhiệm pháp lý vì tạo ra các sản phẩm trực tuyến gây nghiện, từ đó có thể tác động đến hàng ngàn vụ kiện tương tự cáo buộc các công ty mạng xã hội cố ý gây hại. Meta và YouTube đã ra tuyên bố phản đối phán quyết và cho biết sẽ xem xét các lựa chọn pháp lý, bao gồm cả việc kháng cáo.
Trước đó, tại phiên tòa kéo dài 7 tuần, nguyên đơn 20 tuổi - được biết đến với tên viết tắt KGM hoặc được các luật sư gọi là Kaley - cáo buộc việc sử dụng mạng xã hội Instagram (thuộc sở hữu của Meta) và YouTube (sản phẩm của hãng Alphabet) từ khi còn nhỏ đã khiến cô mắc chứng lo âu, trầm cảm, rối loạn hình ảnh cơ thể và có ý nghĩ tự tử. KGM lập luận rằng các tính năng gây nghiện như đề xuất do thuật toán tạo ra, làm đẹp, thông báo đẩy... đã gây ra điều đó.
Bà Rachel Lanier, luật sư thuộc Công ty Luật Lanier (Mỹ), cho biết nguyên đơn đã phơi bày khía cạnh mà các đại gia công nghệ biết rõ: Nền tảng của họ được thiết kế để thu hút và gây nghiện người dùng trẻ. Chính những trẻ em dễ bị tổn thương nhất lại là nhóm họ tiếp cận hiệu quả nhất.
Ông Mark Lanier, một trong những luật sư đại diện nguyên đơn, phát biểu sau khi phán quyết được đưa ra trong phiên tòa xét xử các nền tảng mạng xã hội bị cáo buộc cố ý gây nghiện và gây hại cho trẻ em tại bang California - Mỹ hôm 25-3Ảnh: AP
Phán quyết trên được đưa ra một ngày sau khi một bồi thẩm đoàn ở bang New Mexico phán quyết hãng Meta gây hại đến sức khỏe tinh thần và sự an toàn của trẻ em, đồng thời phạt công ty này 375 triệu USD vì vi phạm luật bảo vệ người tiêu dùng của bang. Tại phiên tòa, các công tố viên cho biết các tính năng thiết kế của Meta cho phép kẻ xấu thực hiện hành vi bóc lột tình dục trẻ em. Công tố viên cũng chỉ ra rằng Meta cố tình thiết kế nền tảng của mình để giới trẻ dễ bị nghiện.
Gọi đây là "một bước tiến quan trọng nữa hướng tới công lý", Tổng chưởng lý bang New Mexico Raul Torrez cho biết sẽ yêu cầu tòa án buộc Meta thực hiện những thay đổi đối với các nền tảng của mình nhằm bảo vệ trẻ em.
Giới phân tích nhận định các phán quyết trên đã phản ánh sự thay đổi trong cách công chúng nhìn nhận trách nhiệm của các công ty mạng xã hội đối với an toàn của trẻ, đồng thời có thể tác động lâu dài tới ngành công nghệ.
Tuy nhiên, vẫn còn quá sớm để xác định liệu các vụ kiện có làm thay đổi cách vận hành của các nền tảng mạng xã hội và ứng dụng nhắn tin phổ biến, hoặc có ảnh hưởng đến các thuật toán phức tạp đang phân phối nội dung tới hàng tỉ người dùng hay không. Các phán quyết ấy không yêu cầu những thay đổi cụ thể nào đối với thiết kế của các nền tảng mạng xã hội, cũng như các thuật toán vận hành chúng.
Đông Nam Á siết chặt quản lý
Chính phủ Indonesia vừa công bố lệnh cấm người dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, trở thành một trong nhiều quốc gia tăng cường hạn chế trẻ em tiếp cận các nền tảng này. Lệnh cấm dự kiến bắt đầu được triển khai theo từng giai đoạn từ ngày 28-3.
Theo đài NHK, Bộ trưởng Truyền thông và Kỹ thuật số Indonesia Meutya Hafid cho biết biện pháp này sẽ ngăn trẻ em tạo tài khoản trên những nền tảng mà bà gọi là "rủi ro cao", như YouTube, TikTok, Facebook, Instagram, X, Roblox... Bà nhấn mạnh trẻ em đang phải đối mặt với nhiều nguy cơ như: tiếp xúc nội dung khiêu dâm, bắt nạt trực tuyến, lừa đảo qua mạng và tình trạng nghiện.
Cùng chung xu hướng đó, Malaysia có kế hoạch ban hành một lệnh cấm tương tự trong năm nay. Chính phủ nước này đang xem xét các cơ chế hạn chế độ tuổi, cũng như phối hợp với các công ty công nghệ để vận hành mô hình thử nghiệm nhằm áp dụng độ tuổi tối thiểu khi đăng ký tài khoản mới.
Trong khi đó, Singapore hồi tháng 1 cho biết đang trao đổi với các đối tác Úc để đánh giá hiệu quả của biện pháp xác minh độ tuổi trên mạng xã hội trong bối cảnh một số phụ huynh kêu gọi áp dụng bước đi tương tự. Còn tại Philippines, theo tờ Inquirer, một nghị sĩ đã trình dự luật nhằm cấm người dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm chính trong việc kiểm soát này phải thuộc về các nền tảng mạng xã hội.
Huệ Bình
và quét mã QR
Bình luận (0)