Cuối năm (Âm lịch) thị trường vàng mã lại rộn ràng. Chợ nào cũng tấp nập khách hàng, có những thương lái ở miền Trung, miền Tây đến đặt trước cho kịp thời vụ. Đủ kiểu, đủ loại và đủ giá Khi tôi đến chợ Bà Chiểu (quận Bình Thạnh - TPHCM) ngang qua dãy hàng vàng mã, một thanh niên đon đả mời bằng một giọng giảo hoạt: “Mời anh mua đi kẻo hết hàng độc!”. Trời ạ, hàng mã mà cũng có hàng độc nữa ư? Thấy tôi lớ ngớ chưa hiểu, cậu ta chìa ra tấm danh thiếp: “Nếu cần, anh nhớ đến tiệm em nhé!”. Tôi không khỏi phì cười khi nhìn vào tấm danh thiếp. Bên góc trái tấm danh thiếp có hình vẽ một cái nhà lầu dạng biệt thự, bên góc phải là chiếc xe hơi và xe Dream. Nếu không có dòng chữ “Tiệm nhang đèn...” thì chắc tôi ngỡ đây là dịch vụ mua bán nhà cửa, xe hơi, xe máy! Giá cả cũng đủ loại: Dream nhỏ - 15.000 đồng, lớn (như thật) - 90.000 đồng; nhà trệt 40.000 đồng, biệt thự 600.000 đồng, biệt thự có sân vườn trên l triệu đồng... Ở chợ Bà Chiểu này chỉ có 7 sạp nhang đèn nhưng vệ tinh cung cấp hàng mã thì khá mạnh. Trong con hẻm ngoằn ngoèo trên đường Bạch Đằng, quận Bình Thạnh có cả một khu chuyên làm đồ mã và mấy chục hộ trên đường Vũ Tùng cũng sống bằng nghề này. Tương tự, tại chợ Bình Tây, quận 6, hơn 20 sạp nhang đèn san sát nhau, đỏ rực màu giấy mã, vàng chói những thỏi vàng mã được gói gọn trong bọc ni lông. Tôi hỏi một anh bán hàng ở sạp T.P: “Có xe hơi không?”. “Ồ sao lại không? Tụi tui còn làm hàng xuất khẩu nữa chứ mấy chiếc xe hơi ấy nhằm nhò gì!”. Ông chủ tiệm trả lời và không quên chìa ra một quyển album tiếp thị. Ông ta bồi tiếp: “Ưng ý xe nào, nhà nào anh đặt tiền cọc đi, rồi hôm sau trở lại lấy hàng, trong tấm thiếp có số điện thoại để liên hệ”. Tôi ậm ừ cho qua chuyện, tìm cớ rút lui sau khi mua 10 thỏi vàng giá 3.000 đồng, một chiếc áo sơ mi giá 5.000 đồng, xấp đô la của “ngân hàng địa phủ” giá 2.000 đồng...
Tiết kiệm đốt vàng mã để làm từ thiện Đến khu chợ Thiếc đường Phó Cơ Điều và đường Tân Phước, quận 11 cũng có bán đồ hàng mã, nhưng kiểu dáng khác hơn. Ở đây chuyên bán những loại xe Spacy, Dylan và các dàn máy đĩa, karaoke,... Anh A Xây, người Hoa, chuyên làm thứ này, cho biết khách hàng miền Trung chỉ ưa áo giấy, còn miền Nam thì ưa xe cộ, đầu máy. Đứng bên anh khoảng 20 phút mà tôi thấy hơn 10 người vào đặt hàng đủ loại.

Tính ra, mỗi năm số tiền mà người dân “đốt” theo hàng mã lên tới hàng trăm triệu đồng. Vị trụ trì chùa Liên Hoa, phường 8, quận l 1 khuyên Phật tử không đốt vàng mã mà để dành tiền làm việc từ thiện thì có ích hơn. Được biết, chỉ tiết kiệm không đốt vàng mã mà trong 3 năm (2003-2005) chùa đã quyên góp được 400 triệu đồng làm từ thiện. Không chỉ chùa Liên Hoa mà chùa Hoằng Pháp (huyện Hóc Môn), chùa Kỳ Quang (quận 12), chùa Huỳnh Kim (quận Gò Vấp)... đã làm được nhiều việc có ích cho bá tánh từ số tiền tiết kiệm do không đốt vàng mã.

Bài và ảnh: Nhất Nguyên