Một phát hiện gây sửng sốt cho giới kinh doanh bất động sản trong những ngày đầu năm 2007. Một khu đất rộng trên 5.000 m2 (khu tứ giác Pasteur-Tôn Thất Thiệp-Tôn Thất Đạm-Huỳnh Thúc Kháng) nằm ngay trung tâm quận 1 - TPHCM từ 10 năm qua được Bộ Xây dựng duyệt quy hoạch làm... nhà để xe công cộng! Lặng lẽ... quy hoạch Hầu như ai cũng biết khu tứ giác trên vì đây là khu vực thương mại sầm uất hàng “top ten” ở TPHCM nhiều năm qua, với bốn mặt tiền đắt giá hội tụ hàng trăm hộ kinh doanh các mặt hàng như: máy chụp ảnh, điện máy, băng đĩa... Theo tính toán của một chuyên gia nhà đất, 5.000 m2 ở vị trí trung tâm này là... đẹp như mơ. Nếu căn cứ theo bảng giá đất năm 2007 thì giá của khu đất này phải trên 105 tỉ đồng (tính theo mặt đường Huỳnh Thúc Kháng, giá 21 triệu đồng/m2). Còn tính theo giá thị trường cũng phải cao gấp 3-4 lần, đó là chưa kể đến khả năng siêu lợi nhuận của khu đất vàng giữa lòng TP nếu đầu tư hiệu quả! Thông tin khu tứ giác này đã từng được quy hoạch làm bãi giữ xe được ông Hồ Quang Toàn, Phó Giám đốc Sở Quy hoạch – Kiến trúc, nhìn nhận là có thật. Theo ông Toàn, do TP thiếu những bãi giữ xe cho khu vực trung tâm nên năm 1997, Bộ Xây dựng có ra quyết định về quy hoạch cải tạo chỉnh trang khu trung tâm TPHCM đã xác định khu vực này làm... nhà để xe công cộng! Tuy nhiên, nay TP đã có định hướng mới trong xây dựng các bãi giữ xe ngầm (ở công viên 23-9, công viên Lê Văn Tám...) nên sở vừa kiến nghị UBND TP cho phép điều chỉnh chức năng quy hoạch của khu này sang thương mại và dịch vụ.
Người dân lo lắng Theo một cán bộ Sở Tài nguyên- Môi trường, nhà cửa tại khu vực trên đa phần do Nhà nước quản lý (một số trường hợp đã được mua hóa giá) và một số nhà tư nhân đã có giấy chủ quyền. Ngày 3-1-2007, nhiều người dân ở đây rất ngạc nhiên khi nghe chúng tôi bật mí về quy hoạch tại đây. “Chú nói có chắc không chứ tôi ở đây mấy chục năm nay có nghe ai nói đến chuyện quy hoạch khu này đâu”- ông Huỳnh Nhơn, nhà ở đường Tôn Thất Đạm, phường Bến Nghé, quận 1, thắc mắc. Theo ông Nhơn, trừ nhà ông, nhiều hộ dân ở đây đã được mua nhà theo diện sở hữu Nhà nước và được cấp chủ quyền. Thậm chí một số hộ còn được cấp phép xây dựng cao đến 3, 4 tầng. Khi chúng tôi hỏi mua nhà ở đây liệu có giấy tờ, quy hoạch như thế nào... nhiều người dân ở đây cho biết nhiều căn nhà được cấp giấy chủ quyền đàng hoàng vì khu vực này quy hoạch làm khu dân cư chứ không phải làm bãi giữ xe (?!). Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, có một thời gian dài người dân ở đây không được mua bán, xây dựng... do có chủ trương quy hoạch. Tuy nhiên, đến hỏi chính quyền địa phương thì cán bộ không giải thích rõ quy hoạch gì. Tuy nhiên, cách đây vài năm, “lệnh” này đã được TP gỡ bỏ và người dân khu vực này được cấp phép xây dựng, cầm cố... Trước đó, chiều 2-1, UBND TPHCM đã chính thức nghe báo cáo tình hình quy hoạch tại khu vực này và thống nhất việc chuyển quy hoạch từ bãi giữ xe sang chức năng thương mại, dịch vụ để tận dụng hiệu quả tối đa của khu đất. UBND TP giao nhiệm vụ cho UBND quận 1 và các sở ngành liên quan, trước khi công bố quy hoạch cũ không còn khả thi và điều chỉnh lại theo chức năng mới phải mời gọi các đơn vị đầu tư cho khu vực này. Khi biết thêm thông tin này, hầu hết người dân ở đây tỏ ra rất lo lắng vì không biết quy hoạch mới bao giờ được triển khai, cũng như việc bồi thường, tái định cư như thế nào hay lại rơi vào tình cảnh bị “treo”...

Không để quy hoạch làm người sử dụng đất thiệt thòi

Mới đây, UBND TPHCM đã kiến nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) 7 vấn đề “nóng” liên quan đến quản lý đất đai, trong đó nhấn mạnh đến việc bộ cần có thêm hướng dẫn, quy định nhằm không để quy hoạch làm người sử dụng đất thiệt thòi. Cụ thể, Bộ TN-MT cần phối hợp với Bộ Xây dựng xác định mối liên hệ giữa quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng và quy hoạch ngành trong quy trình thực hiện; việc nghiên cứu lập quy hoạch-kế hoạch sử dụng đất và quy hoạch xây dựng cần phải tính đến khả năng về tài chính và sự biến động thị trường để có tính khả thi cao.

Để quản lý đất đai, một công cụ đặc biệt quan trọng mang tính định hướng là quy hoạch. Do đó, không thể có khái niệm quy hoạch “treo” vì điều này đã ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng nhà, đất. Vấn đề cần làm rõ là chế độ quản lý sử dụng đất đai trong khu vực đã quy hoạch. Luật Đất đai 2003 và Nghị định số 181/CP tuy có quy định chế độ quản lý, sử dụng đất trong khu quy hoạch nhưng vẫn chưa đầy đủ nên còn ảnh hưởng lớn đến đời sống sinh hoạt của người dân.

M.Kim

T. Nguyên – T. Trung