Sáng nay (22-6),  Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TP Đà Nẵng đã đưa ra xét xử phúc thẩm lại vụ án “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ, xâm phạm lợi ích của Nhà nước, lợi ích hợp pháp của tổ chức công dân” đối với các bị cáo: Trần Văn Thanh, nguyên thiếu tướng, chánh Thanh tra Bộ Công an; Dương Tiến, nguyên trưởng văn phòng Báo Công an TPHCM tại Hà Nội; Đinh Công Sắt, nguyên thiếu tá Công an TP Đà Nẵng và Nguyễn Phi Duy Linh, theo quyết định giám đốc thẩm của TAND Tối cao.
Tuy nhiên, HĐXX lần này chỉ  xét xử bị cáo Thanh và bị cáo Linh vì hai bị cáo này đã có đơn kháng nghị giám đốc thẩm. Bị cáo Trần Văn Thanh đã có đơn xin vắng mặt với lý do bệnh cao huyết áp, tai biến và có giấy xác nhận của bệnh viện nên được HĐXX chấp nhận.

Theo cáo trạng, cuối tháng 11-2006 đến nửa cuối năm 2007, Trần Văn Thanh, Nguyễn Phi Duy Linh và Dương Tiến đã có hành vi lôi kéo, xúi giục, giúp sức, lợi dụng quyền tự do dân chủ cung cấp tài liệu của VKSND TP Đà Nẵng và một số tài liệu, thông tin khác không có cơ sở cho Đinh Công Sắt và gia đình Sắt. Từ đó, những người này đã tán phát các tài liệu khiếu kiện gay gắt, tố cáo sai sự thật đối với nhiều cán bộ lãnh đạo TP nhằm hạ uy tín của lãnh đạo Đảng, chính quyền và các cơ quan pháp luật ở TP Đà Nẵng. Vụ việc đã gây phương hại đến an ninh trật tự, uy tín và hoạt động bình thường của các cơ quan Nhà nước; mất ổn định, ảnh hưởng tới tình hình trị an ở Đà Nẵng và một số nơi vào thời điểm trước, trong và sau ngày bầu cử Quốc hội khóa XII.

Tại phiên tòa, bị cáo Linh vẫn khăng khăng cho rằng mình không phạm tội như cáo trạng của VKS đã truy tố và yêu cầu HĐXX tuyên vô tội. Theo Linh, lời khai của bị cáo với cơ quan điều là do điều tra viên ghi sẵn và ép ký vào cho trùng khớp với lời khai của Sắt để được hưởng án treo. “Chính vì lời hứa này nên bị cáo mới ký vào biên bản” - bị cáo Linh thanh minh. “Bị cáo khai như vậy để hưởng lợi và đẩy trách nhiệm cho các bị cáo khác?” - chủ tạo hỏi. “Tôi nghĩ có nhận khai như vậy cũng không phạm tôi vì các điều tra viên đã hứa bảo lãnh. Hơn nữa, tôi thấy những việc mình làm là không phạm tội chút nào” - Linh trả lời.
Linh cũng cho rằng 9 đơn thư tố cáo mà bị cáo gửi bưu điện đến các vị lãnh đạo Trung ương là gửi giúp cho ông Bình (người đã bị tai nạn và chết trước khi vụ án bị khởi tố) nên không biết nội dung trong đó. Hơn nữa, Linh cũng không giúp sức hướng dẫn cũng như soạn thảo đơn để Sắt tố cáo sai sự thật.
Bị cáo Nguyễn Phi Duy Linh trước vành móng ngựa

Luật sư Hoàng Huy Được, bào chữa cho bị cáo Linh, cũng cho rằng việc cơ quan điều tra thu tài liệu tại nhà riêng của vợ cũ Linh (bà Phan Thị Kim Tuyến) để kết tội bị cáo Linh là bất hợp pháp. Bởi lẽ, do không thể sống chung được nữa nên Linh và bà Tuyến đã ly hôn. Toàn bộ tài sản và ngôi nhà được tòa phân cho bà Tuyến sở hữu. Hơn nữa, 3 tài liệu là những đơn thư có nội dung tố cáo lãnh đạo thành phố Đà Nẵng bao che các vụ án trước đó. “Thực tế, những đơn tố cáo này đã viết trước đó khá lâu và không gửi cho ai thì có gây quả không?” - luật sư Được đặt vấn đề.
Theo luật sư Được, trong 9 đơn thư mà Linh nhận gửi giúp ông Toản thì vai trò của bị cáo chỉ là người giúp đỡ chứ không hề biết nội dung trong thư thế nào. Vì vậy, Linh không thể chịu trách nhiệm hình sự về nội dung và hành vi mà mình không hề biết. “Nếu Linh bị phạm tội thì tất cả các nhân viên bưu điện nhận chuyển thư cũng phạm tội hay sao?” - luật sư Được nhấn mạnh.
Bị cáo Linh đang trao đổi với luật sư Hoàng Huy Được trong lúc giải lao

Đại diện VKS vẫn giữ nguyên quan điểm kháng nghị phúc thẩm, đề nghị HĐXX hủy bản án sơ thẩm đối với bị cáo Trần Văn Thanh, tuyên bị cáo này không phạm tội và đình chỉ vụ án. Lý do, không có căn cứ cho rằng Trần Văn Thanh chỉ đạo hay xúi giục Sắt và Dương Tiến phát tán hai công văn số 73 và 77 của VKSND TP Đà Nẵng; cũng như việc các bị cáo Sắt, Linh viết đơn tố cáo sai sự thật. Vì tài liệu hồ sơ chỉ thể hiện Thanh có quan hệ, gặp gỡ Sắt và Linh nhưng không có tài liệu chứng minh nội dung các cuộc gặp này có liên quan đến việc Thanh chỉ đạo, gợi ý, hướng dẫn Sắt và Linh làm đơn, gửi đơn tố cáo.
Bên cạnh đó, tại phiên sơ thẩm trước và phúc thẩm này, bị cáo Linh đều bác bỏ lời khai tại cơ quan điều tra về việc Thanh là người chỉ đạo Linh làm đơn khiếu nại, tố cáo; còn Sắt thì khai Thanh không đưa cho Sắt tài liệu, đơn thư nào để làm đơn tố cáo.

Sau khi nghị án, thay mặt HĐXX, thẩm phán, chủ tọa phiên tòa Nguyễn Văn Tiến kết luận: Việc tòa án cấp sơ thẩm kết luận Trần Văn Thanh thông qua Linh hướng dẫn Sắt viết và gửi đơn khiếu nại, tố cáo sai sự thật là chưa đủ căn cứ vững chắc. Hơn nữa, căn cứ vào bút tích của ông Thanh tại nhà vợ cũ của Linh để truy tố bị cáo Thanh cũng sai quy định vì đã hết hiệu lực để truy cứu tránh nhiệm hình sự. 
Với những lẽ trên, HĐXX tuyên đình chỉ vụ án “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ, xâm phạm lợi ích của Nhà nước, lợi ích hợp pháp của tổ chức công dân” đối với ông Trần Văn Thanh vì đã hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự.
Tuy nhiên, HĐXX cũng kiến nghị cơ quan chủ quản ông Thanh tiến hành xử lý hành chính về hành vi liên quan của ông Thanh đến vụ án.
Trước đó, bị cáo Thanh bị kết án 12 tháng tù cho hưởng án treo.

Đối với Linh, HĐXX khẳng định bị cáo có hành vi hướng dẫn, cung cấp tài liệu cho Sắt viết đơn tố cáo sai sự thật. Do đó, HĐXX vẫn giữ nguyên mức án 36 tháng tù.
Bài và ảnh: Hoàng Dũng