Tờ Tin Viet News ra ngày 24/2/2005 có bài viết: COI CHỪNG ĂN GẠO THÁI LAN NHIỄM ĐỘC với nội dung như sau: Hiện nay hầu hết các siêu thị Á Đông đều bày bán nhiều loại gạo xuất xứ từ Thái Lan - nhất là loại gạo hình Ông Địa, ghi là Gạo Nàng Hương Jasmine. Hiện nay loại gạo này đều bị nhiễm độc hoàn toàn. Báo động từ gạo hương lài Thái Lan (Jasmine). Thật ra, gạo hương lài (gạo jasmine) Thái Lan chỉ là một trong các dấu vết đầu tiên của vụ ô nhiễm kim loại nặng Cadmium ở tỉnh Tak của nước này. 110.000 người ở Tak có nguy cơ ngộ độc Cadmium, song đây là một phát hiện muộn những... 2 năm. Chưa hết, phản ứng của Bộ Nông Nghiệp Thái Lan vào cuối tuần trước cũng bị xem là muộn thêm những 2 tháng! Tại sao vậy? Gạo hương lài (Jasmine) là loại gạo “ngon nhất Thái Lan”. 5.700 người trong vùng được cảnh báo không dùng tiếp các loại cây lương thực mọc trên vùng đất sinh sống của họ, do các Cơ Quan chức năng đã xác định mức độ ô nhiễm nghiêm trọng của kim loại nặng Cadmium (Cd) trong khu vực này. Trong đó, có 500 người đang có nguy cơ bị loãng xương và tổn hại thận do ngộ độc Cadmium. Họ đều là cư dân ở lòng chảo Huai Mae Tao, huyện Mae Sot, tỉnh Tak (Thái Lan). Trước đó, vào ngày 17/1/2004, báo The Nation đưa tin: Viện Quốc Tế Quản Lý Nước (IWMI) - một Tổ Chức Môi Trường Thế Giới đã cho biết khoảng 110.000 người ở tỉnh Tak (Thái Lan) có nguy cơ nhiễm phải những căn bệnh nguy hại do tích tụ Cadmium trong cơ thể với mức cao hơn tiêu chuẩn an toàn quốc tế. Theo báo cáo năm 2002 của IWMI, kết quả khảo sát đất và tài nguyên nước tại Phra That Phadaeng và Mae Tao ở khu vực lòng chảo Huay Mae Tao (huyện Mae Sot, tỉnh Tak) đã cho thấy vùng này bị ô nhiễm Cadmium hết sức nặng nề. Nghiên cứu 154 ruộng lúa ở 8 làng trong khu vực, IWMI cho biết đất bị nhiễm Cadmium cao hơn 94 lần so với tiêu chuẩn an toàn Quốc Tế. IWMI cũng nghiên cứu nồng độ Cadmium có trong gạo, tỏi và đậu nành sản xuất tại đây. Kết quả: Nhiễm Cadmium cao hơn mức tiêu chuẩn châu Âu cho phép. Cụ thể: Có 0,1-44 miligam Cadmium trong 1kg gạo, cao hơn tiêu chuẩn an toàn là 0,043 miligam/kg gạo. Trong tỏi và đậu nành, độ Cadmium cao hơn khoảng 16-126 lần tiêu chuẩn được phép. Vì vậy, IWMI đã dự báo nạn ô nhiễm Cadmium có thể ảnh hưởng đến 5.756 cư dân thuộc 8 ngôi làng trong khu lòng chảo này, và cả với 106.413 cư dân của huyện Mae Sot - những người tiêu thụ trực tiếp gạo từ các làng trên. Ngay sau đó, Cục Kiểm soát Ô nhiễm Thái Lan đã thành lập một Ủy Ban điều tra về vấn đề này... Tới ngày 27/2/2004, Bộ Trưởng Bộ Tài Nguyên - Môi Trường Prapat Panyachatraksa đã công bố: Loại gạo Jasmine của Phra That Phadaeng ở huyện Mae Sot, tỉnh Tak - từng đoạt nhiều giải thưởng gạo Jasmine ngon nhất Thái Lan trong 2 năm 2002, 2003 - đã bị phát hiện có chứa Cadmium ở mức không thể chấp nhận được. Kể ra, khẳng định trên của Bộ Trưởng Prapat dù có “sát sạt” và thẳng thắn song đã muộn mất 2 năm, kể từ khi IWMI có kết luận về vụ này vào năm 2002. Tuy nhiên ông phủ nhận việc gạo bị nhiễm độc và nói rằng ăn vào vẫn không bị ảnh hưởng. Dù chưa rõ đâu là nguồn gây ô nhiễm, song các giả thuyết đều tập trung vào hai công ty khai thác mỏ kẽm trong khu vực. Cả hai công ty này đã phủ nhận khả năng chính họ phải chịu trách nhiệm về vụ ô nhiễm, và đã thuê trường Đại Học Chulalongkorn tiến hành riêng một cuộc nghiên cứu về nguồn gây ô nhiễm này. Tòa đại sứ Thái Lan tại Hoa Kỳ cũng đã lên tiếng phủ nhận nguồn tin nói trên và cho rằng điều này không đúng sự thật và chưa có một nghiên cứu khoa học nào chứng minh những điều vừa kể. Những khuyến cáo cho những ai thích ăn gạo Thái Lan với nhãn hiệu Nàng Hương Chợ Đào hay gạo Jasmine xuất phát từ Thái Lan có thể bị nhiễm độc, đã làm cho nhiều người lo ngại. Hiện nay hầu hết các siêu thị Á Đông đều bày bán rất nhiều loại gạo xuất xứ từ Thái Lan, nhất là loại gạo hình Ông Địa ghi là Gạo Nàng Hương Jasmine có tin là bị nhiễm độc chất kim loại nặng cadmium ở tỉnh Tak của nước Thái. Còn báo Cali Today sau khi đăng lại ý liến khác nhau từ nhiều nguồn rồi đưa ra nhận định "đây là một vấn đề hết sức quan trọng vì hiện nay có gần 3 triệu người Việt hải ngoại trên khắp thế giới đã và đang ăn gạo Thái Lan dưới nhiều nhãn hiệu khác nhau". PHẢN ỨNG TỪ PHÍA THÁI LAN Sau khi các thông tin cho rằng gạo nàng hương của Thái Lan bị nhiễm độc Cadmium được đăng trên các báo, tòa lãnh sự Thái Lan đã gửi một lá thư cho báo chí Việt Nam tại quận Cam để xác định rằng gạo Thái Lan không hề nhiễm độc và bảo đảm là phẩm chất rất an toàn. Lá thư từ Trung Tâm Mậu Dịch Thái Lan phổ biến và gửi đi từ thành phố Los Angeles, nói rằng theo tin báo chí về tình hình nhiễm độc cadmium trong gạo Thái Lan trong những ngày vừa qua, thì nguồn tin nói trên dựa vào bản phúc trình từ Sở Kiểm Soát Ô Nhiễm của Bộ Tài Nguyên Thiên Nhiên và Môi Trường, chính phủ Hoàng Gia Thái vào tháng 2, trong đó cho thấy có nhiễm cadmium trong vùng trồng trọt của 2 làng ở Huyện Mae Sot, tỉnh Tak. Phúc trình cho thấy phần tử nhiễm cadmium đã vào ruộng lúa của 2 làng này qua nước thủy lợi, mà nguồn nước xuất phát trong vùng khoáng kẽm khai thác.
Vùng có vấn đề là các làng Pha Tat và Mae Tao Mai ở Huyện Mae Sot, Tỉnh Tak rộng 800 mẫu đất trồng với sản lượng 1.200 tấn một năm. Sản lượng trồng lúa trong khu vực quá nhỏ và chủ yếu để nông dân dùng cho gia đình, và không bao giờ đưa vào xuất khẩu. Giới chức Thái Lan và Bộ Tài Nguyên Thiên Nhiên và Môi Trường, Bộ Nông Nghiệp và Hợp Tác Xã và Sở Phát Triển Điền Địa đang nghiêm túc giải quyết vấn đề này. Ngay khi khám phá ra, giới chức Thái đã mua và tiêu hủy gạo sản xuất từ đây và hiện vẫn canh chừng an toàn y tế cho tất cả gạo xuất cảng từ Thái Lan. Cuối cùng, Trung Tâm Mậu Dịch Thái bảo đảm với khách hàng dùng gạo Thái rằng chính phủ Thái xem sức khỏe và an toàn người tiêu dùng như trách nhiệm quan trọng và dùng mọi phương tiện để giữ gìn phẩm chất gạo Thái trên thị trường thế giới. Bên cạnh đó Trung Tâm Mậu Dịch Thái Lan (Thai Trade Center), một cơ quan chính phủ Thái đặt tại Los Angeles, gửi văn bản chính thức đề ngày 25/2/2005, cho biết tuy có trường hợp gạo trồng ở Thái Lan bị nhiễm cadmium, nhưng số gạo này “có khối lượng nhỏ và chỉ dùng cho cư dân trong vùng và chưa bao giờ được đưa vào thị trường xuất cảng”. Trung Tâm Mậu Dịch Thái Lan cho biết thêm: “Nhà chức trách Thái Lan - Bộ Tài Nguyên Thiên Nhiên Và Môi Trường, Bộ Nông Nghiệp Và Hợp Tác Xã, và Sở Phát Triển Điền Địa... đã thu mua và tiêu hủy tất cả gạo sản xuất trong vùng”. Theo báo Người Việt (tại California), Ông Alex Lee, Giám Đốc Tiếp Thị Công Ty Sun Lee, Inc. - là công ty nhập khẩu gạo “Ông Địa,” đã có lời giải thích về sự khác biệt giữa loại gạo bị nhiễm cadmium và loại gạo nhập từ Thái vào Hoa Kỳ: “Gạo nhiễm cadmium là loại gạo trắng thường, trồng ở tỉnh Tak phía Tây Bắc Thái Lan sát biên giới Myanmar...Gạo jasmine của chúng tôi được nhập từ tỉnh khác, tỉnh Surin, nằm ở miền Đông Thái Lan, bên này rặng núi là Surin, bên kia là Việt Nam, hoàn toàn không bị nhiễm độc”. Theo văn bản của Trung Tâm Mậu Dịch Thái Lan,gạo nhiễm cadmium được phát hiện trong vùng làng Pha Tat và Mae Tao Mai, huyện Mae Sot, tỉnh Tak và Chất cadmium đã vào những ruộng lúa ở hai xã trên theo dòng nước thủy lợi với nguồn xuất xứ từ một mỏ thiếc. Theo báo Bangkok Post, “Chính Phủ Thái đã mua lại tất cả gạo từ quận Mae Sot thuộc tỉnh Tak” để tránh trường hợp gạo nhiễm độc lọt vào đường dây xuất khẩu.

Vấn đề gạo bị nhiễm chất độc kim loại đã xảy ra cách đây gần một năm tại tỉnh Tak, Thái Lan. Sau vụ ấy, chính phủ Thái Lan và các trường đại học đã thực hiện hàng loạt những điều tra, nghiên cứu, nhằm bảo đảm số gạo nhiễm độc không được xuất ra khỏi tỉnh và bảo đảm nguồn nước được tẩy sạch các chất độc kim loại. Theo lời một quan chức cao cấp của Bộ Môi Trường và Tài Nguyên Thiên Nhiên Thái Lan, dẫn theo bản tin của Bangkok Post ngày 9/4/2004 thì: “Bộ Môi Trường và Tài Nguyên Thiên Nhiên sẽ mua lại 130 tấn gạo bị nhiễm độc kim loại tại quận Mae Sot thuộc tỉnh Tak. Số gạo này sẽ bị mang đi tiêu hủy”.

Theo TNO