Chơi dao đứt tay

Vụ án xảy ra khi năm học chỉ mới bắt đầu khoảng hơn 1 tháng. Theo lời khai tại tòa, Bảo và Nguyễn Quốc Cường là bạn học cùng lớp 10 ở một trung tâm giáo dục thường xuyên. Trong một lần đi đường va quẹt vào nhau, Cường đã đánh Bảo. Vốn nhỏ người, hiền lành, Bảo không đánh trả lại. Nhưng từ đó, cậu bạn ngổ ngáo lại chẳng để yên. Mỗi ngày đến trường là một cực hình với Bảo vì không biết hôm nay Cường sẽ làm gì. Vốn ít giao tiếp với bạn bè do mặc cảm nhà nghèo, Bảo chỉ biết âm thầm chịu đựng. Cũng chẳng thể đem chuyện trên lớp về kể cho ai trong gia đình nghe vì Bảo sống chung với ông bà nội già yếu, cha mẹ và các anh chị đều ở xa. Không có người sẻ chia tâm sự, nỗi buồn bực chất chứa trong lòng không được giải tỏa, Bảo lại càng sống khép kín, thu mình lại. Em lặng lẽ đến lớp, lặng lẽ về nhà, như một cái bóng để rồi ngày càng rơi vào sự khủng hoảng trầm trọng khi thường xuyên bị Cường chọc ghẹo, xúc phạm. Và Bảo quyết định mua một con dao bấm bỏ trong cặp sách để phòng thân.

Ngày 16-11-2005, Cường ngồi bàn dưới lấy phấn chọi lên bàn Bảo. “Tức nước vỡ bờ”, Bảo chạy xuống chỗ Cường quyết đấu, mặc mọi chuyện ra sao cũng được. Cả hai lao vào nhau nhưng bạn bè đã kịp thời can ngăn. Trên đường về, Cường đứng chờ Bảo ở ngã tư rồi xông đến kẹp cổ đánh. Vậy là bao nỗi uất ức bị đè nén bấy lâu được dịp bùng phát, Bảo rút dao đâm hai nhát liên tiếp vào ngực Cường. Máu loang ướt chiếc áo trắng Cường đang mặc làm cho Bảo bừng tỉnh, buông dao. Cường được đưa đi cấp cứu kịp thời nên thoát chết, tỉ lệ thương tật 21% vĩnh viễn. Đêm đó, Bảo bị bắt.

Một vị hội thẩm nhân dân đã hỏi Cường: “Vì sao anh thường xuyên đánh Bảo mà không phải là người khác?”. Cường im lặng một lúc lâu rồi nhỏ giọng trả lời: “Dạ, do nhìn mặt Bảo thấy... ghét”. Lý do không đầu không đũa, rất vô lý đó đã suýt cướp đi mạng sống của chính Cường và đẩy một người khác vào tù.

Bạo lực học đường là một thực tế không thể không nhìn nhận. Nhiều vụ án xảy ra cũng chỉ bắt đầu từ một nguyên nhân như thế. Chỉ tiếc là, vai trò nhà trường quá mờ nhạt khi giải quyết mâu thuẫn giữa các học sinh. Trong vụ việc này, Bảo khai có báo cáo với cô chủ nhiệm. Nhưng cô chỉ rầy la Cường mà không có một biện pháp ngăn chặn nào cứng rắn hơn, để rồi được mấy hôm, Cường vẫn chứng nào tật nấy. Hay như chuyện học sinh mang dao đến trường để đánh nhau, nhà trường cũng chẳng mảy may hay biết. Quản lý như thế có lỏng lẻo không?

Về phía gia đình, khi được hỏi: “Bà có biết chuyện con bà đi học thường hay bị Cường hiếp đáp không?”. Mẹ của Bảo thật thà trả lời: “Dạ, tui đâu có nghe nó nói gì đâu. Bữa lên cơ quan điều tra, tui mới biết”. “Vậy sau khi gây án, con bà có về nói với gia đình không?”. “Dạ không. Nó ở với ông bà nội. Chừng nó bị bắt, người ta mới cho tui hay”. Dù được cho đi học đàng hoàng, nhưng rõ ràng Bảo thiếu hẳn sự gần gũi, quan tâm, chia sẻ về tình cảm cũng như những hướng dẫn cần thiết về kỹ năng sống, cách ứng xử. Lúc khủng hoảng nhất, em đã không biết và không thể cầu cứu hay dựa vào ai. Và vì thế mà em trở thành tội phạm. Đây chính là bài học chung của gia đình, nhà trường và xã hội. Nói khác hơn là trách nhiệm của những người lớn đối với việc giáo dục trẻ vị thành niên.

Ra tòa hôm nay, Cường không còn vẻ ương bướng, lì lợm. Em lặng lẽ ngồi vào vị trí của người bị hại, cúi đầu lắng nghe HĐXX phân tích lỗi của mình, như một cậu học trò ngoan. Có lẽ em đã quá thấm thía lẽ đời: không thể ỷ mạnh hiếp yếu. “Kẻ nào làm đổ máu người, kẻ đó sẽ bị người làm đổ máu” (Genesis).