Ngày 15-8, TAND TP Hà Nội mở phiên tòa xét xử sơ thẩm 28 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Tổng Công ty Sản xuất - Xuất nhập khẩu Bình Dương TNHH MTV (Tổng Công ty 3-2).

Biết sai vẫn làm

Trong vụ án này, bị cáo Trần Văn Nam - cựu Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương; Trần Thanh Liêm - cựu Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương và 20 bị cáo là cựu lãnh đạo Tỉnh ủy, UBND tỉnh và nhiều sở, ngành của Bình Dương cùng bị truy tố tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí" và tội "Tham ô tài sản".

Bị cáo Nguyễn Văn Minh, cựu Chủ tịch Tổng Công ty 3-2; Trần Nguyên Vũ, cựu Tổng Giám đốc Tổng Công ty 3-2 và Huỳnh Thanh Hải, Chủ tịch Công ty TNHH MTV Ðầu tư và Quản lý dự án Bình Dương, cùng bị truy tố tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí" và tội "Tham ô tài sản". Bị cáo Võ Hồng Cường, Nguyễn Thục Anh và Trần Ðình Như Ý đều bị truy tố về tội "Tham ô tài sản".

Theo cáo trạng, Tổng Công ty 3-2 là doanh nghiệp trực thuộc UBND tỉnh Bình Dương, bị cáo Trần Văn Minh làm Chủ tịch HÐQT. Năm 2012 và 2013, với tư cách phó chủ tịch UBND tỉnh, bị cáo Trần Văn Nam lần lượt ký các quyết định giao 2 khu đất 43 ha và 145 ha cho Tổng Công ty 3-2 theo hình thức có thu tiền sử dụng đất.

Khi hồ sơ gửi đến UBND tỉnh, bị cáo Lê Văn Trang (khi đó là Cục trưởng Cục Thuế tỉnh Bình Dương) và thuộc cấp đã đề xuất đơn giá giao đất là 51.914 đồng/m2. Nhóm bị cáo từng là cán bộ tại UBND tỉnh Bình Dương biết cơ quan thuế tỉnh lấy mức giá của năm 2006 để áp cho năm 2012 là không đúng quy định của pháp luật song vẫn soạn thảo công văn để trình bị cáo Trần Văn Nam ký. Với chức trách, nhiệm vụ được giao, bị cáo Trần Văn Nam thời điểm đó là Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương biết áp mức giá năm 2006 là sai nhưng vẫn ký giao đất. Hành vi của bị cáo Trần Văn Nam cùng các bị cáo đã gây thiệt hại cho nhà nước 761 tỉ đồng.

Ngoài ra, năm 2016, thông qua hình thức liên doanh với Công ty CP Bất động sản Âu Lạc (Công ty Âu Lạc) do Nguyễn Ðại Dương (con rể ông Minh) thành lập, điều hành hoạt động để thành lập Công ty TNHH Ðầu tư Xây dựng Tân Phú, trong đó Tổng Công ty 3-2 góp 30% vốn điều lệ. Sau đó, Nguyễn Văn Minh đại diện Tổng Công ty 3-2 chuyển nhượng khu đất 43 ha cho Công ty Tân Phú và chuyển nhượng 30% vốn góp tại Công ty Tân Phú cho Công ty Âu Lạc của Nguyễn Ðại Dương. Ở vụ việc này, các bị cáo Trần Văn Nam, Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương thời điểm đó, cùng các lãnh đạo tỉnh Bình Dương biết việc chuyển nhượng khu đất 43 ha của Tổng Công ty 3-2 đã làm trái quy định của pháp luật. Khi có dư luận về những sai phạm tại khu đất 43 ha, Trần Văn Nam tiếp tục chỉ đạo cấp dưới ban hành các văn bản đính chính, điều chỉnh nội dung sai lệch bản chất phương án sử dụng đất đã phê duyệt trước đó, nhằm hợp thức hóa, che giấu những sai phạm của Nguyễn Văn Minh và Tổng Công ty 3-2. Hành vi phạm tội của bị cáo Trần Văn Nam cùng các đồng phạm đã gây thất thoát số tiền gần 985 tỉ đồng.

Cựu bí thư Tỉnh ủy Bình Dương Trần Văn Nam nhận sai - Ảnh 1.

Bị cáo Trần Văn Nam tại phiên tòa. Ảnh: NAM ANH

Trước không thấy, giờ mới thấy

Cũng theo cáo buộc, để thực hiện dự án trên khu đất 145 ha, Nguyễn Văn Minh sắp xếp cho 2 công ty "sân sau" tham gia vào liên doanh Công ty Tân Thành. Trong đó, Tổng Công ty 3-2 góp vốn bằng quyền sử dụng khu đất. Theo phương án được phê duyệt, khu đất 145 ha phải được tính vào giá trị Tổng Công ty 3-2 khi thực hiện cổ phần hóa. Tuy nhiên, bị cáo Minh lại chỉ đạo cấp dưới sắp xếp khu đất vào mục "chờ thanh lý" (tức là loại khỏi giá trị doanh nghiệp - PV).

Cùng với việc cổ phần hóa, bị cáo Minh yêu cầu tiếp tục thực hiện hợp đồng liên doanh tại Công ty Tân Thành. Qua đó, quyền sử dụng khu đất 145 ha bị đăng ký biến động từ Tổng Công ty 3-2 sang Công ty Tân Thành.

Bị cáo Trần Thanh Liêm, khi đó là chủ tịch UBND tỉnh, biết rõ chủ trương của Tỉnh ủy và phê duyệt phương án sử dụng đất của UBND tỉnh Bình Dương đối với khu đất 145 ha phải được kế thừa tính vào giá trị doanh nghiệp khi cổ phần hóa theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, bị cáo này vẫn ký quyết định phê duyệt giá trị doanh nghiệp Tổng Công ty 3-2, trong đó không có giá trị quyền sử dụng đất khu đất 145 ha. Hành vi nêu trên của Nguyễn Văn Minh, Trần Thanh Liêm và đồng phạm gây thất thoát hơn 4.030 tỉ đồng.

Tại phần xét hỏi, bị cáo Trần Văn Nam thừa nhận đã ký quyết định chấp thuận giá đất tính tiền sử dụng đất là 51.914 đồng/m2 (áp dụng theo giá đất năm 2006) và tính tiền chậm nộp, vận dụng theo điểm c, khoản 2 điều 3 Nghị định 120 sửa đổi. Lý giải về quyết định này, bị cáo Nam cho biết việc ký dựa trên cơ sở tờ trình của cục thuế và các văn bản liên quan và không biết cơ quan chuyên môn đã đề xuất 2 phương án: (1) Áp giá đất theo bảng giá năm 2012 và (2) áp giá đất bình quân 51.914 đồng/m2 theo Quyết định 5853 ban hành năm 2006. "Năm 2012, Bình Dương đang tập trung tối đa phát triển khu đô thị mới Bình Dương. Nghe nói có doanh nghiệp nhận đất lúc bất động sản đang đi xuống nên rất mừng. Thấy tờ trình khá đầy đủ nên bị cáo rất tin tưởng" - bị cáo Trần Văn Nam nói. Bị cáo còn cho hay ở thời điểm đó, thấy vận dụng là đúng nhưng hiện tại, khi xem lại thì thấy áp dụng như vậy là không đúng. 

Ðề nghị xem xét lại hậu quả

Ðối với cáo buộc của VKSND Tối cao về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí", bị cáo Trần Văn Nam đề nghị xem xét lại hậu quả và khẳng định không bàn bạc, hợp thức hóa nhằm bao che cho sai phạm. "Bị cáo chính là người đề nghị thanh tra, điều tra. Chắc chắn trong Thường trực Tỉnh ủy không ai đồng ý hợp thức hóa cả" - bị cáo Trần Văn Nam trình bày.

NGUYỄN HƯỞNG