Ngày 24-1, VKSND Tối cao đã hoàn tất cáo trạng truy tố bị can Trần Văn Miên (SN 1968, ngụ Nam Định) về 2 tội "Bắt, giữ người trái pháp luật" và "Cưỡng đoạt tài sản".

Liên quan đến vụ án này, Cục Cảnh sát Hình sự (C45) - Bộ Công an đã ra quyết định đình chỉ bị can đối với bà Lê Thị Thảo (SN 1979; ngụ quận 1, TP HCM) và Nguyễn Anh Đức (SN 1972, ngụ Hà Nội). Trước đó, 2 người này bị VKSND Tối cao truy tố tội "Bắt, giữ người trái pháp luật".

Lộng hành

Theo cáo trạng, bà Nguyễn Thị Phương Nam (SN 1971; ngụ quận 4, TP HCM) và Lê Thị Thảo, từ giữa năm 2008 đã nhiều lần vay tiền qua lại với nhau. Tính đến năm 2010, bà Nam còn nợ Thảo 4,5 tỉ đồng với lãi suất từ 9% - 15%/tháng. Thảo nhiều lần đòi nhưng bà Nam không trả.

Thông qua mối quan hệ xã hội, Thảo đã nhờ Miên và Đức đòi tiền bà Nam giúp Thảo. Trưa 12-10-2010, Miên đi xe ôm đến chung cư của bà Nam ở quận Phú Nhuận thì thấy Thảo đã đợi sẵn. Miên cho nhân viên bãi xe tiền nên khi bà Nam vừa rời khỏi chung cư thì nhân viên bãi xe đã gọi điện báo động cho Miên.

Vào khoảng 2 giờ sau, khi bà Nam được anh Lê Hoàng Thanh (nhân viên của bà Nam) chở bằng xe máy lưu thông trên đường thì Miên áp sát yêu cầu bà Nam lên ô tô của Thảo đã đợi sẵn. Trên xe, bà Nam xin trả mỗi tháng 50 triệu đồng nhưng Thảo không đồng ý nên bà Nam được đưa vào một nhà nghỉ ở quận 12 sau đó được chuyển đến một căn nhà gỗ gần hồ Trị An (tỉnh Đồng Nai) giam lỏng.

7 năm chưa xử xong vụ bắt cóc con nợ - Ảnh 1.

Bị cáo Trần Văn Miên tại phiên tòa phúc thẩm năm 2015

Tại đây, Thảo nói với bà Nam trả nợ gốc là 4,5 tỉ đồng còn lãi tính 2%/tháng nên bà Nam đồng ý. Sau khi thương lượng, bà Nam đã gọi điện cho nhiều người hỏi vay mượn cũng như những người còn nợ bà Nam số tiền 3,5 tỉ đồng đưa cho người thân của Thảo. Thảo nhận được số tiền 3,5 tỉ đồng thì đưa bà Nam đến một nhà nghỉ ở Bình Dương. Lúc này, Miên nói còn 1 tỉ đồng ráng trả cho xong, nếu không lo được thì phải trả từ 500 triệu đến 700 triệu đồng. Bà Nam gọi cho người thiếu nợ đòi tiền và người thiếu nợ bà Nam chuyển vào tài khoản của Miên 800 triệu đồng. Sau khi được thả về, bà Nam đã làm đơn tố cáo.

Khó hiểu!

Sau khi bản án sơ thẩm được tuyên, Trần Văn Miên kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt, bị hại Nguyễn Thị Phương Nam cũng có đơn kháng cáo yêu cầu hủy bản án sơ thẩm, điều tra xét xử lại từ đầu.

Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện VKSND đề nghị HĐXX cấp phúc thẩm kiến nghị cơ quan điều tra tiếp tục làm rõ hành vi của bà Lê Thị Thảo.

Người bảo vệ quyền lợi cho bị hại đưa ý kiến cho rằng theo kết quả điều tra thì bà Lê Thị Thảo có hành vi liên quan nhiều trong việc bắt giữ và cưỡng đoạt tài sản của người bị hại nhưng không bị xử lý; việc điều tra, truy tố và xét xử của cấp sơ thẩm là vi phạm tố tụng nghiêm trọng, bỏ lọt tội phạm và tách vụ án không đúng, đề nghị hủy án sơ thẩm để điều tra lại.

Tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo Miên thừa nhận hành vi đúng như bản án sơ thẩm nêu. Lời khai của bị cáo Miên phù hợp với lời khai của bị hại Phương Nam. HĐXX cấp phúc thẩm nhận định quá trình điều tra, truy tố và xét xử của cấp sơ thẩm còn nhiều thiếu sót. Theo kết luận điều tra, cáo trạng và bản án sơ thẩm đều xác định diễn biến hành vi của bị cáo và một số người liên quan (trong đó có bà Thảo) trong việc bắt giữ bà Nam để ép bà phải vay tiền người khác để chuyển trả nợ cho bà Thảo.

Trong suốt quá trình điều tra cũng như tại các phiên tòa, bị cáo Miên đều khai rằng bị cáo thực hiện hành vi là theo yêu cầu của bà Thảo; Miên không quen biết hay có giao dịch gì với bà Nam trước đó.

Trong thời gian Miên bắt giữ bà Nam đều có mặt bà Thảo.

Bà Thảo cũng có lời khai thừa nhận việc này nhưng cho rằng chỉ nghĩ bà Nam trả nợ thông thường, không biết việc bà Nam bị bắt giữ. HĐXX cấp phúc thẩm nhận định mặc dù bà Thảo không thừa nhận hành vi bắt giữ người, tuy nhiên căn cứ lời khai của bị cáo, bị hại và các chứng cứ liên quan thì có cơ sở xác định bà Thảo tham gia vào việc bắt giữ người trái pháp luật và cưỡng đoạt tài sản cùng với bị cáo Miên. Việc cơ quan điều tra và VKS cho rằng chỉ có lời khai của bị cáo Miên và bị hại nên không đủ cơ sở xử lý hình sự đối với bà Thảo nên không khởi tố, truy tố là có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm.

Cũng theo cấp phúc thẩm, bị cáo Miên đã ép bà Nam vay tiền chuyển cho bà Thảo 3,5 tỉ đồng và chuyển cho Miên 800 triệu đồng nhưng cấp sơ thẩm chỉ truy tố, xét xử bị cáo với số tiền 800 triệu đồng là có dấu hiệu bỏ lọt hành vi phạm tội. Từ những nhận định này, HĐXX cấp phúc thẩm tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm của TAND TP HCM, giao hồ sơ cho cấp sơ thẩm xử lý theo thẩm quyền.

Sau khi bị hủy án, C45 đã tiến hành điều tra, lấy lời khai và chuyển kết luận điều tra sang VKSND cùng cấp. Tháng 5-2017, VKSND Tối cao đã ra cáo trạng truy tố Trần Văn Miên về 2 tội "Cưỡng đoạt tài sản" và "Bắt, giữ người trái pháp luật"; Lê Thị Thảo và Nguyễn Anh Đức bị truy tố tội "Bắt, giữ người trái pháp luật".

Tuy nhiên, ngày 3-8-2017, TAND TP HCM mở phiên tòa sơ thẩm đã tuyên trả hồ sơ để điều tra lại. Sau đó, C45 đã ra quyết định đình chỉ bị can đối với Lê Thị Thảo và Nguyễn Anh Đức với lý do hành vi "Bắt, giữ người trái pháp luật" của Thảo và Đức không còn nguy hiểm cho xã hội (?!). 

Diễn biến vụ án

Ngày 12-10-2010, bà Nguyễn Thị Phương Nam bị bắt và bị giam lỏng. Ngày 3-8-2012, C45 ra quyết định khởi tố vụ án đối với Trần Văn Miên về tội "Bắt, giữ người trái pháp luật", sau đó ra quyết định khởi tố bổ sung tội "Cưỡng đoạt tài sản".

Ngày 26-7-2013, C45 đề nghị truy tố Trần Văn Miên 2 tội danh. Ngày 30-10-2013, VKSND Tối cao ra cáo trạng truy tố Trần Văn Miên 2 tội "Bắt, giữ người trái pháp luật" và "Cưỡng đoạt tài sản". Ngày 23-4-2015, Trần Văn Miên bị TAND TP HCM tuyên phạt 13 năm tù về 2 tội danh nói trên.

Ngày 7-10-2015, TAND Cấp cao tại TP HCM tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm của TAND TP HCM, yêu cầu xử lý Lê Thị Thảo. Vụ án sau đó được chuyển đến C45 để điều tra lại và VKSND Tối cao truy tố Trần Văn Miên, Lê Thị Thảo và Nguyễn Anh Đức.

Ngày 3-8-2017, TAND TP HCM mở phiên sơ thẩm đã trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung. Ngày 28-12-2017, C45 đình chỉ bị can đối với Lê Thị Thảo và Nguyễn Anh Đức.

Ngày 12-1-2018, VKSND Tối cao chấp nhận quyết định của C45 về việc đình chỉ bị can đối với Thảo và Đức, ra cáo trạng truy tố Trần Văn Miên phạm 2 tội "Bắt, giữ người trái pháp luật" và "Cưỡng đoạt tài sản".

Bài và ảnh: HẠNH NGUYÊN