Vừa qua, VKSND Tối cao đã ban hành thông báo rút kinh nghiệm đối với vụ án La Tùng Thịnh và đồng bọn phạm tội "Tổ chức đánh bạc", "Đánh bạc". Đây là vụ án liên quan đến đường dây tổ chức đánh bạc trực tuyến xuyên quốc gia do La Tùng Thịnh cầm đầu ở Việt Nam. Tuy nhiên, không ít bị cáo thoát án tù vì sơ sót từ cơ quan công tố, xét xử.

Cơ quan pháp luật thiếu sót, vi phạm trong áp dụng luật

Theo hồ sơ vụ án, các website Vwin.com, W88.com, Fun88.com là các trang cá cược bóng đá, đua ngựa, casino... trực tuyến trên internet, máy chủ được đặt tại Philippines.

Để thực hiện việc tổ chức đánh bạc, các đối tượng mở tài khoản cá nhân tại các ngân hàng Việt Nam nhận tiền cá cược và chuyển trả tiền thắng cược. La Tùng Thịnh là người cầm đầu đường dây tổ chức đánh bạc trên mạng tại Việt Nam. Từ tháng 4-2015 đến tháng 11-2016, tổng số tiền cá cược chuyển vào 38 tài khoản là hơn 244 tỉ đồng và rút ra là 42,6 tỉ đồng.

Còn dễ dãi khi tuyên án treo - Ảnh 1.

Những bị cáo trong đường dây do La Tùng Thịnh cầm đầu ở tòa sơ thẩm

Xử sơ thẩm vào tháng 9-2018, TAND TP HCM tuyên phạt Nguyễn Việt Dũng, Nguyễn Thanh Tùng mỗi bị cáo 2 năm tù nhưng cho hưởng án treo về tội "Đánh bạc". Cùng phạm tội này, Nguyễn Thanh Toàn, Lê Trung Tính mỗi bị cáo 1 năm 6 tháng tù cũng cho hưởng án treo. Trong khi tất cả bị cáo kể trên phạm tội với tình tiết tăng nặng "Phạm tội nhiều lần". Việc TAND TP HCM quyết định cho các bị cáo được hưởng án treo là vi phạm Bộ Luật Hình sự và Nghị quyết do Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao ban hành về việc cho hưởng án treo. Bản án sơ thẩm không có kháng cáo; VKSND TP HCM cũng như VKSND Cấp cao tại TP HCM không kịp thời phát hiện vi phạm để kháng nghị phúc thẩm. Vụ án hiện đã hết thời hiệu kháng nghị giám đốc thẩm.

Cùng vụ án này, 3 bị cáo khác gồm: Trần Anh Thế Bảo, Vũ Quốc Huynh, Lê Văn Hai có kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt trong hạn luật định. TAND Cấp cao tại TP HCM giảm án từ 1 năm 6 tháng tù giam xuống thành xử phạt hành chính 50 triệu đồng. Tòa phúc thẩm đã thiếu sót khi bỏ qua tình tiết tăng nặng (tất cả bị cáo đều phạm tội nhiều lần). Theo VKSND Tối cao, bản án phúc thẩm không tương xứng với mức độ, hành vi phạm tội; cơ quan tiến hành tố tụng thiếu sót, vi phạm trong áp dụng pháp luật.

Mỗi cấp tòa tuyên một kiểu

Không chỉ vụ án tổ chức đánh bạc, đánh bạc mà những vụ án liên quan đến tính mạng, sức khỏe người dân cũng không tránh khỏi sai sót tương tự.

Do mâu thuẫn trong lúc hát karaoke, Phan Huy Thạch và đồng bọn đánh một người phụ nữ gây thương tích 24%. Sau khi gây án, Thạch bỏ trốn.

Nhận định Thạch phạm tội "Cố ý gây thương tích", TAND TP Nha Trang xử sơ thẩm phạt bị cáo 2 năm 6 tháng tù nhưng cho hưởng án treo. Vụ án bị VKSND Cấp cao tại TP Đà Nẵng kháng nghị theo hướng không cho bị cáo hưởng án treo.

Chấp nhận kháng nghị, TAND Cấp cao tại TP Đà Nẵng xử phúc thẩm đã nhận định bị cáo Thạch khởi xướng việc đánh nhau, bàn bạc, chuẩn bị hung khí, thực hiện tội phạm quyết liệt hơn những bị cáo khác. Hơn nữa, bị cáo Thạch bỏ trốn gây trở ngại trong quá trình điều tra, truy tố. Việc tòa sơ thẩm cho bị cáo Thạch hưởng án treo là không đúng với hướng dẫn của TAND Tối cao, vì vậy TAND Cấp cao tại TP Đà Nẵng tuyên hủy bản án sơ thẩm.

Trong vụ án cố ý gây thương tích khác, bị cáo Võ Nguyễn Đức Thọ rủ rê 11 người khác mang theo vũ khí, đánh người gây thương tích 36%. TAND TP Nha Trang tuyên phạt 1 năm 6 tháng tù giam về tội "Cố ý gây thương tích" đối với bị cáo Thọ. Tuy nhiên, xét xử phúc thẩm, TAND Cấp cao tại TP Đà Nẵng chỉ tuyên phạt 1 năm 6 tháng tù cho hưởng án treo.

Xét thấy hình phạt không đủ tính răn đe, cơ quan công tố kháng nghị theo hướng hủy bản án phúc thẩm, giữ nguyên bản án sơ thẩm. Quyết định giám đốc thẩm chấp nhận kháng nghị, giữ nguyên mức án 1 năm 6 tháng tù giam về tội "Cố ý gây thương tích" đối với bị cáo Thọ. Theo đó, dù không trực tiếp chém người nhưng Thọ có bàn bạc, chuẩn bị hung khí. Bị cáo phạm tội khi chưa đủ 18 tuổi nhưng trong quá trình điều tra vụ án cố ý gây thương tích, bị cáo tiếp tục dùng hung khí tấn công người khác, thể hiện thái độ coi thường pháp luật, không hối hận. Việc áp dụng án treo là chưa đánh giá đúng tính chất, mức độ nguy hiểm hành vi phạm tội, ý thức chấp hành pháp luật. 

Gây tâm lý coi thường luật pháp

Thạc sĩ luật Đinh Hoàng Sang khẳng định chế định án treo là biểu hiện cụ thể nguyên tắc trừng trị kết hợp với khoan hồng, tính nhân đạo trong pháp luật hình sự. Thực tế, các tòa án cơ bản áp dụng đúng các quy định pháp luật, vận dụng đúng điều kiện tuyên án treo. Điều này có tác dụng giáo dục người phạm tội hướng thiện. "Tuy nhiên, không ít địa phương xảy ra tình trạng lạm dụng việc cho người phạm tội hưởng án treo. Việc đó gây ra tâm lý coi thường pháp luật, ảnh hưởng đến tính nghiêm minh trong thực thi pháp luật" - ông Sang nói.

Nghị quyết số 01/2013/NQ-HĐTP (hướng dẫn áp dụng điều 60 Bộ Luật Hình sự về án treo) quy định tòa án không tuyên án tù treo khi bị cáo là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy; ngoan cố chống đối, côn đồ, tái phạm nguy hiểm. Bị cáo bỏ trốn trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, tòa án đã đề nghị truy nã...

Bài và ảnh: Di Lâm